Një mijë e një pyetje për veriun

Vështrim

Një mijë e një pyetje për veriun

“Mungesa e ligjshmërisë në veri shtetit të Kosovës i ka kushtuar humbje të mëdha, si në aspektin politik dhe atë financiar”, tha këto ditë kryeministri Thaçi. Megjithëse duhet përshëndetur konstatimin e saktë, pyetjet që lindin janë të shumta. Mbi të gjitha, çka është bërë dhe pse nuk është bërë asgjë deri më tash?

BURIM RAMADANI

Veriu i Kosovës ka sjellë dëm të vazhdueshëm pas pavarësisë. Ndërsa, mundësitë për marrjen e masave për të rregulluar këtë çështje kanë ekzistuar edhe më herët. Këto dolën të jenë fjalitë që konstatojnë një gjendje të rëndë në atë pjesë të territorit të Kosovës, sikurse edhe që marrin përsipër përgjegjësitë për mos-zgjidhjen e saj.
Fillimisht, kryeministri i Kosovës, Hashim Thaçi, dhe më pas edhe Kryetari i Kosovës, Fatmir Sejdiu, thyen më në fund akullin dhe pranuan në një formë përgjegjësinë për atë që nuk është bërë në zgjidhjen e problemit të veriut. Thaçi madje tha se Kosova ka pësuar humbje të mëdha pikërisht për shkak të mos-vënies së ligjit në atë pjesë të territorit. “Mungesa e ligjshmërisë në veri shtetit të Kosovë i ka kushtuar humbje të mëdha, si në aspektin politik dhe atë financiar”, deklaroi kryeministri Thaçi gjatë ditëve të para të shkurtit të këtij viti. Pra, pak ditë para se të shënohet dyvjetori i shpalljes së pavarësisë së vendit, Kryeministri kosovar konstaton zhvillimet negative që kanë ndodhur dhe vazhdojnë të ndodhin në veriun e Kosovës.
Ndërkaq, Kryetari i Kosovës shkoi edhe më larg gjatë këtyre ditëve, duke thënë se për të intervenuar në veriun e vendit ka pasur mundësi dhe hapësirë edhe më herët. “Ka pasur hapësirë dhe mundësi që të veprohet edhe më herët… Kemi kaluar dhjetë vjetë të plota dhe sidomos në periudhën e administrimit të Kombeve të Bashkuara…E dyta ka qenë një vonesë e paarsyeshme e shtrirjes së misionit EULEX me të gjitha kapacitetet në veri të Kosovës. Por, them se veprimet e tashmë janë inkurajuese…për të vënë rend dhe ligj në këtë pjesë të Kosovës”, ka thënë Kryetari Sejdiu.
Të dy këto deklarata janë të guximshme, të linjës së udhëheqësve serioz të një shteti, sikurse edhe të bazuara në atë që po ndodh në të vërtetë. Këto konstatime duhet të vlerësohen lartë nga opinion publik, akterët e ndryshëm vendorë e ndërkombëtarë, e po ashtu edhe nga opozita dhe shoqëria civile. Dhe, kjo për shkak se duket që liderët institucionalë të Kosovës kanë vendosur që të paktën në mënyrë deklarative të ngrisin problemet dhe vështirësitë më të mëdha të Kosovës. Realisht, kur Kosova ishte në situatat e rënda të para-shpalljes së pavarësisë, pothuajse askush nuk kishte dyshime se sfidat nëpër të cilat do të duhej kaluar janë të mëdha. Madje, ato dolën shumë më të mëdha se sa që ishte menduar në opinionin publik apo konstatuar nga udhëheqja institucionale.
Por, janë një mijë e një pyetje që mund dhe duhet patjetër të ngriten në situatën e sotme, kur kryeministri dhe kryetari i vendit kanë konstatuar dëmin që i është shkaktuar Kosovës gjatë këtyre dy vjetëve. Këto pyetje kanë karakterin e përgjegjësisë shtetëore dhe qytetare për atë që ka përcjellë Kosovën gjatë këtyre dy vjetëve. Tek e fundit, secili prej nesh ka pasur në mendje këto pyetje në momentin e parë kur ka dëgjuar apo lexuar deklaratat e tilla të kryetarit dhe kryeministrit të Kosovës.
Ku ishin kryetari dhe kryeministri i Kosovës gjatë kësaj periudhe? Çka kanë thënë këta dy liderë për gjendjen në veri të vendit për dy vjet rresht? Cilat kanë qenë informatat që kanë pasur të dy liderët për atë që po ndodh në veri? Pse deklaratat e deritashme të tyre për gjendjen në veri të vendit janë plotësisht të ndryshme me realitetin atje? Përse është lejuar kjo gjendje e rëndë jashtë-ligjore të ndodhte pa ndonjë ndërhyrje për dy vjet me radhë? Kush është përgjegjës për mos-shtrirjen e autoritetit shtetëror në veri? Cilat kanë qenë përgjigjet e institucioneve saherë që është ngritur në opinion çështja e veriut të vendit? Mbi çfarë motive shqetësimet e vazhdueshme të opozitës dhe shoqërisë civile për çështjen e veriut janë klasifikuar si “akuza qesharake dhe të pabaza”? Cilat kanë qenë dhe janë arsyet reale të mungesës së interesimit shtetëror për të shtrirë autoritetin ligjor në atë pjesë të territorit? Çfarë kanë qenë qëndrimet e bashkësisë ndërkombëtare në përgjithësi dhe faktorëve relevantë ndërkombëtarë veç e veç? Përse është lejuar që krimi i organizuar dhe kontrabanda të gjejnë ‘parajsën’ e veprimit në atë pjesë të territorit? Cilat kanë qenë përgjigjet e autoriteteve shtetërore ndaj shqetësimeve të vazhdueshme të bizneseve vendore, posaçërisht prodhuesve vendorë të cilët janë dëmtuar skajshmërisht nga kontrabanda atje? Sa herë kanë vizituar kryetari dhe kryeministri i Kosovës atë pjesë të territorit dhe çka kanë parë atje? Deri kur kanë menduar liderët shtetërorë se kjo gjendje mund të jetë e pranueshme dhe në këtë mënyrë të mos veprohet për të zgjidhur problemin? Çfarë përgjegjësie ndiejnë këta dy liderë sa herë që u kujtohet se në Kosovë ka një Kushtetutë dhe ligje? Përse është dashur të pritet iniciativa e Zyrës Ndërkombëtare Civile për të hartuar strategjinë e veçantë për veriun e Kosovës? Pse nuk është marrë asnjëherë seriozisht kërkesa e opozitës për hartimin e kësaj strategjie të posaçme për të zgjidhur situatën e jashtë-ligjshme në veri?
Këto dhe shumë e shumë pyetje të tjera meritojnë të adresohen qartë dhe direkt tek liderët e institucioneve të Kosovës. Dhe, qytetarët e Kosovës nuk mund të shmangen nga debatet e këtilla. Përgjigjet në këto dhe shumë pyetje tjera duhet të jenë publike, sikurse edhe veprimet që duhet ndërmarrë.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK)

Botuar në KOHA DITORE, më 14 shkurt 2010, fq. 11.

Vizioni i Rugovës

Vizioni i Rugovës

Edhe pas shpalljes së pavarësisë, mbetet ende e gjatë rruga për të realizuar vizionin e presidentit Rugova.

Burim Ramadani

I
Në janarin e katër që prej ndarjes nga jeta e presidentit Ibrahim Rugova, Kosova përballet me shumë sfida. Shteti dhe shoqëria kosovare gjendet në një situatë të brishtë politike; me një ekonomi të rrënuar e të pazgjidhje nga përgjegjësit e tashëm politikë; situatë të paqartë të sigurisë; mungesë të shtrirjes së autoritetit shtetëror në tërë territorin e Kosovës; me një qeveritarë të lartë të akuzuar publikisht për urdhër-dhënie të vrasjeve në Kosovë; me tenderomaninë e pashërueshme qeverisëse; me izolimin e qytetarëve të Kosovës përmes mos-liberalizimit të vizave për shkak të mbetjes prapa në plotësimin e kritereve të Bashkimit Evropian; me zgjedhje të dështuara, manipuluara dhe me rund të tretë për shkak të vjedhjes së votava nga dy partitë në pushtet; me shoqëri të papjekur civile; me shumë media në shërbim të njërit apo tjetrit krah. Kjo është në përshkrim të shpejtë gjendja e përgjithshme e Kosovës tashmë dy vjet pas shpalljes së pavarësisë dhe katër vjet që prej ndarjes ndarjes nga jeta e presidentit historik Ibrahim Rugova. Fatkeqësia më e madhe e kësaj periudhe të rëndë në Kosovë është dëmtimi i demokracisë së krijuar në vend, dëmtim ky që është konstatuar edhe nga mekanizma të ndryshëm ndërkombëtar.

II
Demokracia në Kosovë ka zënë fill në dekadën e fundit të shekullit të kaluar, përkatësisht në vitet e 90-ta. Roli i intelektualëve shqiptarë të Kosovës në atë periudhë ka qenë vërtetë i rëndësishëm, vendimtar dhe i pakontestueshëm për zhvillimet e ardhshme të gjithmbarshme në vend. Në këtë mes, lideri i organizimit të tillë ishte zgjedhur Dr. Ibrahim Rugova, në atë kohë kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës. Përkundër situatës tepër të rëndë dhe nën agresin në të cilën ndodhej Kosova, intelektualët e prirë nga presidenti Rugova arriti të krijojë bazën për ndërtimin e një demokracie fillestare në vend. Demokracia e kushteve të atilla në Kosovë kishte marrë mbështetjen e plotë të qytetarëve të vendit, të cilët zhvilluan besimin e nevojshëm në vlerat themelore shoqërisë së demokratizuar, sikurse është toleranca politike e njerëzore. Fuqia e bashkimit të popullit të Kosovës, vendosmëria në udhëheqjen në drejtimin e përcaktuar paqësor, aftësia e rritjes së solidaritetit midis qytetarëve të të gjitha shtresave, përcaktimi i orientimeve të drejta të Kosovën në rrugën drejt lirisë, pavarësisë dhe demokracisë ishin ndër vlerat kryesore që u vendosën nga lëvizja e udhëhequr prej presidentit Rugova. Dhe, këto vlera u krijuan në një periudhë tepër të vështirë.

