Disa minuta për katër vjet

Loja pa fitues

Disa minuta për katër vjet

Kosova, në gjendjen çfarë është sot, ka nevojë për këtë ditën solemne të zgjedhjeve dhe qytetarët është e nevojshme të shfrytëzojnë këtë ditë. Disa minuta të votimit në ditën e caktuar, kanë rëndësinë e katër vjetëve të ardhshme të qeverisjes dhe zhvillimit të jetës së tyre. Ura lidhëse midis qytetarit dhe shtetit (apo zyrtarit publik) është institucioni më demokratik i kohës sonë: vota.

Shkruan: Burim Ramadani

I
Tendencat e shoqërive post-konfliktuoze dhe post-komuniste në drejtim të zhvillimit të demokracisë jo rrallëherë janë përballë me probleme dhe vështirësi të mëdha. Këto paraqesin pengesa të fuqishme sidomos në zhvillimin e mentalitetit të ri qeverisës, të bazuar tashmë në standarde, kritere dhe qëllime krejt të ndryshme në aspektin parimor dhe atë praktik. Tek e fundit, nuk është lehtë të ndërrohet mentaliteti i një strukture të gjerë të shoqërisë që është ndërtuar apo ndikuar për disa dekada. E tillë është edhe situata në Kosovë, për shkak të një beteje midis mentalitetit me orientim të qeverisjes demokratike, në njërën anë, dhe mentalitetit me tendenca të sundimit qeveritar, në anën tjetër. Kjo shumë herë edhe nuk është publike apo vizibile edhe për faktin se elementet e tilla nuk janë interesante për opinionin publik të politikës ditore. Ka edhe më keq. Shpeshherë, opinioni publik as nuk servohet me të vërtetën apo zhvillimin/debatin e caktuar, pikërisht si pasojë e ekzistencës së mentalitetit jodemokratik. Realisht, kjo betejë nuk është e lehtë dhe është e përditshme. Madje, nuk do mend se edhe brenda një mentaliteti ka betejë të tillë dhe varësisht nga shumica e pjesëtarëve të atij mentaliteti, është ndërtuar edhe vizioni apo logjika qeverisëse. Rasti më eklatant është qeverisja e tashme, e një mentaliteti klanor dhe të përputhshëm me sistemin komunist, pavarësisht se edhe brenda këtij formacioni ka njerëz që nuk gjejnë veten fare aty. Ata tashmë kanë filluar të flasin në rrethe të ndryshme rreth kësaj beteje,

II
Ëndërra e shumë gjeneratave për të ndërtuar lirinë e më pas shtetin e Kosovës u arrit në pjesën e parë të vitit të kaluar. Kjo e arritur historike për qytetarët e Kosovës nuk ka sesi të mos ndikojë në zhvillimet e përgjithshme në të gjitha fushat e jetës së re. Nuk ka dyshim se mundi, gjaku dhe përkushtimi i madh drejt këtij qëllimi ka dhënë rezultatet për krijimin e shtetit të ri. Dhe, me këtë periudhë apo zhvillim historik, shoqëria kosovare ka hyrë në një fazë për të cilën ka ëndërruar për dekada të tëra. Kjo është faza e ndërtimit dhe zhvillimit të lirisë, individualitetit, të drejtave qytetare dhe mundësinë për ndërtimin e të ardhmes bazuar në intereset dhe perspektivën e vet. Normalisht se ky ka qenë momenti më i ndritur i historisë së Kosovës, kur definitivisht qytetarëve të vendit i është mundësuar ofrimi i një sistemi të plotë shtetëror që garaton dhe promovon vlerën e të qenit qytetar. Por, mundësia e zhvillimit të këtij sistemi varet nga shumë faktorë dhe këta faktorë janë kryesisht vendor. Qeverisja e vendit është padyshim elementi kryesor i të gjitha zhvillimeve të nevojshme të vendit, duke përfshirë edhe mundësinë e zhvillimit dhe promovimit të demokracisë. Kjo, për fat të keq, është kthyer në një prej problemeve kryesore në Kosovë, ndërsa qeverisja e këtillë është thyer në pengesën më të madhe për të zhvilluar këtë. Pos, problemeve dhe vështirësive konceptuale qeverisëse, tashmë Kosova ka po ashtu vështirësinë e përfshirjes së qytetarëve të të gjitha komuniteteve në vendimmarrje, që është edhe një shenjë e mungesës së vizionit qeverisës.