III
Etapa të cilën e kishte nisur lëvizja gjithëpopullore në krye me presidentin Rugova padyshim se është një prej kohëve më përcaktuese për të ardhmen e Kosovës edhe gjatë dekadave të ardhshme. Rezistenca paqësore, megjithë vështirësitë e saj funksionale, arriti të kthejë vëmendjen e vendeve perëndimore për atë që ndodhte në Kosovë. Aspekti i ndërkombëtarizimit të çështjes së Kosovës qartësisht konstatohet si një prej sukseseve më të mëdha të lëvizjes së asaj kohe. Sidoqoftë, themelet e shtetit të Kosovës janë vënë në atë periudhë, gjë që domosdoshmërisht meriton nderimin e përjetshëm. Vizioni i drejtuar kah ndërtimi i shtetit të pavarur, i integruar në NATO dhe Bashkimin Evropian është përfaqësues i politikës pragmatike të bërë gjatë asaj periudhe. Në fakt, shtylla kryesore e asaj që ishte ndërtuar në vitet e 90-ta pa dyshim është baza e orientimit të drejtë të shoqërisë kosovare në raport me vendet dhe vlerat perëndimore. Qytetarët e Kosovës, nëse jo më herët, gjatë dekadës së fundit të shekullit të kaluar kanë ngulitur në vizionin e tyre përqafimin e vlerave moderne perëndimore, duke iu shmangur me kujdes të përpiktë lëvizjeve të ndryshme të lindjes apo botës së tretë në rajon.

IV
Realizimi i vizionit të përfaqësuar nga presidenti Rugova është obligim i qartë i elitës politike në Kosovë. Edhe pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës në vitin 2008, mbetet ende e gjatë rruga për të ndërtuar vizionin e deklaruar dhe të njohur si vizioni Rugovian. Por, situata e tashme në Kosovë duket jo gjithaq shpresëdhënëse për zhvillimet e përgjithshme pozitive politike e shoqërore në vend. Partitë politike dhe grupacionet brenda tyre vazhdojnë të tentojnë dikush përvetësimin e vlerave të presidentit Rugova e dikush të shfrytëzojë ato për përfitime të caktuara politike. Madje, edhe ata që nuk mund të qëndronin as në një tavolinë me presidentin Rugova, tashmë janë nderues të rregullt tek varri i tij. Sidoqoftë, duhet thënë qartë se vlerat e liderit historik Rugova janë vlera të përbashkëta të popullit të Kosovës dhe si të tilla ato nuk i takojnë ndonjë grupi të veçantë. Udhëheqja politike e Kosovës duhet të jetë e përkushtuar për të punuar në të mirën e Kosovës, për të zhvilluar demokracinë, funksionalizuar shtetin dhe plotësuar me vullnet të veçantë kriteret e BE-së. Qytetarët e Kosovës nuk duhet të ndihen peng e mos-vendosmërisë së elitës politike për të tejkaluar mentalitetin e politikës së grupacioneve apo interesave personale. Kosova ka nevojë më shumë se kurrë të arrijë stadin e të qenit shtet dhe shoqëri funksionale. Ky ka qenë vizioni i njerëzve të mëdhenj të Kosovës. Kjo është ëndrra e gjeneratës ë tashme të qytetarëve.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i AAK-së. Ky shkrim është bërë enkas për “Zërin”

Botuar në "Zëri" më 25 janar 2010, fq. 21.

Strategjia apo kah i bie veriu?

Vështrim

Strategjia apo kah i bie veriu?

Pikërisht për shkak se opozita dhe shoqëria civile konstatonte mungesën e shtrirjes së autoritetit shtetëror në veri të Kosovës, udhëheqësit institucional pohonin krejt diçka tjetër. Madje, kryeministri Thaçi dhe vartësit e tij fluturues pretendonin se çdo gjë është në rregull në veri të Kosovës, prandaj deklaratat e ndryshme të opozitës i konsideronin vetëm si “akuza qesharake”.

BURIM RAMADANI

Saherë që është ngritur në opinion situata e vështirë në veri, reagimi i qeverisë së Kosovës ka qenë i ditur. “Akuza qesharake” ka qenë përgjigja standarde e atyre që shpesh nuk e dinë as vet se çka punojnë në Qeverinë e Kosovës. Ndoshta të tillët kanë hyrë aty për të kënduar këngën me tekst të autorëve të padijshëm, të formuar për së mbrapshti apo ndoshta edhe më keq. Sidoqoftë, ky refren i papranueshëm për secilin njeri normal të vendit është përsëritur vazhdimisht pa marrë parasysh efektin negativ dhe dëmin që i është shkaktuar debatit politik dhe publik në vend.
Kështu ka ndodhur jo vetëm për veriun e Kosovës, por për shumë e shumë tema të cilat janë hapur në Kosovën e pas-shpalljes së pavarësisë. Kur në muajt e vjeshtës së kaluar ka filluar të hartohet drafti i parë i strategjisë së veçantë për veriun e Kosovës, duket se shumëkush nga elita udhëheqëse institucionale në Kosovë ka menduar se një gjë e tillë është e panevojshme. Madje, për politikanë të tillë kjo çështje duket se është parë edhe si qasje demode, primitivizëm apo diçka e ngjashme.
Por, cila ka qenë realisht qasja e qeverisë dhe elitës udhëheqëse institucionale? Nëse analizohen qëndrimet publike dhe aspekti i veprimeve në terren atëherë është e qartë se qasja e institucioneve të Kosovës ka qenë plotësisht neglizhuese, joadekuate dhe pasive. Thjesht, institucionet e Kosovës as që janë marrë ndonjëherë gjatë këtyre dy vjetëve me situatën e rëndë të krijuar në veri të vendit pas shpalljes së pavarësisë.
Megjithatë, problemi kryesor i këtij mentaliteti të qeverisjes qëndron në mos-pranimin apo mos-konstatimin e gjendjen reale në terren. Qeveria Thaçi e ka pasur (dhe vazhdon ta ketë) problem të konstatojë vështirësitë, ngecjet apo dështimet në terren. Sigurisht atyre mund t’u duket se të pranosh një realitet negativ është njësoj si të marrës mbi vete përgjegjësinë për tërë atë që ka ndodhur me vite apo dekada. Por, kjo nuk do të duhej të jetë kështu. Përgjegjësia e secilës qeveri lidhet me periudhën kohore prej kur ka marrë mandatin. Prandaj, edhe përgjegjësia e Qeverisë Thaçi fillon më 10 janar 2008, një ditë pasi ka marrë miratimin në Kuvendin e Kosovës.
Kjo periudhë kohore nuk është e shkurtër. Janë dy vjet të kësaj qeverie dhe gjendja në Kosovë është keqësuar dukshëm. Madje, në disa pjesë të territorit të shtetit gjendja është mëse alarmante. Prandaj, është kërkuar dhe nevojitet një strategji e veçantë për veriun e Kosovës, në këtë rast, dhe po ashtu strategji e sigurisë kombëtare në nivel të shtetit.
Mirëpo, ku t’i lënë inatet e pashpjegueshme personale që kanë udhëheqësit e institucioneve? Këto inate lidhen kryesisht (nëse plotësisht) me atë që thonë partitë opozitare dhe shoqëria civile. Dhe, kjo është dëshmuar jo vetëm sa i përket çështjes së veriut të Kosovës. Secilit i kujtohet se konsultimet për mbajtjen e zgjedhjeve parlamentare në Kosovë sipas Pakos së Ahtisarit nuk janë mbajtur kurrë, pikërisht për shkak se këtë e ka kërkuar opozita dhe shoqëria civile. Konsultimet për organizimin e zgjedhjeve lokale të vitit 2009 kanë filluar me vonë, pikërisht për shkak se ato i kërkonte me ngulm opozita dhe shoqëria civile. Mandej, data e zgjedhjeve lokale u caktua të jetë në mes të nëntorit, pikërisht për të kundërshtuar kërkesën me shkrim të gjashtë partive opozitare që ato zgjedhje të mbahen në tetor. Dhe kështu me radhë.
E njëjta situatë është krijuar edhe sa i përket qasjes institucionale që shteti është dashur t’i kushtojë gjendjes së rëndë në veri të Kosovës. Pikërisht për shkak se opozita dhe shoqëria civile konstatonte me të drejtë mungesën e shtrirjes së autoritetit shtetëror të Kosovës në atë pjesë të territorit, udhëheqësit institucional pohonin krejt diçka tjetër. Madje, kryeministri Thaçi dhe vartësit e tij fluturues pretendonin se çdo gjë është në rregull në veri të Kosovës, prandaj deklaratat e ndryshme të opozitës i konsideronin si “akuza qesharake”. Derisa këto ky ka qenë refreni i vazhdueshëm i qeverisë kundër deklaratave të opozitës, sigurisht se qytetarët e Kosovës dhe në rend të parë atë veriut të vendit kanë menduar sinqerisht nëse këta zyrtarë qeveritarë e dinë se ku është ajo pjesë e territorit.
Më në fund, pas shumë muajve të presionit publik opozitar dhe qytetar, dhe pas dy vjet të pavarësimit të vendit, një draft i strategjisë së veçantë për veriun e Kosovës doli në publik. Lajmi i mirë nga kjo është vetë fakti se është hartuar një draft-strategji. Lajmi i keq, përpos vonesës së madhe, është se Qeveria e Kosovës nuk është udhëheqëse në këtë proces, por vetëm një prej palëve të ftuara nga mekanizmat ndërkombëtarë prezentë në Kosovë. Sidoqoftë, qeveria dhe kryeministri vrapuan ta cilësojnë këtë si punë të përbashkët me bashkësinë ndërkombëtare me qëllim të vendosjes së sundimit të ligjit dhe normalizimit të jetës në atë pjesë të Kosovë.
Por, pyetja që u shtrohet të njëjtëve zyrtarë qeveritarë është: Pse kjo strategji, a nuk paska qenë çdo gjë në rregull në veri të Kosovës?
Thënë shkurtimisht, dy pozicionet e qeverisë së Kosovës sa i përket veriut të vendit janë në kundërshtim të plotë mes vete. Për gati dy vjet është thënë se nuk ka probleme në atë pjesë të territorit dhe tash (befasisht!) Qeveria krenohet se ka një strategji të veçantë për të kthyer autoritetin e shtetit në veri.
Nëse kjo analizohet me një dozë të vogël ironie apo cinizmi, atëherë është e dukshme se Qeveria e Kosovës as nuk ka ditur kah i be veriu i Kosovës. Është dashur një iniciativë e ndërkombëtarëve që i duan të mirën Kosovës për të këndellur udhëheqjen vendore. Dhe, ndoshta nuk është vështirë të imagjinohet situata kur ndërkombëtarët i kanë shpjeguar qeveritarëve strategjinë për veriun. Sigurisht pyetja e vetme që i kanë bërë qeveritarët ka qenë: Kah i bie veriu?

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK)

Botuar në KOHA DITORE, 22 janar 2010, fq. 12.

“Titanik” Qeveria

“Titanik” Qeveria

Shkruan: Burim Ramadani

I
Shumë njerëz janë konfuzuar me zhvillimet që patën ndodhur në fund të vitit 2007 dhe në fillim të vitit 2008. Menjëherë pas zgjedhjeve parlamentare të asaj vjeshte, partitë politike në Kosovë patën hyrë në një fazë të re të marrëdhënieve. Skena politike e përçarë me vite të tëra që prej përfundimit të luftës, më 1999, ishte rikonfiguruar, duke vënë kështu për herë të parë Partinë Demokratike të Kosovës (PDK) të kryesuar nga Hashim Thaçi në pozitën e partisë më të madhe në vend. Kjo ndodhi kryesisht për faktin se Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) kishte humbur liderin e saj, Ibrahim Rugova, dhe ishte ndarë në dysh pas Kuvendit të Gjashtë Zgjedhor të saj, në dhjetor të vitit 2006, ndërsa Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) ekzistonte në një periudhë të rëndë pas shkuarjes në Hagë të liderit të saj, Ramush Haradinaj. Por, kjo situatë solli për herë të parë mundësinë që në Kosovë të ketë një afrim midis dy partive që kanë qenë rivale ekstreme për vite të tëra. Megjithatë, elektorati i tyre nuk i është bindur pothuajse asnjëherë kësaj mundësie. E tillë ishte situata në mbrëmjen e 17 nëntorit 2007, kur përkrahësit e PDK-së i bënë thirrje udhëheqjes së partisë së tyre që të mos bëjë koalicion me LDK-në. Por, ujdia që kishin bërë krerët e dy partive politike tashmë kishte marrë formën e vet dhe ashtu u materializua/formalizua në fillim të vitit 2008, pavarësisht se disa muaj më parë një mundësi e tillë ishte cilësuar edhe si “partitokraci” në Kosovë.

II
Koalicioni qeveritar midis PDK-së dhe LDK-së ndodhi për herë të parë, në janar të vitit 2008 dhe si i tillë mori një shumicë të avancuar në Kuvendin e Kosovës. Partitë që mbetën jashtë koalicionit e quajtën këtë koalicion si të panatyrshëm për shkak të ndasive të thella që ishin (dhe janë) prezentë midis këtyre partive. Sidoqoftë, procesi i pavarësimit të Kosovës ishte në përmbyllje e sipër dhe në këtë formë shumë analistë e cilësuan koalicionin e tillë si të nevojshëm për shkak të ruajtjes së stabilitetit të përgjithshëm në vend. Megjithëse ky konstatim kontestohet me argumente të ndryshme, “koalicioni për shtetin” tashmë kishte marrë drejtimin e vendit. Qytetarët e rëndomtë të Kosovës kanë pritur se bashkimi i dy partive më të mëdha në një koalicion mund t’i ofrojë Kosovës një orientim të ri, sidomos pas humbjes së legjitimitetit që kishte pësuar qeveria e kaluar e udhëhequr pas shkuarjes në Hagë të Ramush Haradinajt. Por, që në nisje të punës së vet, koalicioni PDK-LDK filloi të shfaqte një logjikë jo të favorshme për shtetin e Kosovës. Të dy partitë startuan me pakënaqësi ndaj njëra-tjetrës, kryesisht për shkak të ndjenjës se është shkelur nga partia tjetër në koalicion. Kjo normalisht se ka ndikuar në zhvillimin e mëtejshëm të punës dhe angazhimeve që duhej të kishte Qeveria Thaçi, madje duke pasur efekt negativ edhe përbrenda partive si pasojë e ekzistimit të mendimeve të ndryshme në kuadër të strukturave partiake.

III
Organizimi i punës brenda koalicionit qeverisës u tregua i dëmshëm për të dy partitë. Në realitet, duket se problemi më i madh ka qenë pikërisht në pa-aftësinë e organizimit të duhur të punës brenda këtyre dy partive. Edhe PDK, edhe LDK kanë vazhduar inatet e vjetra mes vete dhe në këtë mënyrë janë munduar tërë kohën që t’i zënë hapësirën e “partnerit”. Udhëheqja e lartë e LDK-së që prej fillimit ka qenë e ndarë në dysh, në pjesën që mbështeste koalicionin dhe në pjesën që ishte kundër këtij koalicioni. Por, e përbashkëta e këtyre dy pjesëve/mendimeve ishte fakti se zyrtarët e LDK-së ishin të pakënaqur me rëndësinë e Ministrive që i ishin ndarë kësaj partie. Në anën tjetër, PDK-ja, si partia kryesore në qeverisje, përballej me bindjen e brendshme të saj se LDK-ja ka marrë shumë Ministri dhe se ishte vetë ajo parti që u dëmtua në koalicion. Normalisht se këtu kanë ndikuar edhe aktivistët partiakë, të cilët kanë pritur akomodim më të mirë brenda institucioneve shtetërore. Edhe më tepër kjo ka qenë e dukshme tek elektorati i të dy partive. Sidomos elektorati i LDK-së anekënd Kosovës është zhgënjyer gjithnjë e më shumë me faktin e vazhdimit të koalicionit me PDK-në, derisa elektorati i partisë udhëheqëse dukej se ishte i pakënaqur me faktin se partner i tyre u bë kundërshtari kryesor i deri-atëhershëm.

IV
Intensiteti i zhvillimeve politike të Kosovës la mbrapa aftësitë e koalicionit qeveritar për të zgjidhur apo ofruar zgjidhje për problemet e Kosovës dhe qytetarëve të vendit. Përkundrazi, koalicioni qeveritar i udhëhequr nga Hashim Thaçi mori drejtimin tjetër, që çdo herë është drejtimi më i gabuar në politikë: drejtimin e korrupsionit, përfitimeve personale dhe grupore. Pothuajse i tërë potenciali qeverisës u orientua kah shfrytëzimi i mundësive korruptive të pushtetit, duke u larguar dukshëm nga problemet e qytetarëve të vendit apo problemet brenda-partiake. Pavarësisht se në shikim të parë dukej stabil, i madh, i fuqishëm dhe i qëndrueshëm, koalicioni qeveritar midis PDK-së dhe LDK-së doli të ketë fatin e Titanikut të vitit 1912. Rruga nëpër të cilën u nis dhe kaloi “Titaniku” i Kosovës që nga krijimi në janar të vitit 2008, doli të jetë rrugë e vështirë me shumë “ajsbergë” dhe me kapiten të keq. Në secilën sfidë që përballohet një ekip, roli i udhëheqësit është tejet i rëndësishëm dhe vendimtar. Por, rasti i koalicionit qeveritar PDK-LDK është tipik rast që mund të përshkruhet si dështim i plotë i udhëheqësit, përkatësisht kryeministrit Thaçi. Sidoqoftë, anija qeveritare është duke u fundosur në mënyrë të dukshme dhe përgjegjësia ka adresë të qartë: kapiteni i anijes. Zhytja e këtij koalicioni është e pashmangshme dhe kjo do të ndodh definitivisht gjatë javëve të ardhshme. Koalicioni PDK-LDK, i prirë nga Hashim Thaçi, mund të mbahet mend edhe si “Titanik Qeveria”.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i AAK-së. Ky shkrim është bërë enkas për “Zërin”

Botuar në "Zëri" më janar 2010, fq. 24.

“Titanik” Qeveria

“Titanik” Qeveria

Shkruan: Burim Ramadani

I
Shumë njerëz janë konfuzuar me zhvillimet që patën ndodhur në fund të vitit 2007 dhe në fillim të vitit 2008. Menjëherë pas zgjedhjeve parlamentare të asaj vjeshte, partitë politike në Kosovë patën hyrë në një fazë të re të marrëdhënieve. Skena politike e përçarë me vite të tëra që prej përfundimit të luftës, më 1999, ishte rikonfiguruar, duke vënë kështu për herë të parë Partinë Demokratike të Kosovës (PDK) të kryesuar nga Hashim Thaçi në pozitën e partisë më të madhe në vend. Kjo ndodhi kryesisht për faktin se Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) kishte humbur liderin e saj, Ibrahim Rugova, dhe ishte ndarë në dysh pas Kuvendit të Gjashtë Zgjedhor të saj, në dhjetor të vitit 2006, ndërsa Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) ekzistonte në një periudhë të rëndë pas shkuarjes në Hagë të liderit të saj, Ramush Haradinaj. Por, kjo situatë solli për herë të parë mundësinë që në Kosovë të ketë një afrim midis dy partive që kanë qenë rivale ekstreme për vite të tëra. Megjithatë, elektorati i tyre nuk i është bindur pothuajse asnjëherë kësaj mundësie. E tillë ishte situata në mbrëmjen e 17 nëntorit 2007, kur përkrahësit e PDK-së i bënë thirrje udhëheqjes së partisë së tyre që të mos bëjë koalicion me LDK-në. Por, ujdia që kishin bërë krerët e dy partive politike tashmë kishte marrë formën e vet dhe ashtu u materializua/formalizua në fillim të vitit 2008, pavarësisht se disa muaj më parë një mundësi e tillë ishte cilësuar edhe si “partitokraci” në Kosovë.

II
Koalicioni qeveritar midis PDK-së dhe LDK-së ndodhi për herë të parë, në janar të vitit 2008 dhe si i tillë mori një shumicë të avancuar në Kuvendin e Kosovës. Partitë që mbetën jashtë koalicionit e quajtën këtë koalicion si të panatyrshëm për shkak të ndasive të thella që ishin (dhe janë) prezentë midis këtyre partive. Sidoqoftë, procesi i pavarësimit të Kosovës ishte në përmbyllje e sipër dhe në këtë formë shumë analistë e cilësuan koalicionin e tillë si të nevojshëm për shkak të ruajtjes së stabilitetit të përgjithshëm në vend. Megjithëse ky konstatim kontestohet me argumente të ndryshme, “koalicioni për shtetin” tashmë kishte marrë drejtimin e vendit. Qytetarët e rëndomtë të Kosovës kanë pritur se bashkimi i dy partive më të mëdha në një koalicion mund t’i ofrojë Kosovës një orientim të ri, sidomos pas humbjes së legjitimitetit që kishte pësuar qeveria e kaluar e udhëhequr pas shkuarjes në Hagë të Ramush Haradinajt. Por, që në nisje të punës së vet, koalicioni PDK-LDK filloi të shfaqte një logjikë jo të favorshme për shtetin e Kosovës. Të dy partitë startuan me pakënaqësi ndaj njëra-tjetrës, kryesisht për shkak të ndjenjës se është shkelur nga partia tjetër në koalicion. Kjo normalisht se ka ndikuar në zhvillimin e mëtejshëm të punës dhe angazhimeve që duhej të kishte Qeveria Thaçi, madje duke pasur efekt negativ edhe përbrenda partive si pasojë e ekzistimit të mendimeve të ndryshme në kuadër të strukturave partiake.