III
Domosdoshmëria e komunikimit të të zgjedhurit dhe përzgjedhurit publik me qytetarin është vlerë në sistemin demokratik. Shoqëria kosovare, e drejtuar kah demokratizimi i saj, ka shumë për të bërë në këtë aspekt. Nëse dikush dëshiron të arrijë një stad të avancar të jetës së vet, atëherë domosdoshmërisht duhet të punojë dhe mundohet shumë për ta bërë atë. E tillë është gjendja me shoqërinë kosovare, përkatësisht raportin midis të zgjedhurit dhe zgjedhësve kosovarë. Deri më tash është dëshmuar se ky mentalitet qeverisës nuk ka fare të bëjë me demokracinë apo zhvillimin e demokracisë si sistem. Nëse analizohen dhe krahasohen vendet në rajon, atëherë është e qartë se ku gjendet Kosova. Nuk ka nevojë të krahasohet me vendet që tashmë kanë bërë traditë në demokraci. Por, edhe në Maqedoninë fqinje, ministri i Transportit ofroi dorëheqjen për shkak të një aksidenti në trafikun ujor që i ndodhi një numri turistësh bullgarë. Ndërsa në Kosovë, në qendër të Prishtinës, në dhomën ‘më të sigurt’ të Policisë së shtetit janë vjedhur dëshmitë dhe një sasi e madhe e drogës, por ministri i Punëve të Brendshme është larg të qenit i vetëdijshëm për obligimin moral, politik dhe qytetar që ka. Secilit i kujtohet se një ministër tjetër i Punëve të Brendshme pati dhënë dorëheqje në shkurt të vitit 2007 për shkak të përgjegjësisë morale që ndjente për diçka që nuk ishte në përgjegjësinë e tij. Por, situata e tashme dëshmon për një kthi mbrapa që po ndodh në Kosovë dhe ky është rreziku më i madh i shoqërisë kosovare.

IV
Ura lidhëse midis qytetarit dhe shtetit (apo zyrtarit publik) është institucioni më demokratik i kohës sonë: vota. E tëra që një qytetar duhet të bëjë, duke përjashtuar format revolucionare, është votimi në momentin e caktuar. Realisht, në demokraci dita e votimit është ditë solemne dhe qytetarët e vendit demokratik festojnë atë ditë. Është e qartë arsyeja prapa kësaj logjike. Ajo është dita kur qytetari vlerëson zhvillimet e deri atëhershme dhe në të njëjtën kohë merr vendim për periudhën e ardhshme, kryesisht katër vjeçare. Prandaj, roli i qytetarit atë ditë është vendimtar për shumë zhvillime të ardhshme në jetën e tij, familjen, rrethin, shtetin dhe shoqërinë e tij. Prandaj, edhe përgjegjësia personale qytetare është më e rritur atë ditë, por edhe solemniteti i asaj dite arrin stadin më të madh. Kosova, në gjendjen çfarë është sot, ka nevojë për këtë ditë solemne dhe qytetarët e Kosovës është e nevojshme të shfrytëzojnë këtë ditë. Disa minuta të votimit në ditën e caktuar, kanë rëndësinë e katër vjetëve të ardhshme të qeverisjes, sikurse edhe zhvillimit të jetës së tyre. Katër vjet nuk janë pak. Disa shtete të Evropës Qendror dhe Lindore janë bërë pjesë e BE-së dhe NATO-s për periudhën katër vjeçare të punës së tyre. Disa vende të Evropës Jug-Lindore i kanë mundësuar qytetarëve të vet lirinë e lëvizjes pa viza për një punë të madhe brenda një mandati qeverisës. Kjo duhet të ndodh edhe me Kosovës. Por, për këtë janë qytetarët që vendosin. Dita solemne e tyre është katër vjetëshi në komunën e tyre, në jetën e tyre.

Autori është sekretar i përgjithshëm i AAK-së, shkrimi është bërë enkas për “Zëri”

Botuar në "Zëri" më 5 tetor 2009, fq. 13

Morali dhe parimet e politikës

Loja pa fitues

Morali dhe parimet e politikës

Organizimi i shoqërisë në drejtim të duhur varet nga njerëzit me vullnet të mirë, të guximshëm dhe të përkushtuar, ndërsa e kundërta ndikohet nga njerëzit pa vizion, të paditur dhe me agjenda që shkojnë në kundërshtim me interesin publik. Ata që thonë se ‘politika nuk ka moral dhe parime’, realisht nuk kanë moral dhe parime në jetën e vet

Shkruan: Burim Ramadani

I
Natyra e zhvillimeve politike e shoqërore të brendshme të një shteti apo shoqërie, dëshmon për orientimin që ka marrë ai shtet apo ajo shoqëri. Po ashtu, këto zhvillime të brendshme dëshmojnë edhe për nivelin e përgatitjes intelektuale, morale dhe qytetare të elitës politike udhëheqëse të një shteti e shoqërie. Kosova nuk është përjashtim në këtë aspekt. Secili veprim apo aktivitet i brendshëm i aspektit politik dhe shoqëror, por edhe ekonomik, dëshmon drejtimin apo rrugën që është duke zhvilluar shteti. Kështu ndodh për të gjitha zhvillimet, qofshin ato për nevoja të konsumit politik apo për nevoja të ndërtimit a ndryshimit të strukturës së brendshme shoqërore e politike. E njëjta situatë paraqitet edhe për përfaqësimin individual të elitës politike apo politikanëve të një vendi. Në këtë kontekst, mund të merret si i mirëqenë një konstatim i një prej njohësve të mirë të situatës politike në Kosovë, kur thotë se “Kosova mund të jetë pjesë e Bashkimit Evropian atëherë kur qytetarët e vendit binden se kanë një gjeneratë politikanësh që mund ta udhëheqin presidencën e radhës të BE-së”. Kjo, pra, duket qartë se varet në mënyrë të plotë nga kapacitetet dhe zhvillimet e brendshme të Kosovës, për të cilat ka pasur pak përkushtim gjatë viteve të fundit.