III
Organizimi i punës brenda koalicionit qeverisës u tregua i dëmshëm për të dy partitë. Në realitet, duket se problemi më i madh ka qenë pikërisht në pa-aftësinë e organizimit të duhur të punës brenda këtyre dy partive. Edhe PDK, edhe LDK kanë vazhduar inatet e vjetra mes vete dhe në këtë mënyrë janë munduar tërë kohën që t’i zënë hapësirën e “partnerit”. Udhëheqja e lartë e LDK-së që prej fillimit ka qenë e ndarë në dysh, në pjesën që mbështeste koalicionin dhe në pjesën që ishte kundër këtij koalicioni. Por, e përbashkëta e këtyre dy pjesëve/mendimeve ishte fakti se zyrtarët e LDK-së ishin të pakënaqur me rëndësinë e Ministrive që i ishin ndarë kësaj partie. Në anën tjetër, PDK-ja, si partia kryesore në qeverisje, përballej me bindjen e brendshme të saj se LDK-ja ka marrë shumë Ministri dhe se ishte vetë ajo parti që u dëmtua në koalicion. Normalisht se këtu kanë ndikuar edhe aktivistët partiakë, të cilët kanë pritur akomodim më të mirë brenda institucioneve shtetërore. Edhe më tepër kjo ka qenë e dukshme tek elektorati i të dy partive. Sidomos elektorati i LDK-së anekënd Kosovës është zhgënjyer gjithnjë e më shumë me faktin e vazhdimit të koalicionit me PDK-në, derisa elektorati i partisë udhëheqëse dukej se ishte i pakënaqur me faktin se partner i tyre u bë kundërshtari kryesor i deri-atëhershëm.

IV
Intensiteti i zhvillimeve politike të Kosovës la mbrapa aftësitë e koalicionit qeveritar për të zgjidhur apo ofruar zgjidhje për problemet e Kosovës dhe qytetarëve të vendit. Përkundrazi, koalicioni qeveritar i udhëhequr nga Hashim Thaçi mori drejtimin tjetër, që çdo herë është drejtimi më i gabuar në politikë: drejtimin e korrupsionit, përfitimeve personale dhe grupore. Pothuajse i tërë potenciali qeverisës u orientua kah shfrytëzimi i mundësive korruptive të pushtetit, duke u larguar dukshëm nga problemet e qytetarëve të vendit apo problemet brenda-partiake. Pavarësisht se në shikim të parë dukej stabil, i madh, i fuqishëm dhe i qëndrueshëm, koalicioni qeveritar midis PDK-së dhe LDK-së doli të ketë fatin e Titanikut të vitit 1912. Rruga nëpër të cilën u nis dhe kaloi “Titaniku” i Kosovës që nga krijimi në janar të vitit 2008, doli të jetë rrugë e vështirë me shumë “ajsbergë” dhe me kapiten të keq. Në secilën sfidë që përballohet një ekip, roli i udhëheqësit është tejet i rëndësishëm dhe vendimtar. Por, rasti i koalicionit qeveritar PDK-LDK është tipik rast që mund të përshkruhet si dështim i plotë i udhëheqësit, përkatësisht kryeministrit Thaçi. Sidoqoftë, anija qeveritare është duke u fundosur në mënyrë të dukshme dhe përgjegjësia ka adresë të qartë: kapiteni i anijes. Zhytja e këtij koalicioni është e pashmangshme dhe kjo do të ndodh definitivisht gjatë javëve të ardhshme. Koalicioni PDK-LDK, i prirë nga Hashim Thaçi, mund të mbahet mend edhe si “Titanik Qeveria”.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i AAK-së. Ky shkrim është bërë enkas për “Zërin”

Botuar në "Zëri" më janar 2010, fq. 24.

Shpëtim për Kosovën, jo koalicionin

Vështrim

Shpëtim për Kosovën, jo koalicionin

Thaçi përmes ‘riformatizimit të qeverisë’ mundohet të shpëtojë veten nga humbja e pushtetit dhe të thellojë logjikën e qeverisjes së keqe. Por, këtu ka nevojë për të shpëtuar Kosovën nga kjo qeverisje e bankrotuar dhe jo për të shpëtuar koalicionin dhe kryeministrin.

BURIM RAMADANI

Kriza politike brenda koalicionit qeveritar në Kosovës është e patejkalueshme. Të dy partitë kryesore të koalicionit kanë drejtime dhe qasje të ndryshme, kanë synime dhe metoda të dallueshme, kanë kundërshti dhe inate të pakapërcyeshme. Ndërkohë, të gjitha proceset në Kosovë janë bllokuar dhe tema më e rëndësishme në vend është bërë akuzimi i ndërsjellë midis partnerëve të koalicionit. Porse, në të njëjtën kohë, të dy partitë në koalicion vazhdojnë improvizimin politik, duke pasur për qëllim të qëndrojnë edhe pak në pushtet, pa pasur vendosmërinë dhe kurajon për të ndërmarrë hapat e nevojshëm për daljen nga kjo situatë konfuze.
Ky mbase mund të jetë përshkrimi i shkurtër dhe i drejtpërdrejtë i gjendjes së rëndë në të cilën ka rënë kreatura e quajtur qeveri e koalicionit PDK-LDK në Kosovë, e udhëhequr nga kryeministri Hashim Thaçi. Normalisht se fokusimi i opinionit publik në atë se çka po ndodh brenda qeverisë dhe në raportet midis partnerëve të koalicionit ka një kosto vërtetë të madhe për zhvillimet e përgjithshme në vend, sikurse edhe për procese dhe dukuri veç e veç. Dhe, e tërë kjo lojë politike me improvizime të shumta dhe qartësisht të dukshme tashmë kanë arritur në nivel tejet shqetësues për secilin qytetar të Kosovës që është i interesuar të ketë jetë më të mirë, shtet funksional dhe perspektivë evropiane.
Por, situata në Kosovë është krejt ndryshe nga ajo që mund të cilësohet si interesi i qytetarëve të vendit. Derisa jeta në Kosovë vështirësohet nga dita në ditë, çmimet vazhdojnë të rriten, papunësia arrin nivelet rekorde, varfëria ekstreme më e larta në rajon, të ardhurat e të punësuarve në përgjithësi nuk mbulojnë as nevojat personale gjatë muajit, shëndetësia kanë rënë në koma dhe arsimi ka arritur në shkallët më të ulët të cilësisë dhe disiplinës, kjo duket qartë se nuk është fare në agjendën politike të qeverisë së Kosovës gjatë këtyre muajve. E tëra që mund të dëgjohet e lexohet për çdo ditë mbetet: koalicioni, marrëdhëniet midis partnerëve qeveritar dhe kush do të mbetet e kush jo ministër. Janë lënë anash shumë zhvillime tjera që lidhen drejtpërdrejt me shtetin, funksionimin e institucioneve dhe jetën e qytetarëve të Kosovës. Madje, sa për ironi, është ‘harruar’ edhe rasti i ish-agjentit të SHIK-ut, Nazim Bllaca, i cili ka akuzuar ministra dhe zëvendësministra për dhënie të urdhrave për vrasjen, keqtrajtimin dhe dëmtimin e njerëzve në Kosovë. Për më tepër, duke u fokusuar në problemet apo improvizimet politike brenda koalicionit qeveritar, dukshëm është lënë jashtë debatit politik dhe publik keq-qeverisja që po ndodh në Kosovë gjatë këtyre muajve.
Në vend të diskutimit të dështimeve të panumërta dhe krejt të sipërfaqshme të qeverisjes aktuale, partnerët e koalicionit qeveritar kanë ngritur çështjet e brendshme të tyre, duke zhvilluar debtatin në një fushë krejt tjetër.
Por, ku është thelbi real i kësaj krize qeveritare publike në Kosovë? Duket se janë dy faktorë kryesorë që kanë vendosur në një fazë të këtillë të rëndë koalicionin qeveritar dhe Kosovën në përgjithësi.
Faktori i parë, është fakti se dy partitë politike në koalicion, PDK dhe LDK, kanë arritur nës kulmin e mos-besimit të ndërsjellë. Agjendat e të dy partive kanë marrë drejtime të ndryshme dhe si të tilla janë ndeshur sërish pas më pak se dy vjetësh të paqes së brishtë mes tyre. Kjo është zhvilluar sidomos gjatë fushatës për zgjedhjet lokale të fundvitit të kaluar, ku të dy partitë janë përballë me ndjenjën e fortë të kundërshtimeve të mëdha të elektorateve të këtyre partive. Madje, gara e veçantë për kryetar të Komunës së Prishtinës ka pasur një ndikim të posaçëm në nxitjen e inateve të votuesve të të dy partive kundër njëra-tjetrës, përkundër faktit se të dy partitë kanë qenë në koalicion edhe për pushtetin lokal pas zgjedhjeve të vitit 2007. Por, ekziston edhe një element i jashtëm që i bën të dy partitë të shqetësohen dhe ky element ka të bëjë me largimin e mundshëm të elektoratit të tyre drejt partive tjera. Është e qartë se Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) tashmë shihet si alternativë e qëndrueshme për të strukurat e votuesve, si të PDKs-së po ashtu edhe të LDK-së. Të parët kanë mundur të shohin qartë gjatë këtyre dy vjetëve se ndërtimi i strategjisë politike të PDK-së mbi përvetësimin e vlerave të luftës që nga viti 1999 ka qenë e drejtuar vetëm nga interesa të ngushtë të udhëheqjes së kësaj partie, vlera të cilat u mënjanuan menjëherë pas ardhjes së pushtet të kësaj partie. Ndërsa, të dytët dhe sidomos votuesit tradicionalë të zhgënjyer të LDK-së janë përballë gjatë këtyre dy vjetëve me humbjen e identitetit të partisë së tyre dhe kështu shohin drejtimin e AAK-së si më të duhurin dhe më të qëndrueshmin mbi vlerat për të cilat ata kanë besuar për dy dekada.
Faktori i dytë, është tendenca e qartë e kryeministrit Hashim Thaçi për të mbijetuar pavarësisht situatës së rëndë të krijuar dhe për të vazhduar mbetjen në pushtet deri në vjeshtën e vitit 2011. Duke u ballafaquar me një varg të madh të dështimeve dhe me keq-qeverisjen gjatë kësaj periudhe të udhëheqjes së qeverisë, kryeministri Thaçi tenton të zhvendos vëmendjen në drejtim të temave tjera të cilat mund t’i shiten më lehtë opinionit publik. Prandaj, tashmë për çdo ditë diskutohet çështja e ndërrimit të disa ministrave, apo sikurse është e njohur tashmë “riformatizimi i qeverisë Thaçi”. Dhe, i tërë ky diskutim dhe kjo zhurmë e madhe, e cila i vënë nën ethe jo vetëm ministrat e caktuar, bëhet vetëm në opinion publik, por jo në strukturat vendimmarrëse për një gjë të tillë. Asnjëherë deri më tash nuk është raportuar se të dy partitë kanë diskutuar zyrtarisht për çështjen e riformatizimit të qeverisë në nivelet ku merren vendimet. Por, duke bërë këtë improvizim apo lojë politike, kryeministri Thaçi tenton të largojë debatin për atë se është pikërisht Thaçi përgjegjës për keq-qeverisjen në Kosovë dhe zhvillimin e paparë ndonjëherë të dukurive negative në vend. Në këtë formë, Thaçi mundohet të shpëtojë veten nga humbja e pushtetit dhe kështu të merr edhe një mundësi për të vazhduar dhe thelluar logjikën e qeverisjes së keqe dhe dëmtuese për Kosovën.
Por, këtu ka nevojë për të shpëtuar Kosovën nga kjo qeverisje e bankrotuar dhe jo për të shpëtuar koalicionin dhe kryeministrin.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK)

Botuar në KOHA DITORE më 10 janar 2009, fq. 11

Riformatizimi - ikje nga zgjedhjet parlamentare

Riformatizimi - ikje nga zgjedhjet parlamentare

Shkruan: Burim Ramadani

I
Menjëherë pas festës së Vitit të Ri në Kosovë rifilloi tema e të ashtuquajturit riformatizim i Qeverisë. Kjo ndoshta është “dhurata” e vetme që Kryeministri atual, Hashim Thaçi, mund t’i jep qytetarëve të Kosovës dhe anatërave të PDK-së. Kjo është e kuptueshme për secilin që përcjell zhvillimet politike dhe qeverisëse në Kosovë. Nëse imagjinohet kryeministri Thaçi si babadimër i Kosovës, atëherë çfarë do të mund t’i sillte ai qytetarëve të vendit dhe anëtarëve të partisë së tij? Gjatë një viti të kaluar nën qeverisjen e tij, Kosova është dëmtuar në shumë drejtime, si në atë ekonomik, sundimin e ligjit, demokracinë e brendshme, tolerancën politike etj. Mbi të gjitha, kosovarët janë dëmtuar në xhepin e tyre. Jeta e secilit qytetar të rregullt të Kosovës është shumë më e vështirë dita-ditës. Derisa nevoja për shpenzime është rritur, qytetarët e Kosovës nuk kanë të hyra më të mëdha apo më shumë vende pune. Thesi i babadimrit Thaçi është i zbraztë dhe nuk mund të sjell asgjë që kënaq “fëmijët” e lodhur në Kosovë. Prandaj, e vetmja dhuratë që i mbetet babadimrit kosovar Thaçi është ajo e tregimit të ndonjë “përrallë” të re politike apo tentimi për bërjen e një loje të re që nxit të qeshurat e “fëmijëve” të mërzitur kosovarë. Kjo “përallë” mbase duket e domosdoshme për Thaçin për shumë arsye, të cilat kryesisht kanë të bëjnë me pamundësinë e bashkë-jetesës së këtillë të partnerëve të koalicionin qeveritar, pas zgjedhjeve lokale të cilat assesi nuk po përfundojnë.

II
Uniteti dhe stabiliteti i koalicionit qeverisës ishte njëri prej formulimeve më të shpeshta që është dëgjuar për gati dy vjet me radhë të kësaj qeverisjeje. Sikur është e njohur në popull, secili përmend pikërisht atë që nuk e ka. Dhe, e tillë është situata reale. Siç dihet, koalicioni qeveritar aktual përbëhet nga PDK, LDK dhe disa parti të vogla të minoriteteve. Porse, brishtësia, mungesa e unitetit, stabilitetit dhe e mundësisë për bashkë-jetesë midis të dy partive më të mëdha në koalicion është vërejtur qysh më herët. Zgjedhjet lokale të 15 nëntorit dhe rundi i dytë për kryetarë të komunave ka vënë në pah raportin e vërtetë midis këtyre partive. Për më tepër, është vërejtur qartë se elektorati i të dy partive është i padurueshëm mes vete dhe kjo është vazhdimësi e raporteve tradicionale mes tyre. Tek e fundit, mund të konstatohet se secili kandidat i LDK-së që ka akuzuar PDK-në dhe kryeministrin Thaçi gjatë fushatës zgjedhore, ka arritur një rritje apo sukses të konsiderueshëm në zgjedhje. Por, përsëritja e balotazhit në dy (apo tri?) komuna ku garojnë PDK-ja dhe LDK-ja ka shkaktuar edhe një goditje, sipas të gjitha gjasave të patejkalueshme, midis këtyre dy partive. Dorën në zemër, si mund të vazhdojnë “martesën” këto dy parti kur nuk kanë aspak besim në njëra-tjetrën dhe janë munduar t’ia vjedhin votat? Këto zhvillime mund të çojnë në zgjedhje parlamentare.

III
Tentativat për ndryshimet e tashme në Qeverinë e Kosovës janë kryekëput përpjekje për t’i ikur zgjedhjeve parlamentare. Por, kjo ka edhe një qëllim tjetër të kryeministrit aktual, Thaçi: definimi i qartë dhe preciz i raporteve me partnerin e koalicionit qeverisës, LDK. Kjo duket të jetë shumë e nevojshme për PDK-në e Thaçit për shkak se shumë zhvillime të deritashme brenda LDK-së kanë dridhur dhe lëkundur qëndrueshmërinë e koalicionit qeveritar. Madje, deklaratat e shumë zyrtarëve të lartë të LDK-së kanë shkaktuar një irritim pothuaj të papërmirësueshëm brenda anëtarëve dhe simpatizantëve të PDK-së anëkënd Kosovës. Akuzimi nga ana e udhëheqësve të lartë të LDK-së se kryeministri Thaçi është “diktator në miniaturë” apo formulimet se “qeveria e tashme nuk e ka jetën e gjatë” sigurisht se kanë ndikuar në qasjen e re që PDK-ja ka formuar në raport me partnerin e ‘vogël’. Por, mbi të gjitha duket se kryeministri Thaçi dëshiron t’i ikë mbajtjes së mundshme të zgjedhjeve parlamentare në pranverë apo vjeshtë të këtij viti. Realisht, nuk është interesi i PDK-së që këto zgjedhje të mbahen para proceseve të rëndësishme të privatizimit që pritet të ndodhin këtë vit, sikurse është KEK-u, PTK-ja apo dhënia me koncesion e Aeroportit Ndërkombëtar të Prishtinës. Logjika që udhëheq këtë qeveri është ajo e korrupsionit, prandaj PDK-ja nuk është e interesuar që t’i “lëshojë këto mundësi” të pasurimit, pavarësisht se qytetarët kanë tjera halle.

IV
Interesi i qytetarëve të Kosovës nuk është ai që përfaqësohet në formën e tashme nga qeveria e koalicionit që disa herë u quajt edhe si “guns and roses”. Tash më shumë se tre muaj, udhëheqja e qeverisë së Kosovës, duke përfshirë këtu edhe kryeministrin edhe një numër të madh të ministrave, janë fokusuar plotësisht në zgjedhjet, në zhvillimet e brendshme partiake dhe në ruajtjen e pozitës së partisë së tyre në qeveri. Përkundrazi. Interesi i qytetarëve të Kosovës nuk lidhet me atë se çka po ndodh brenda një partie të caktuar, cili ministër do të ndërrohet, a është i nevojshëm riformatizimi i Qeverisë apo cili ministër do të bëhet më i rëndësishëm se kolegët e tij në qeveri. Kjo është logjikë e mbrapshtë e udhëhequr nga kjo Qeveri dhe ky kryeministër. Qytetarët e Kosovës kanë interes të paluhatshëm sa i përket rritjes ekonomike, zhvillimit të përgjithshëm, hapjes së vendeve të reja të punës, zbutjes së papunësisë, zhdukjes së varfërisë ekstreme, zbutjes së varfërisë, arsimimit më cilësor, sistemin shëndetësor më të përparuar, sundimit të ligjit, lëvizjes së lirë, investimit në bujqësi, rritjes së të ardhurave, e shumë e shumë kërkesa tjera me qëllim të përmirësimit të jetesës së përditshme. Por, këto tema as që diskutohen sot në Qeverinë e Kosovës. E tëra që diskutohet është: a do të jem edhe më tutje ministër?

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i AAK-së. Ky shkrim është bërë enkas për “Zëri”

Botuar në "Zëri" më 8 janar 2010, fq. 24

2009 – vit me vlerësim negativ

2009 – vit me vlerësim negativ

Burim Ramadani

Janë një varg argumentesh që të çojnë në vlerësim negativ për vitin 2009. Të gjitha këto arsye kanë adresë të qartë, përgjegjësi të përcaktuar, shkaqe dhe qëllime, si dhe ka pasur mundësi reale për t’u shmangur. Për 2 deri në 4 minuta, mund të renditen 24 argumentet kryesore të vlerësimit negativ për vitin 2009
Viti që po lëmë pas mund të vlerësohet si vit i rëndë. Për shumë arsye, Kosova, institucionet shtetërore, qytetarët e saj dhe partnerët ndërkombëtarë nuk mund të krenohen me atë që kaloi. Rrjedha e zhvillimeve ishte shumë më e keqe sesa edhe më pesimistët kanë pritur. Ky vlerësim negativ është i pakontestueshëm sa i përket rolit që kanë luajtur institucionet e shtetit gjatë këtyre dymbëdhjetë muajve. Përkatësisht, dëmit që i është shkaktuar Kosovës gjatë kësaj periudhe nga vetë ata që do të duhej të ruanin dhe promovimin interesin e vendit.

Por, tjetër vlerësim duhet të jepet për popullin e Kosovës, që tregoi edhe njëherë e mirë për nivelin e lartë të durimit dhe qetësisë së dëshmuar karshi problemeve të mëdha me të cilat ballafaqohet për çdo ditë. Qytetarët e Kosovës edhe gjatë vitit 2009 nuk vendosën emocionin përpara proceseve politike, edhe pse (dorën në zemër) nuk ka qenë e lehtë të ruhet qetësia.

Jo shumë lajme të mira kanë dalë nga Kosova apo janë dhënë brenda Kosovës gjatë këtij viti. Ky konstatim mund të jetë i përbashkët si në sytë e qytetarëve, po ashtu edhe në sytë e botës. Kosova ka pasur një vit me plotë dëmtim, harxhim dhe kthim prapa.