II
Deri më tash, në Kosovë i është kushtuar pak kujdes zhvillimeve të brendshme që ndikojnë në ndërtimin e viziont dhe orientimit të shtetit dhe shoqërisë. Realisht thënë, nuk ka pasur madje as ndonjë debat të thelluar dhe të strukuruar nevojshëm për çështjen e ndikimit të zhvillimeve të brendshme në zhvillimet e jashtme të vendit. Ekzistojnë shumë argumente dhe raste kur Kosova është dashur të kujdeset në mënyrë të fuqishme dhe të përkushtuar në ndërtimin e zhvillimeve pozitive të jashtme bazuar në punën dhe përkushtimin për përparimin e brendshëm shtetëror dhe shoqëror. Më konkretisht, lufta kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit do të mund të jepte sinjale të qarta dhe të forta për ndërtimin e një shteti ligjor në Kosovën e pas shpalljes së pavarësisë. Thënë të drejtën, jo shumë kujdes i ishte kushtuar këtij sektori edhe në kohën e para-pavaësisë së vendit, duke pasur kështu probleme dhe vështirësi në përcaktimin e plotë se kush dhe sa është përgjegjës ligjor për këtë çështje. Por, pas shpalljes së pavarësisë së vendit, Kosova do të mund të kthehej në mënyrë pozitive në ballinat e gazetave prestigjioze ndërkombëtare dhe ndër lajmet kryesore të mediumeve televizive që kanë ndikim të padiskutueshëm sot në marrëdhëniet ndërkombëtare. Kosova ka qenë në këto pozicione disa herë gjatë historisë së fundit, prandaj është mundur të kthehej edhe më pozitivisht.

III
Rrallë, por me ndikime vendimtare, shoqëria kosovare, përkatësisht populli dhe elita politike ka marrë veprime të cilat kanë ndryshuar në mënyrë të plotë pozicionin e Kosovës në raport me rajonin dhe botën. Situata të tilla janë përcjellë me kujdes dhe interesim të veçantë nga bashkësia ndërkombëtare dhe opinioni publik ndërkombëtar. Të tilla situata kanë qenë edhe lëvizja për rezistencë paqësore sipas modelit të durimit, edhe lëvizja për luftën çlirimtare në Kosovë në fund të dekadës së kaluar, edhe vendimi për angazhimin e Kosovës në negociatat për statusin e Kosovës nën ombrellën e OKB-së gjatë viteve 2006-2008, sikurse edhe shpallja e pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008. Secilit në Prishtinë e në Kosovë i kujtohet interesimi i jashtëzakonshëm i mediave të huaja, me ndikim të pakontestueshëm në ndërtimin e opinionit publik ndërkombëtar, në kohën e negociatave dhe më pas shpalljes së pavarësisë së vendit. Por, më shumë se një vit e gjysmë prej atij momente, Kosova është harruar apo ‘zhdukur’ nga ballinat dhe lajmet kryesore ndërkombëtare, duke i dhënë kështu grushtin më të fortë mundësisë për rritjen e përkahjes së opinionit publik ndërkombëtar për shtetin e ri. Jo vetëm se ka mundur dhe duhet të përmirësohet kjo situatë, por qeveria dhe institucionet e vendit e kanë për obligim qytetar dhe kombëtar të kujdesen për ruajtjen dhe zhvillimin e imazhit të Kosovës në të gjitha aspektet.

IV
Organizimi i shoqërisë në drejtim të duhur varet nga njerëzit me vullnet të mirë, të guximshëm dhe të përkushtuar, ndërsa organizimi i shoqërisë në drejtime të gabuara ndikohet nga njerëzit pa vizion, të paditur dhe me agjenda që shkojnë në kundërshtim me interesin publik. Kjo, realisht, është mënyra më e duhur e shpjegimit të zhvillimeve në Kosovën e sotme. Pothuaj se asnjë veprim apo politikë qeveritare nuk i mundëson qytetarit të Kosovës për të ndier veten krenar dhe të jetë i fuqishëm në besimin e tij se elita politike institucionale e sotme mund të të zhvillojë vendit dhe shoqërinë. Madje, për më keq, çdo gjë që mund të ndikojë negativisht në shtetin e Kosovës, elita udhëheqëse institucionale nuk heziton ta shpallë të vdekur, të tejkaluar apo të mbyllur. Por, pas pak kohe, qytetarët e Kosovës e shohin dhe ndjejnë të kundërtën. Me këtë dëshmohet po ashtu për mungesën totale të debatit në shtetin dhe shoqërinë kosovare as për temat më të rëndësishme që ndikojnë në jetën e shtetit të ri. E njëjta mungesë debati vërehet qartë edhe sa i përket çështjeve të tjera të jetës së përditshme. Përkundër insistimit të ndonjë zëri të paktë opozitar për tema të caktuara që i mundojnë qytetarët e Kosovës, zhvillimi i mëtejshëm apo përcjellja e temës së caktuar nuk ndodh. E tillë është situata me vjedhjen e madhe në policinë e Kosovës, temë e cila u ngrit në publik nga opozita rreth pesë muaj më parë, por nuk është përcjell me asnjë veprim qoftë edhe moral. Kjo tregon se politikanë të shumtë në Kosovë veprojnë sipas sentencës së gabuar se “politika nuk ka moral dhe parime”. Politikanët që mendojnë dhe veprojnë ashtu, realisht nuk kanë moral dhe parime në jetën e vet.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i AAK-së. Ky shkrim është bërë enkas për “Zërin”

Botuar në "Zëri" më 28 shtator 2009, fq. 11.