Janë një varg argumentesh që të çojnë në vlerësime të këtilla negative. Të gjitha këto arsye kanë adresë të qartë, përgjegjësi të përcaktuar, shkaqe dhe qëllime, si dhe ka pasur mundësi reale për t’u shmangur. Për 2 deri në 4 minuta, mund të renditen 24 argumentet kryesore të vlerësimit negativ për vitin 2009:

1. Shteti nuk është funksionalizuar. Qytetarët e Kosovës nuk kanë arritur të shohin atë që quhet “dora e shtetit” në asnjërën prej fushave të jetës së përditshme, në kuptimin e përmirësimit të kushteve të jetesës. Thjesht, shteti i Kosovës është shpallur në shkurt të vitit 2008, por ai nuk është ndërtuar përbrenda. Kosova ka vazhduar të ketë probleme të njëjta (por të thelluara tashmë) edhe dy vjet pas pavarësisë. Populli i Kosovës nuk është ndier më krenar as gjatë vitit 2009, përkundër është turpëruar nga niveli i lartë i zhvillimeve negative që kanë ndodhur gjatë kësaj periudhe të rëndë për jetën dhe xhepin e tyre.

2. Institucionet jostabile. Kosova është ballafaquar me probleme në stabilitetin e institucioneve të veta shtetërore. Qeveria e Kosovës ka vazhduar të kontrollojë plotësisht Kuvendin e Kosovës, duke bërë kështu që mekanizmat ndërkombëtarë të kritikojnë pandalshëm humbjen e pavarësisë së degëve të qeverisjes në demokraci. Edhe gjyqësori është ndikuar nga politika e qeverisë, ndërsa mekanizmat e rinj shtetëror (shumë të nevojshëm) nuk janë krijuar fare. Para së gjithash, Agjencia Kosovare për Inteligjencë dhe mekanizmat tjerë kanë mbetur nën fatin e kohës dhe individëve të caktuar.

3. Njohjet e shtetit kanë ngecur. Gjatë vitit 2009 Kosova nuk është ‘vërshuar’ nga njohjet ndërkombëtare të shtetit ashtu sikurse ishte premtuar dhe parashikuar nga qeveria e Kosovës. Numri nuk ka arritur ende 65-shin, edhe përkundër faktit se kryeministri i Kosovës, Thaçi, thoshte se shtetet e botës po bëjnë garë kush ta njeh e para Kosovën. Mirëpo, si për inati, Qeveria e Kosovës nuk ka bërë lobimet dhe as strategjitë e nevojshme për të lobuar për njohjen e shtetit të Kosovës. As gjatë vitit 2009 nuk kemi parë ndonjë ofensivë diplomatike të Kosovës nëpër botë, edhe pse Serbia nuk është ndalur pothuajse asnjë ditë.

4. Siguria e brishtë. Nuk është arritur që vitit 2009 të përmbyllë edhe problemet e shumta të sigurisë që ka Kosova. Integriteti dhe sovraniteti i Kosovës është shkelur për çdo ditë, ndërsa qeveria e Kosovës ka qëndruar indiferente ndaj kësaj. Veriu i Kosovës ka mbetur plotësisht jashtë kontrollit ligjor të shtetit, derisa qytetarët shqiptarë të asaj pjese janë detyruar edhe më tutje të lëshojnë apo të shesin shtëpitë e veta. Siguria publike është keqësuar, sidomos me vjedhjen e shumë bankave në qendër të kryeqytetit.

5. Autoriteti i shtetit i cunguar. Kryeministri dhe Presidenti i Kosovës nuk mund të qëndrojnë, vizitojnë apo të punojnë qoftë për pak minuta në rreth 30 për qind të territorit të vendit. Qytetarët e komunitetit serb vazhdojnë jetën me ‘targa’ të Serbisë dhe shteti i Kosovës nuk ekziston për këto pjesë të territorit. Gjithçka është Serbi sapo të kalosh Urën e Ibrit në mes të Mitrovicës.

6. Strukturat paralele vazhdojnë qetësisht. Askush nga institucionet kompetente të shtetit të Kosovës nuk ka tentuar, planifikuar apo shkatërruar strukturat paralele të shtetit të Serbisë në Kosovë as gjatë vitit 2009. Madje, Qeveria e Kosovës ka ndihmuar financiarisht rindërtimin e një ambulance të menaxhuar nga strukturat paralele serbe në rrethinën e Dardanës. Dokumentet e Serbisë lëshohen edhe më tutje në mes të Prishtinës.

7. Kufijtë më të pasigurtit në rajon. Kosova nuk ka arritur që gjatë vitit 2009 të ndërtojë sistemin e vetë të rregullt të menaxhimit të kufirit të saj. Kufijtë e Kosovës janë cilësuar edhe nga Departamenti Amerikan i Shtetit si kufijtë më të pasigurt në rajon. Bordi i Menaxhimit të Integruar të Kufirit nuk është funksionalizuar pothuaj fare gjatë këtij viti, derisa ky është një prej kushteve kryesore për integrimet evropiane.

8. Veriu pa pika kufitare dhe pa dogana. Kosova ka vazhduar të humbë miliona e miliona euro për çdo javë për shkak të moskthimit të pikave kufitare dhe pikave doganore në veri të vendit. Që nga shkurti i vitit 2008, policët kosovarë dhe doganierët e Kosovës nuk kanë mundur të kryejnë detyrën e tyre në pikat 1 dhe 31 në veri të vendit. Madje, as prezenca e EULEX-it nuk është shfrytëzuar për të arritur përmirësim dhe sundim të ligjit në këtë aspekt.

9. EULEX-i jofunksional. Gjatë vitit 2009 është parë vetëm vendosja fizike e misionit evropian për sundim të ligjit në Kosovës (EULEX), por jo edhe funksionalizimin e plotë të tij. Apo thënë më ndryshe, nuk është parë asnjë rezultat i punës së policëve, prokurorëve dhe gjyqtarëve të EULEX-it as në veri të Kosovës, as në pjesët tjera të vendit. As në Mitrovicë, as të Prishtinë, përkundër nevojës së pakontestueshme për veprime të shpejta dhe energjike të ndërkombëtarëve përgjegjës për sundim të ligjit.

10. Korrupsioni në kulm. Gjatë vitit 2009, Kosova ka kaluar të gjitha nivelet e korrupsionit që është parë ndonjëherë në vend. Qeveria e Kosovës është kthyer në adresën kryesore të korrupsionit, derisa Komisioni Evropian në Kosovës ka konstatuar në dhjetor të vitit 2009 se Kosova po afrohet “zaptimit të shtetit” nga ana e qeveritarëve të tashëm.

11. Krimi i organizuar në bashkë-jetesë me qeverinë. Kosova është kritikuar gjatë këtij viti edhe për mos-luftimin e krimit të organizuar në vend, që ka arritur të lulëzojë pa ndonjë pengesë nga Qeveria e vendit. Që nga trafiqet e ndryshme e deri te krimi i organizuar financiar, Kosova ka arritur të jetë ‘parajsë’ për bosët e mëdhenj që po fuqizohen tërë kohën. Si e tillë, Kosova është konstatuar se nuk përmbush kriteret e Bashkimit Evropian për luftën kundër krimit të organizuar.

12. Policia e vjedhur. Kosova është dëmtuar pothuajse në mënyrë të pandreqshme edhe në një institucion tjetër vital të shtetit: Policinë. Më 25 prill është njoftuar se Dhoma e Dëshmive e Policisë së Kosovës është vjedhur, ndërsa sot e asaj dite askush nuk ka dhënë përgjegjësi as profesionale, as morale dhe as politike. Pengimi nga ana e Qeverisë së Kosovës për zbardhjen e rastit më të rëndë të vjedhjes në Kosovë ka shkaktuar humbjen e fuqishme të besimit të qytetarëve tek uniformat policore në vend.

13. ‘Reformat’ në institucione. Kosova ka vazhduar të sheh “reformat” në institucionet kryesore të shtetit, derisa me mentalitetin e tashëm qeverisë këto nënkuptojnë largimin e njerëzve të “papërshtatshëm” dhe zëvendësimin e tyre me militantë partiakë, dajë, teze e halla të qeveritarëve. Kjo ka bërë që administrata e Kosovës të jetë jofunksionale, joprofesionale dhe e politizuar. Edhe për këtë, Komisioni Evropian ka hedhur një grumbull kritikash në drejtim të qeverisë.

14. Kosova e kritikuar. Gjatë vitit 2009, nuk ka lënë institucion apo organizatë ndërkombëtare që nuk ka kritikuar Kosovën për mënyrën e qeverisjes në vend. Të gjithë ata që janë marrë me hulumtime, vlerësime apo analiza të rajonit të Ballkanit, kanë vënë Kosovën në vendin e fundit sa i përket zhvillimeve të përgjithshme politike, ekonomike dhe shoqërore, sikurse edhe të procesit të integrimeve evropiane.

15. Qytetarët e Kosovës të izoluar. Gjatë vitit 2009 ka ndodhur edhe izolimi më i drejtpërdrejtë i qytetarëve të Kosovës në raport me vendet e rajonit. Derisa Maqedonia, Mali i Zi dhe Serbia kanë arritur që t’i mundësojnë qytetarëve të tyre qarkullimin e lirë pa viza për në vendet e Bashkimit Evropian, dhe Shqipëria e Bosnja dhe Hercegovina do ta bëjnë këtë në vitin 2010, Kosova ka mbetur plotësisht mbrapa për shkak të padijenisë dhe neglizhencës së qeverisë së vetë.

16. Drejtësia e politizuar. Kosova nuk bërë ndonjë hap pozitiv gjatë vitit 2009 as në aspektin e zhvillimit të sistemit të drejtësisë. Prokuroritë dhe gjyqet e Kosovës mbeten edhe më tutje vrima të zeza sa i përket avancimit të shpejtë dhe të nevojshëm të zhvillimeve të përgjithshme në vend.

17. Ekonomia ka kolapsuar. Gjatë vitit 2009 ekonomia e Kosovë ka kaluar nga niveli i krizës në kolaps. Dhjetëra e qindra biznese në Kosovës mbyllen brenda muajit, derisa ekonomia joformale ka zënë frymën zhvillimit normal të bizneseve në vend. Në Kosovë, bilanci tregtar midis importit dhe eksportit nuk është përmirësuar fare gjatë vitit 2009, derisa CEFTA ka dëmtuar jashtëzakonisht shumë sipërmarrësit dhe tregtarët vendorë.

18. Shëndetësia në koma. Vitit 2009 nuk ka sjellë pothuajse asnjë përmirësim në sistemin shëndetësore të Kosovës. Thjesht, shëndetësia në Kosovës nuk mund ta shërojë as veten, e lëre më qytetarin e Kosovës. Mungesa e furnizimit me barna dhe pajisje mjekësore të nevojshme, edhe më tutje shkel të gjitha limitet e mundshme për të arritur nivelin minimal të funksionimit të sistemit shëndetësor. Ndërsa, 44 eurot për punëtorët shëndetësorë duket se janë harruar fare nga Qeveria e Kosovës.