Përditshmëria e padinjitetshme

Loja pa fitues

Përditshmëria e padinjitetshme

Duke vizituar lokalitete të ndryshme të Kosovës, mund të vërehet qartë se deri në çfarë mase është zbehur dinjiteti i njerëzve të Kosovës. Të lodhur nga papunësia, varfëria dhe mungesa e një sistemi funksional, qytetarët e Kosovës përballen me sfida dhe vështirësi tejet të mëdha në përditshmërinë e tyre. Populli i Kosovës nuk e ka merituar këtë. Përmirësimi i kësaj situate është obligim qytetar dhe kombëtar i elitës politike apo udhëheqjes së vendit

Shkruan: Burim Ramadani

I

A ka menduar ndokush që rreth dy vjet pas pavarësisë së vendit, jeta e përditshme e qytetarëve do të merr tatëpjetën? A ka menduar ndokush se në vitin 2009, qytetarët e Kosovës do të ballafaqohen me papunësi enorme, rritje të varfërisë ekstreme, mugesë të persepektivës ekonomike dhe gjendje të rënduar financiare në famijet kosovare? Sigurisht se janë të njohura përgjigjet në këto dhe shumë pyetje tjera që kanë të bëjnë me situatën social-ekonomike të qytetarëve të Kosovës. Duke udhëtuar në lokalitete të ndryshme të Kosovës, mund të vërehet qartë se deri në çfarë mase është zbehur dinjiteti i njerëzve të Kosovës. Të lodhur nga papunësia, varfëria dhe mungesa e një sistemi funksional, qytetarët e Kosovës realisht përballen me sfida dhe vështirësi tejet të mëdha në përditshmërinë e tyre. Në të vërtetë, populli i Kosovës ka merituar jetë më të mirë, zhvillim ekonomik, vende pune dhe hapësirë për të promovuar veten në të drejtim të avancimit të jetës së tyre. Është e qartë se problemet ekonomike në Kosovë nuk janë pasojë e një apo dy viti dhe nuk janë pasojë e një individi apo një grupi. Por, tejkalimi i gjendjes së rëndë ekonomike në të cilën kanë rënë qytetarët e Kosovës mund të bëhet vetëm me politika të qarta promovuese, nxitëse të zhvillimit dhe veprime bazuar në ato politike. Këto, fatkeqësisht, po mungojnë.

II

A ka menduar ndokush se rreth dy vjet pas pavarësisë së vendit, qytetarët e Kosovës do të dëgjojnë pothuaj për çdo ditë lajme për thyerje bankash? A ka menduar ndokush se në vitin 2009, qytetarët e Kosovës do të udhëhiqen nëpër komunat e tyre nga njerëz që për çdo ditë bien ndesh me ligjin në Kosovë, duke shkuar kështu herë në burg e herë në zyre të komunës? Siguria publike në Kosovës është degraduar gjatë këtyre muajve të fundit dhe për këtë ekzistojnë një mori argumentesh që dëshmojnë mugesën e sigurisë. Në kryeqytetin e Kosovës, Prishtinë, pothuaj çdo javë ndodhin thyrje bankash. E, edhe më keq është situata në aspektin e sigurisë së përgjithshme. Njerëzit e Kosovës e kanë të pamundur të udhëtojnë në tërë territorin e vendit. Krimi i organizuar, ndëkaq, është shtrirë në nivel të paparë deri më tash, duke kthyer Kosovën në njërin prej vendeve prijëse të aktiviteteve negative në rajon. Për të dëshmuar këtë, mjafton të lexohet me kujdes Raporti i Departamentit Amerikan të Shtetit, ku Kosova është vlerësuar si çerdhe e trafikimit të qenieve njerëzore. Veriu i Kosovës ka mbetur ‘tokë e askujt’, duke e kthyer kështu në territor të lirë për kontrabanduesit e fushave të ndryshme. Është e qartë se situata e këtillë e krijuar në veri nuk është pasojë e një apo dy viti dhe nuk është pasojë e një individi apo një grupi. Por, kthimi i kontrollit ligjor dhe shtrirja e autoritetit shtetëror atje mund të bëhet vetëm me plan të qartë në kuadër të Strategjisë së Sigurisë Kombëtare, duke u bazuar në vullnetin e plotë politik, qytetar dhe kombëtar.

III

A ka menduar ndokush se rreth dy vjet pas pavarësisë së vendit, qytetarët e Kosovës nuk do të mund të bëjnë hapin pa “shpërblyer” zyrtarët e shtetit? A ka menduar ndokush se në vitin 2009, qytetarët e Kosovës do të njohin më së miri se çka do të thotë fjala ‘tender’ dhe çka do të thotë fjala ‘korrupsion’? Pa dyshim se kjo është pjesa më e rëndësishme për të gjitha përpjekjet për të funksionalizuar shtetin edhe sistemin demokratik në vend. Por, fatkeqësisht, qytetarët e Kosovës nuk janë ende të familjarizuar me një term tjetër, i cili do të ishte vendimtar në rrugën për ndërtimin e një shteti normal për njerëzit e vet: ‘Sundimi i Ligjit’. Kjo është fjala apo koncepti që i mungon plotësisht këtij mentaliteti qeverisës, sikurse ka qenë i mangët dhe jofunksional për gjatë viteve në Kosovë. Kosovarët nuk kanë luksin që të marrin çdo shërbim vetëm në këmbim material, sikurse nuk kanë luksin të heqin dorë nga të drejtat e veta të sanksionuara me Kushtetutë, Ligje dhe Kode. Përkundrazi, qytetarët e Kosovës kanë nevojë për zhvillimin, avancimin dhe lehtësimin e jetës së tyre. Por, kjo mund të arrihet me vullnet të qartë politik, strategji politike dhe institucionale, plane veprimi të pakontestueshme dhe funksionalizimin e plotë të mekanizmave shtetëror.

IV

A ka menduar ndokush se rreth dy vjet pas pavarësisë së vendit, qytetarët e Kosovës do të ndahen në kombëtar dhe anti-kombëtar varësisht nëse janë pro apo kundër qeverisë së Kosovës? A ka menduar ndokush se në vitin 2009, gazetarët e Kosovës do të përballen me shumë e shumë probleme dhe vështirësi, madje edhe kërcënime, nëse raportojnë kundër qeverisë dhe qeverisjes së këtillë? Kjo, realisht, nuk ka të bëjë fare me mënyrën se si do të duhej ndërtuar shteti normal dhe qeverisja e mirë. Prandaj, qytetarëve të Kosovës i ka mbetur në dorën e vet të merr vendime të rëndësishme për veten dhe të ardhmen e shtetit. Duke pasur parasysh se pas pak muajsh qytetarët e Kosovës do të shkojnë të kutitë e votimit, ata kanë përpara vetes dy opsione: të vazhdojnë me këtë qeverisje që i ka humbur dinjitetin, të tashme dhe perspetivën e tyre apo të ndryshojnë udhëheqjen me ekipin që synon ndërtimin dhe krijimin e politikave ekonomike e kombëtare në favor të qytetarëve të Kosovës. Njerëzit e Kosovës duhet të vendosin për njerëzit më të përgatitur, ekipet më profesionale dhe subjektin politik më të reformuar. Zgjidhja është tek zgjedhja.

Autori është sekretar i përgjithshëm i AAK-së, ky shkrim është bërë enkas për “Zërin”

Botuar në "Zëri" më 21 shtator 2009, fq. 10.

No Pasaran!

Loja pa fitues

No Pasaran!

Askush s’guxon të luajë me kartën e folklorit patriotik për përfitime të ngushta personale ose partiake. Thaçi e Sejdiu duhet të kuptojnë se me këto veprime po pengojnë zhvillimin e Kosovës. As raportet me partnerët strategjik, as fqinjësia e mirë, as integrimet ndërkombëtare, as demokratizimi, as zhvillimi ekonomik, as siguria, as arsimi e shëndetësia, as kultura e sporti nuk funksionalizohen me këtë mentalitet. Të gjitha këtyre u duhet thënë qartë: No pasaran!

Shkruan: Burim Ramadani

I
Netë të tëra gjatë këtyre javëve qytetarët e Kosovës janë shqetësuar për protokollin e famshëm tashmë midis EULEX-it dhe Ministrisë së Punëve të Brendshme të Serbisë. Lloj-lloj vlerësimesh u dëgjuan gjatë këtyre ditëve e netëve të gjata për kosovarët, të cilët nu e patën të lehtë të kuptojnë se çfarë në të vërtetë është duke ndodhur gjatë kësaj kohe. Pavarësisht se asnjëherë nuk u qartësuan saktësisht arritjet dhe pasojat nga ajo që ishte shkruar në draftin e protokoll-marrëveshjes, një gjë që u tha fuqishëm nga liderët e institucioneve ishte se ata nuk do të pranonin asnjëherë diçka të tillë. Çka ishte ajo ‘diçka e tillë’, zor se e kuptuan qytetarët e vendit, të cilët janë zhytyr në një situatë të rëndë të social-ekonomike. Sidoqoftë, duke ndjekur lajmet dhe lexuar gazetat, një pjesë e madhe e qytetarëve të vendit filluan ndoshta edhe të binden se liderët institucionalë janë të paluhatur në qëndrimet e tyre burrërore, në mbrojtje të nderit dhe atdheut, në mbrojtje të të drejtës dhe popullit, në mbrojtje të integritetit territorial dhe sovranitetit të pacenueshëm të Republikës së Kosovës. Barrikadimi i liderëve të institucioneve tashmë kishte marrë formë të ngurtë (sipas të gjitha gjasave, vetëm para kamerave televizive!) dhe situata e krijuar u perceptua të jetë rrezikuese për shumë procese në vend.