19. Arsimi i shkatërruar dhe arsimtarët e drekuar. Sistemi arsimor në Kosovës ka pësuar goditjet e radhës gjatë vitit 2009, derisa arsimtarët janë “qarrosur” me dreka e darka të Qeverisë. Reformat në arsim mbeten edhe më tutje vetëm një ëndërr për kosovarët, derisa MASHT-i është drejtuar i tëri në Zyrën e vet të Prokurimit për të vendosur për tenderët për ndërtimin e objekteve. Në Kosovë gjatë vitit 2009 ka pasur ndërtim të objekteve, por jo ndërtim të shkollave. Arsyet janë të dukshme, ato financiare. Shumë punë për EULEX-in dhe vendorët mund të ketë në dokumentacionin e kësaj Ministrie.

20. Asfalti i gropuar. Viti 2009 ka vënë në pah edhe prishjen totale të manipulimit me shtrimin e asfaltit në Kosovë. Qeveria që identifikonte veten si “Qeveri e Asfaltit” tash mund të identifikohet si “Qeveri e Gropave Milionëshe”. Asfalti në Kosovë kushton më shtrenjtë se në vendet Perëndimore, derisa qëndrueshmëria e tij nuk kalon periudhën dy-tre mujore. Kushdo që merr qeverinë e Kosovës, duhet të rishtrojë këto rrugë. Dëmi që i është shkaktuar buxhetit të Kosovës nga Ministria e Asfaltit është jashtëzakonisht i madh.

21. Mediat e shkelura. Kosova gjatë këtij viti është ballafaquar me shkeljet më të rënda të lirisë së shprehjes që nga përfundimi i luftës në vitin 1999. Dhjetë vjet më vonë, media në Kosovës është vendosur nën trysni të paparë, përderisa kjo ka shkaktuar reagimin e shumë instancave ndërkombëtare.

22. Kultura e humbur. Gjatë vitit 2009 nuk mund të flitet fare për kulturën. As nuk pati buxhet, e as nuk pati kreativitet. Asgjë nuk ka ndodhur gjatë këtij viti, që në fakt do të thotë se ka ndodhur mbytja e jetës shpirtërore të kosovarëve.

23. Sporti i harruar. Qeveria e Kosovës duket se ka harruar fare ta fus sportin në ndonjërën prej prioriteteve të veta të punës. Gjatë vitit 2009 sporti i Kosovës ka vazhduar tatëpjetën. Madje, nuk është folur asnjëherë në nivele të larta politike çështja e ngritjes së cilësisë së sportit apo të ndërkombëtarizimit të tij.

24. “Zgjedhjet” për demokracinë e përmbytur. Kosova në fund të vitit 2009 ka përmbytur edhe demokracinë e vet. Zgjedhjet lokale të 15 nëntorit dhe balotazhi më 13 dhjetor kanë treguar se Kosova nuk është as afër ndërtimit të demokracisë. Dy partitë në pushtet (PDK dhe LDK) detyrohen të përsërisin zgjedhjet në disa komuna, për shkak të vjedhjes së manipulimit të votës së lirë të qytetarit.

Ëh. Edhe kjo na u deshtë!

(Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës - AAK)

Botuar më 25 dhjetor 2009, në

Telegrafi, http://www.telegrafi.com/?id=26&a=1989

më 28 dhjetor 2009, në BOTA SOT, http://www.botasot.info/def.php?gjuha=0&category=20&id=41692

Në INFOSOT më 24 dhjetor 2009, http://www.infosot.com/index.php?option=com_content&view=article&id=2197:2009--vit-me-vleresim-negativ&catid=80:pressing&Itemid=160

Zanzibar demokraci, zanzibar zgjedhje

Vështrim

Zanzibar demokraci, zanzibar zgjedhje

Kosova po jeton në “zanzibar demokraci” dhe kështu ka mbajtur “zanzibar zgjedhje”. Larg standardeve, pa vullnet politik institucional, pa përgatitje të duhura, pa përgjegjësi shtetërore. Nga shantazhet e kryeministrit deri te importimi i modelit Edi Rama në Gjakovë, demokracia në Kosovë u dëmtuar sërish

Shkruan: BURIM RAMADANI

Procesi zgjedhor në Kosovë është përcjell i tëri me shumë dilema, dyshime të mëdha dhe mos-besim të fuqishëm. Kjo si pasojë e tri elementeve kryesore. Së pari, për shkak të mos-gatishmërisë politike institucionale të liderëve të vendit (presidentit dhe kryeministrit) për përgatitjet e duhura politike dhe teknike. Së dyti, për shkak të mungesës së madhe të transparencës kaq shumë të nevojshme në Kosovë. Dhe, së treti, për shkak të vendimmarrjes së papërgjegjshme gjatë këtyre mujave të fundit.

Presidenti dhe kryeministri talleshin me të tjerët, tash ata mbetën të tallurit

Në periudhën e përgatitjeve për zgjedhje është jashtëzakonisht e nevojshme transparenca dhe vendimmarrja e përgjegjshme. Kjo jo vetëm sa për të plotësuar një formalitet, por për të arritur vërtetë përmbushjen e standardeve të nevojshme për një proces të suksesshëm dhe të garantuar. Prej këtu mund të fillojmë analizën kur flasim për zgjedhjet e posapërfunduara në Kosovë. Kjo kërkohej edhe në Kosovë që nga muajt prill dhe maj të këtij viti. Por, assesi të ndodhte. Të gjithëve na kujtohet si partitë politike opozitare (dhe në veçanti AAK-ja) është dashur të bëjnë presion të madh publik madje vetëm për të filluar konsultimet e para për kohën e mbajtjes së zgjedhjeve. Në muajt e parë të pranverës 2009 nuk ka pasur gatishmëria politike për përgatitjen e zgjedhjeve lokale në Kosovë, derisa në të njëjtën kohë, sikurse ju kujtohet, Komisioni Qendror Zgjedhor ishte plotësisht jo-funksional. Për më tepër, kryesuesi i KQZ-së kishte dhënë dorëheqje dhe kryeshefi ekzekutiv nuk ishte zgjedhur ende.
Në fund të pranverës, askush nuk dinte se si do të organizoheshin zgjedhjet. Të gjithë (ndoshta jo bash të gjithë) ishin të frikësuar dhe shqetësuar me atë që do të mund të ndodhte në këto zgjedhje për shkak të mos-përgatitjes së duhur teknike dhe politike. Kjo ka qenë një prej elementeve përse procesi është përcjellë tërë kohën me dilema të shumta, gjë që vazhdon të ndodh edhe më tutje.
Sidoqoftë, në muajt e para-verës disa takime konsultative u mbajtën. Nuk pati mirëkuptim as për datën e zgjedhjeve. Opozita dhe shoqëria civile kërkoi zgjedhje në tetor dhe nëntor, por PDK dhe LDK vendosën që ato të mbahen në nëntor dhe dhjetor. Madje, tallën mendimin e kundërt. Pra, edhe vendimi për datën e zgjedhjeve ishte i njëanshëm. Lëre më të tjerat.
Aspekti politik kishte adresë të qartë (Presidentin dhe Kryeministrin e Kosovës) dhe kjo ndikonte edhe në aspektin e përgatitjeve teknike, përkatësisht në KQZ dhe Sekretariatin e KQ-së. As kërkesa për kamera në vendvotime nuk u pranua. Madje, opinioni publik u mashtrua disa herë. Të gjitha partitë dolën se janë pro vendosjes së kamerave, por PDK-ja bashkë me minoritetet dhe kryesuesen e KQZ-së votoi kundër, ndërsa AKR-ja në votimin e parë nuk u paraqit fare.
Sido që të jetë, mesi i tetorit, sipas vendimit të kryetarit të shtetit, ishte periudha kur do të duhej të fillonte fushata për zgjedhjet lokale. Por, deri atëherë edhe kryetari dhe kryeministri ishin përfshirë në fushatë. Njëri duke inauguruar parqe në kryeqytet e tjetri duke kaluar secilën ditë në terren.
Edhe për çështjen e kohëzgjatjes së fushatës pati mospajtime. Derisa vetë patën filluar fushatën, dy udhëheqësit e shtetit (dhe partive në koalicion qeveritar) kërkonin dhe insistonin që fushata të zgjaste 21 ditë në vend të 30 ditëve që është paraparë me ligj. Me qëndrimin e qartë të dy partive opozitare, kjo tentativë për shkelje ligji u anulua.
Më tutje, kemi parë një fushatë tejet interesante, me akuza të rënda midis partnerëve të koalicionit qendror dhe në njëjtën kohë edhe fushatë paradoksale. Kryeministri Thaçi u akuzua nga partneri i vet në koalicion për logjikë dhe veprime komuniste, për diktaturë në miniaturë, për të qenit karikaturë në atë logjikë, për korrupsion, për krim të organizuar, për veprimtarinë negative të shërbimit të tij privat SHIK, për terrorizimin e qytetarëve të Prishtinës, e për çka jo. Por, kryeministri kishte filluar një logjikë tjetër: atë të premtimit të shumave tepër të mëdha për komunat, nëse aty do të fitonin kandidatët e partisë së tij. Për më shumë, ai kërcënonte dhe shantazhonte qytetarët dhe bizneset nëpër komuna të ndryshme nëse nuk do të fitonin të përzgjedhurit e tij për ato komuna. Një rast i këtillë i rëndë ishte në Suharekë, ku kryeministri Thaçi shprehte hapur këtë logjikë dhe mentalitet shantazhi.

Sovrani dhe verdiktin e vet. MOS PREK!

Sovrani dha verdiktin e vet. Këtë fjali jemi mësuar ta dëgjojmë secilën herë që ka zgjedhje. Por, kësaj duhet t’i shtojmë edhe dy fjalë: Sovrani dha verdiktin e vet. MOS PREK! Mirëpo, ky nuk është rasti i Kosovës. Shumë e shumë keqpërdorime të ndryshme morën hov. Ku më shumë e ku më pak, vota e qytetarit ishte në mëshirën e njerëzve ‘vullnetarë’ të grupeve të caktuara brenda partive politike.
Sidoqoftë, janë disa elemente negative kanë përcjellë këtë proces zgjedhor në Kosovë. Madje, këto elemente mbesin gjurmë të kqija edhe për periudhat e ardhshme zgjedhore.
Së pari, procesi ishte i papërgatitur mirë dhe me shumë dilema. Edhe vetë partitë politike dhe garuesit në këto zgjedhje nuk kanë besuar në proces. Certifikimi i zgjedhjeve nuk është mundësuar të bëhet në përputhje me Planin e Ahtisaarit dhe për këtë adresa kryesore është presidenti dhe kryeministri i vendit. Po ashtu, edhe në këto zgjedhje pastrimi i listave ka qenë një prej të metave kryesore.
Së dyti, është përdorë dhunë në periudhën e zgjedhjeve. Kandidati për kryetar të Mitrovicës është sulmuar me armë, derisa objekti i Komunës së Gjakovës është sulmuar me armë automatike nga një person i cili ishte pjesë e ekipit elektoral të kundër-kandidates. Dhuna në Deçan është një tjetër rast i rëndë gjatë kësaj periudhe.
Së treti, gjatë këtyre zgjedhjeve është futur “në lojë” edhe kërcënimi dhe shantazhimi i bizneseve dhe qytetarëve. Kryeministri ka kërcënuar dhe shantazhuar bizneset dhe qytetarët në komuna të ndryshme me mos-investim të ndonjë centi nëse nuk fitojnë kandidatët e partisë së tij, sikurse është rasti në Suharekë.
Së katërti, në këtë proces është parë tentimi për të importuar modelin e Edi Ramës, që u tentua të aplikohet në Gjakovë. Rasti i kësaj komune ishte një konspiracion i ndërtuar qartë midis Thaçit, Pacollit dhe SHIK-ut, ndërsa protesta e qytetarëve e “vetëorganizuar” kishte me motot e njëjta sikurse të Edi Ramës në kohën kur Behgjet Pacolli qëndronte në protestën e Ramës në Tiranë.
Së pesti, involvimi i Policisë në zgjedhje. Edhe uniformat e policisë janë involvuar në dëmitimin e procesit dhe kjo është dëmi më i madh që i ka shkaktuar kjo logjikë qeverisëse Policisë së Kosovës.
Së gjashti, zgjedhjet me “ushtri” për mbrojtjen e votës. UMV (Ushtria për Mbrojtjen e Votës) është nevojitur secilit garues për të ruajtur vullnetin e qytetarëve nga manipulimi i votave dhe nga presioni i madh ndaj votuesve.
Së shtati, jostabiliteti institucional gjatë periudhës së zgjedhjeve. Menjëherë pas rundit të parë, më 19 nëntor nga Zanzibari u njoftua opinioni publik se Qeveria e Kosovës është prishur.
Të gjitha këto tregojnë për dëmtimin e madh që i është bërë demokracisë në Kosovë. Të gjitha këto tregojnë se Kosova po jeton në “Zanzibar demokraci”, prandaj edhe ka pasur “Zanzibar zgjedhje”.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i AAK-së. Ky shkrim është bërë enkas për “Kohën Ditore”

Botuar në “Koha DITORE” më 22 dhjetor 2009, fq. 11.

Çfarë zgjedhjesh patëm?

Loja pa fitues

Çfarë zgjedhjesh patëm?

Humbja e mundshme e PDK-së në Prizren dhe humbja e konstatuar e kandidatëve të LDK-së dhe PDK-së në Suharekë (edhe të bashkuar në rundin e dytë në atë komunë), është dëshmi e fuqishme për ndryshime të mëdha. Ndryshime këto që do të shpejtojnë në javët e ardhshme, për të rezultuar me zgjedhjet nacionale në vitin 2010.

Shkruan: Burim Ramadani

I
Transparenca dhe vendimmarrja e përgjegjshme në periudhën e përgatitjeve për zgjedhje është jashtëzakonisht e nevojshme. Kjo kërkohej edhe në Kosovë që nga muajt prill dhe maj të këtij viti. Por, assesi të ndodhte. Madje, duhej që partitë opozitare të shkruajnë letra zyrtare për të kërkuar fillimin e konsultimeve për caktimin e datës së mbajtjes së zgjedhjeve lokale. Kështu mund të konstatohet gatishmëria politike e përgatitjes së zgjedhjeve lokale në Kosovë, derisa në të njëjtën kohë Komisioni Qendror Zgjedhor ishte plotësisht jo-funksional. Për më tepër, kryesuesi i KQZ-së kishte dhënë dorëheqje dhe kryeshefi ekzekutiv nuk ishte zgjedhur ende. Askush nuk dinte se si do të organizoheshin zgjedhjet në fund të pranverës së këtij viti. Të gjithë (ndoshta jo bash të gjithë) ishin të frikësuar dhe shqetësuar me atë që do të mund të ndodhte në këto zgjedhje për shkak të mos-përgatitjes së duhur teknike dhe politike. Aspekti politik kishte adresë të qartë dhe kjo ndikonte edhe në aspektin e përgatitjeve teknike. As kamerat në vendvotime nuk u lejuan. Madje, opinioni u mashtrua disa herë. Sidoqoftë, disa takime konusltative u mbajtën. Nuk pati mirëkuptim për datën e zgjedhjeve. Opozita dhe shoqëria civile kërkoi zgjedhje në tetor dhe nëntor, por PDK dhe LDK vendosën që ato të mbahen në nëntor dhe dhjetor. Madje, tallën mendimin e kundërt. Pra, edhe vendimi për datën e zgjedhjeve ishte i njëanshëm. Lëre më të tjerat.

II
Mesi i tetorit, sipas vendimit të kryetarit të shtetit, ishte periudha kur do të duhej të fillonte fushata për zgjedhjet lokale. Por, deri atëherë edhe kryetari dhe kryeministri ishin përfshirë në fushatë. Njëri duke inauguruar parqe të vogla në kryeqytet e tjetri duke kaluar secilën ditë në terren. Edhe për çështjen e kohëzgjatjes së fushatës pati mospajtime. Derisa vetë patën filluar fushatën, dy udhëheqësit e shtetit (dhe partive në koalicion qeveritar) kërkonin dhe insistonin që fushata të zgjaste 21 ditë në vend të 30 ditëve që është paraparë me ligj. Me qëndrimin e qartë të dy partive opozitare, kjo tentativë për shkelje ligji u anulua. Më tutje, kemi parë një fushatë tejet interesante, me akuza të rënda midis partnerëve të koalicionit qendror dhe në njëjtën kohë edhe fushatë paradoksale. Kryeministri Thaçi u akuzua nga partneri i vet në koalicion për logjikë dhe veprime komuniste, për diktaturë në miniaturë, për të qenit karikaturë në atë logjikë, për korrupsion, për krim të organizuar, për veprimtarinë negative të shërbimit të tij privat SHIK, për terrorizimin e qytetarëve të Prishtinës, e për çka jo. Por, kryeministri kishte filluar një logjikë tjetër: atë të premtimit të shumave tepër të mëdha për komunat, nëse aty do të fitonin kandidatët e partisë së tij. Për më shumë, ai kërcënonte dhe shantazhonte qytetarët dhe bizneset nëpër komuna të ndryshme nëse nuk do të fitonin të përzgjedhurit e tij për ato komuna. Një rast i këtillë i rëndë ishte në Suharekë, ku kryeministri Thaçi shprehte hapur këtë logjikë dhe mentalitet shantazhi.

III
E tëra që kishte ndodhur deri më 15 nëntor rezultoi me ndryshim të skenës politike në Kosovë. Vota e qytetarëve të Kosovës tregoi një drejtim të ri që ka marrë vullneti politik në vend. Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës arriti një nivel që nuk ishte parë deri në këto zgjedhje në Kosovë. Numri i përgjithshëm i votave për AAK-në është dyfishuar, sikurse është dyfishuar edhe përqindja dhe numri i komunave nën qeverisjen e kandidatëve të AAK-së. Ndërsa, dy partitë politike që qeverisin Kosovën në nivel qendror kanë marrë goditje të fuqishme në numër të caktuar të komunave. Përderisa kanë ruajtur apo kanë rritur në një masë numrin e përgjithshëm të votave në nivel të Kosovës, PDK dhe LDK janë goditur në Prizren dhe Suharekë, në Kamenicë dhe Klinë, Pejë dhe Gjakovë, Obiliq dhe Mitrovicë e në komuna të tjera. Ndërsa, zgjedhjet e 15 nëntorit i kanë dhënë një goditje të fuqishme AKR-së së Pacollit dhe LDD-së së Dacit, parti këto të cilat arritën një marrëveshje/koalicion duke pasur një numër të kandidatëve të përbashkët për kryetarë komunash. Sidoqoftë, menjëherë pas rundit të parë të këtyre zgjedhjeve, kemi parë një zhgënjim dhe mos-arritje të suksesit të planifikuar në bazë të një konspiracioni të ndërtuar nga kryeministri Thaçi, Behgjet Pacolli dhe SHIK-u në Gjakovë. Ky zhgënjim u manifestua edhe me protesta në rrugë, duke sjellë kështu modelin e “demokracisë së Edi Ramës” nga Tirana në Gjakovë. Për më shumë, Pacolli kishte marrë pjesë po ato ditë në protestën e Ramës në Tiranë.

IV
Rrethi i dytë i zgjedhjeve për kryetarë komunash erdhi pas një konstatimi të ndryshimit të vullnetit politik të qytetarëve të Kosovës. Tri partitë kryesore në vend u futën në rundin e dytë me shumicën e komunën, derisa koalicioni AKR-LDD kishte tri kandidatura të tilla në balotazh. Edhe përgatitjet teknike dhe politike vazhduan të jenë të papërshtatshme për këtë periudhë. Qysh më parë ishte qartësuar nevoja që balotazhi të mbahej më shpejt dhe të mos kërkonte një periudhë një mujore, sikurse që ndodhi. Kryeministri Thaçi pothuajse nuk u kthye fare në zyrën e tij në Kryeministri, derisa në Prishtinë ligjin e ‘bënte’ dhe ‘tallej me të’ Nazim Bllaca, një ish-agjent i shërbimit privat të kryeministrit, i njohur si Shërbimi Informativ i Kosovës. Rritja e tensioneve në radhët e qytetarëve të Kosovës ishte e jashtëzakonshme dhe është nevojitur një investim tepër i madh i partive të përgjegjshme politike në mënyrë që të ruhet qetësia, pjekuria dhe maturia e qytetarëve të vendit. Kështu është ruajtur stabiliteti i vendit, derisa normalisht në periudhën e ardhshme këto tema të rënda duhet të vazhdohen para drejtësisë për t’i dhënë përgjegjësinë secilit individ për veprimet që ka bërë. Sidoqoftë, rezultatet e rundit të dytë karakterizohen sërish me Prizrenin dhe Suharekën. Humbja e mundshme e PDK-së në Prizren dhe humbja e konstatuar e LDK-së dhe PDK-së në Suharekë (deri në një masë të bashkuara në rundin e dytë në atë komunë), është dëshmi e fuqishme për ndryshime të mëdha. Ndryshime këto që do të shpejtojnë në javët e ardhshme, për të rezultuar me zgjedhjet nacionale në vitin 2010.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i AAK-së. Ky shkrim është bërë enkas për “Zëri”


Botuar në “Zëri” më 18 dhjetor 2009, fq. 25