II
Duke parë deklaratat të zjarrta patriotike të kryetarit të LDK-së, Fatmir Sejdiu, dhe shefit të tij, kryetarit të PDK-së, Hashim Thaçi, qytetarët shumë lehtë mund të konkludonin se protokolli qenka gjëja më e keqe që po i kërcënohet Kosovës. Madje, fare qartë në hapësira të ndryshme diskutimi në qytetet dhe fshatrat e Kosovës konstatohej me nervozizëm që nëse nënshkruhet ky protokoll, çdo gjë mund të rrokulliset në Kosovë tonë shtet të posaformuar. Ndërtimi i një perceptimi të tillë duket se ka pasur qëllim të qartë nga liderët e institucioneve, me qëllimin e vetëm të përfitimeve personale dhe partiake në tërë këtë rrëmujë ngjarjesh para zgjedhjeve lokale në Kosovë. Këto zgjedhje do të mbahen më 15 nëntor 2009 dhe do të shkaktojnë rikonfigurim të skenës politike partiake në vend, duke treguar për ndryshim të fuqishëm të mbështetjes së qytetarëve të Kosovës për partitë, liderët dhe projektet e tyre. Edhe Protokolli u përfshi në luftën për pushtet të liderëve të tashëm të institucioneve, të cilët ndoshta kanë dilluar të shohin se mungesa e vizionit për të ardhmen dënohet nga qytetarët. Vlerësimi publik që Thaçi e Sejdiu i kanë bërë këtij Protokolli, nëse mund të përmblidhet me një fjali të shkurtër, do të ishte ky: “Kosova rrezikohet nga Protokolli, ne do ta shpëtojmë Kosovën!”

III
Rrezikimi i Kosovës dhe popullit të saj, në realitet, vjen nga brenda e jo nga jashtë. Qytetarët e Kosovës e kanë tashmë të qartë se situata e krijuar dhe situatat e reja që mund të krijohen gjatë kësaj kohe kanë përgjegjësi të qarta dhe adresa direkte të fushëveprimit. Liderët e institucioneve të Kosovës nuk mund t’i shmangen këtyre përgjegjësive, të cilat i shfrytëzojnë sa herë që mendojnë për vota. Ata nuk mund të shpallin veten ‘shpëtimtarë’ të Kosovës, kur e dinë fare qartë se ky lloj koncepti nuk ndërtohet në këtë mënyrë të veprimeve që bëjnë. Kosova ka nevojë për politikë aktive, të qartë, ofensive në kuptimin e promovimit të vendit, dhe po ashtu zhvillimin dhe përmirësimin e jetës së qytetarëve. Që nga 17 shkurti 2009, kur është shpall pavarësia e Kosovës, fatkeqësisht nuk kemi parë poitikë pro-aktive të institucioneve të vendit dhe as qartësi të vizionit për rrugën përpara. Në vend të kësaj, kemi parë Kosovën vetëm duke u mbrojtur gjatë kësaj periudhe. Edhe mbrojtja ndaj gjashtë pikëshit, edhe në Gjykatën Ndëkombëtare të Drejtësisë, edhe ndaj Protokollit, edhe ndaj raporteve ndërkombëtare që tregojnë gjendjen reale në Kosovë, dëshmon për një politikë të pakokë. Kështu nuk ndërtohet e ardhmja e një shteti, sikurse nuk sigurohen qytetarët e atij shteti se do të kenë perspektivë konkurrente.

IV
Opinioni publik në Kosovë nuk mund të manipulohet me fraza të viteve të paraluftës. Kjo është tentuar të ndodh gjatë kësaj periudhe të rëndë për qytetarët e vendit dhe të ardhmen e tyre. Kjo, njëkohësisht, duhet të jetë hera e fundit që liderët institucionalë përpiqen të luajnë me elementet më të ndjeshme të një populli, sikurse është edhe ndjenja kombëtare ose nxitja e armiqësisë publike ndaj popujve të tjerë në Perëndim. Sot në Kosovë, të gjithë duhet të kuptojnë qartë se nuk guxojnë të luajnë me kartën e folklorit patriotik për përfitime të ngushta personale ose partiake. Thaçi e Sejdiu duhet ta kenë të qartë se duke bërë veprime të kësaj logjike, realisht janë duke penguar zhvillimin dhe përmirësimin e jetës në Kosovë. Nuk mund të zhvillohet Kosova dhe as të ndërtohet perspektiva e popullit të saj bazuar në këtë mentalitet të mungesës së politikave dhe agjendave afat-gjate të evndit. Interesi nacional i Kosovës nuk mbrohet bazuar në interesat e ngusht personal apo partiak të personave të caktuar. As raportet me partnerët strategjik, as fqinjësia e mirë, as integrimet ndërkombëtare, as demokratizimi, as siguria, as zhvillimi ekonomik, as arsimi e shëndetësia, as kultura e sporti nuk funksionalizohen me këtë mentalitet. Të gjitha këtyre u duhet thënë qartë: No pasaran!

Autori është sekretar i përgjithshëm i AAK-së, ky shkrim është bërë enkas për “Zëri”

Botuar në "Zëri" më 14 shtator 2009, fq.

Policia – simboli i suksesit të Kosovës

Loja pa fitues

Policia – simboli i suksesit të Kosovës

Policia e Kosovës është institucioni që simbolizon suksesin e Kosovës dhe pikërisht për fakt ne të gjithë duhet të jemi plotësisht të kujdesshëm në raport me të. Nuk duhet ndërhyrë politikisht, sikurse po ndodh në qeverinë aktuale, dhe duhet mbështetur sa më shumë financiarisht, gjë që nuk po ndodh në qeverinë aktuale. Rrezikimi që po i ndodh tash Policisë së Kosovës, nuk është mundur të mendohet pak vjet më parë

Shkruan: Burim Ramadani

I
Këtë të diel u bënë dhjetë (10) vjet prej se është themeluar Policia e Kosovës. Nuk ka ndonjë dyshim se për të gjithë ata që ia duan të mirën këtij vendi dhe këtij populli Policia e Kosovës është një prej institucioneve shtyllë të shtetit të Kosovës. Të paktën kështu do të duhej të ishte për udhëheqjen e tashme institucionale të vendit, por edhe për të gjithë të tjerët që synojnë të prinë proceset në Kosovë. Si qytetarë të Kosovës duhet të urojmë të gjithë pjesëtarët e policisë së Kosovës për këtë ditë të shënuar. Për ta është vërtetë e nevojshme të shprehet në vazhdimësi mbështetja jonë qytetare e plotë për rrugën drejt profesionalizimit të mëtejshëm dhe zhvillimit të Policisë. Jemi të vetëdijshëm për detyrën specifike që ka për të kryer secili pjesëtar i Policisë së Kosovës, sikurse jemi të vetëdijshëm për shumë probleme me të cilat përballen pjesëtarët e Policisë. Prandaj, ne të gjithë duhet të jemi të përkushtuar që të zhvillojmë Policinë e Kosovës në të gjitha aspektet, sidomos aspektin profesional, atë financiar dhe mirëqenien e oficerëve policorë. Policia e Kosovës është institucioni që simbolizon suksesin e Kosovës dhe pikërisht për fakt ne të gjithë duhet të jemi plotësisht të kujdesshëm në raport me të. Nuk duhet ndërhyrë politikisht, sikurse po ndodh në qeverinë aktuale, dhe duhet mbështetur sa më shumë financiarisht, gjë që nuk po ndodh në qeverinë aktuale.

II
Si shoqëri që mëtojmë të zhvillojmë demokracinë dhe të ndërtojmë shtet funksional, duhet të ngrejmë zërin të gjithë së bashku kundër gjendjes së rëndë sociale dhe ekonomike në të cilën gjenden pjesëtarët e Policisë së Kosovës. Ne jemi plotësisht e pakënaqur me qasjen që institucionet e vendit i kanë dhënë deri më tash Policisë së Kosovës. Duke lënë pagën mesatare të pjesëtarëve të Policisë në rreth 240 euro, shteti i Kosovës po dëmton mundësitë e motivimit më të madh të tyre për luftën e rëndësishëm kundër krimit të organizuar dhe detyrës për vendosjen e rendit dhe ligjit. Qeveria e Kosovës po vazhdon të shkel Ligjin mbi Policinë, i cili përcakton në mënyrë të qartë se cilat cili duhet të jetë trajtimi financiar për pjesëtarët e Policisë, jo vetëm sa i përket pagave, por edhe duke ndërhyrë në çështjet operative. Ne jemi të përkushtuar të zbatojë Ligjin për Policinë e Kosovës, sipas të cilit janë të përcaktuar mjaft qartë obligimet e shtetit ndaj oficerëve policorë. Po ashtu, në qeverisjen e ardhshme pa vështirësi të mëdha do të arrihet që të dyfishohen të ardhurat e oficerëve policorë, pra të ketë një rritje të dukshme dhe të dinjitetshme. Është e qartë se pa kthimin e dinjitetin të oficerëve policorë dhe të Policisë së Kosovës si institucion, shteti i Kosovës nuk mund të funksionalizohet dhe të zhvillohet në mënyrë demokratike.

III
Por, cila është gjendja reale me të cilën përballen sot pjesëtarët e Policisë së Kosovës? A kjo gjendje ndonjë bazament i fuqishëm për të ruajtur dhe zhvilluar dinjitetin e secilit që është i përfshirë në këtë detyrë tejet specifike? Në të vërtetë, policët e Kosovës përballen me vështirësi të mëdha financiare-ekonomike familjare. Policët e Kosovës kanë paga vërtetë të ulëta dhe të pamjaftueshme për të zhvilluar një standard normal të jetës së Kosovë. Paga mesatare e oficerëve të Policisë është rreth 240 euro. Në krahasim me pagën e një ministr, ajo e policiit të Kosovës është të paktën pesë (5) herë më e vogël. Puna e policiit është shumë herë më e rrezikshme, dhe rezultati material për standard jetësor është shumë më i mangët. Tek e fundit, paga e një oficeri të Policisë së Kosovës shpenzohet gati në gjysmë për udhëtimin e tij për punë, ushqim gjatë orarit dhe kujdes shëndetësor, derisa paga e një ministri mbetet e paprekur, sepse ata nënshkruajnë kudo që shkojnë. A ka gjendje më të rëndë se fakti se policët e Kosovës detyrohet të punojnë edhe punë shtesë, disa si kamerierë, disa si roje nate, por edhe punë të tjera jashtë orarit të punës për të mundësuar bukën, shkollimin dhe zhvillimin e fëmijëve të tyre. Kjo tregon se policët e Kosovës gjatë orarit të punës mendojnë nëse familja e tyre do të mund të kalojë muajin pa ndonjë problem të madh financiar.

IV
Ne kemi planin konkret dhe të detajuar për dyfishimin e të ardhurave të pjesëtarëve të Policisë së Kosovës, menjëherë në herën e parë që ne do të buxhetojmë Buxhetin e Kosovës gjatë mandatit tonë qeverisës. Pos pagës themelore, plani i detajuar i AAK-së përcakton se për pjesëtarët e Policisë së Kosovës duhet të realizojmë edhe shtesat, kompensimet dhe beneficionet. Tek shtesat për pjesëtarët e Policisë së Kosovës përfshihen shtesat për detyrat e rrezikshme, punën jashtë orarit, orarin e punës me ndërrime, punën gjatë festave ose ditëve tjera që janë ditë pushimi, caktimin në punë të veçanta, dhe për shkathtësi të veçanta. Ndërsa, tek kompensimet dhe benificionet për pjesëtarët e Policisë së Kosovës duhet të përfshihen edhe shpenzimet mjekësore dhe shëndetësore, shpenzimet për trajnimet profesionale dhe teknike, shpenzimet jetësore për transferim të përkohshëm, pushim me pagesë, kompensimet në rastet e vdekjes, stazhin e benificuar, dhe beneficionet e pensionit. Po ashtu, në qeverisjen e ardhshme do të ketë kujdes të formës së veçantë për familjet e pjesëtarëve të Policisë të rënë në detyrë. Të gjitha këto janë të realizueshme dhe për këtë rreth 15 milionë euro, të cilat qeveria e tashme i shpenzon për më pak se pesë (5) km rrugë të standardit tejet të ulët.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i AAK-së, ky shkrim është bërë enkas për “Zëri”

Botuar në "Zëri" më 7 shtator 2009, fq. 11

Gjashtë pikat e Kroit

Loja pa fitues

Gjashtë pikat e Kroit

E ardhmja e Kroit të Vitakut, Mitrovicës dhe Kosovës duhet të qartësohet. Qytetarët e Kosovës duhet të dinë se cili është vullneti i qeverisë së tyre në raporte me probleme që ata ballafaqohen për çdo ditë. Kthimi në shtëpitë e tyre është një e drejtë e pakontestueshme dhe bazike. Plani gjashtë pikësh i pranuar nga liderët institucionalë, nuk ofron zgjidhje reale dhe tash po vërehen produktet e tij

Shkruan: Burim Ramadani

I
Manovrimet politike brenda Kosovës për përfitime të zyrtarëve të lartë institucionalë janë intensifikuar. Por, jo edhe ato që kanë të bëjnë me qytetarët e Kosovës. Tashmë fatkeqësisht duket se çka është interesi i një grupi të caktuar të individëve në krye të institucioneve, nuk është edhe interesi i qytetarëve të vendit. Realisht, kjo lloj ndarjeje midis interesit të udhëheqjes dhe qytetarëve të një vendi është treguar e dëmshme në shumë shtete të botës. Madje, kjo lloj historie është parë jo vetëm në kohën e fundit të ekzistencës së shtetit modern. Edhe në periudhat e kaluara qysh prej mijëra vjetësh, udhëheqja e masës ka ndodhur të veprojë në kundërshtim me interesat e pjesëtarëve të masës apo një grupi të caktuar të asaj mase. Pavarësisht një kohe që është dashur të kalojë dhe përpjekjeve për të përmirësuar sistemin, këto lloj regjimesh janë dëshmuar se kanë fundin e vet të natyrshëm. Jemi dëshmitarë edhe të rasteve të shumta kohës së fundit në politikën kosovare, ku liderët institucionalë pozicionohet në kundërshtim të plotë me interesat dhe vullnetin e qytetarëve të vendit. Edhe në siguri, edhe në ekonomi, edhe në kulturë liderët institucionalë i kanë kthyer shpinën asaj që kërkohet nga qytetarët.

II
Ambienti i krijuar në pjesë të ndryshme të Kosovës gjatë këtyre viteve dallon në mënyrë të pakontestueshme nga pjesët tjera të vendit. Madje, situata jo vetëm që vazhdon të jetë e rëndë, por ajo nuk karakterizohet nga ndonjë përmirësim i dukshëm. Më konkretisht, situata e pas-shpalljes së pavarësisë së Kosovës është edhe më e rëndë në veriun e vendit sesa që ishte para pak kohësh. Përkeqësimi i zhvillimeve në pjesën veriore të Kosovës nuk dëshmojnë për ndonjë zhvillim të shpejtë pozitiv për qytetarët e asaj pjese dhe për vendin në përgjithësi. Kroi i Vitakut është shembulli që në mënyrë më konkrete përafaqëson realitetin që po ndodh në Kosovë dhe në veçanti në pjesën veriore. Banorët e pafajshëm shqiptarë të asaj pjese edhe më tutje ballafaqohen me probleme të mëdha themelore për jetën normale të njerëzve. Rindërtimi i shtëpive të tyre nuk është i mundshëm në këtë ambient të këtillë të krijuar gjatë kësaj kohe të fundit. Kjo është shkaktuar nga mungesa e vullnetit të gjetjes së zgjidhjes së problemeve të krijuara deri më tash për vite në atë pjesë të vendit. Tashmë, pas pavarësimit të Kosovës dhe vendosjes së EULEX-it në vend, nuk ka asnjë arsye të qëndrueshme për të ndaluar qytetarët e vendit të kthehen në trojet e tyrë në Kroin e Vitakut apo kudo tjetër.

III
Rreziqet me të cilat përballen qytetarët e Kosovës në pjesën e veriut të Kosovës janë të shumta. Jo vetëm shqiptarët, por edhe komunitetet tjera janë të rrezikuara në jetën e tyre të përditshme. Ata, tashmë një ditë para fillimit të vitit shkollor, nuk kanë vetëm çështjen e librave shkollorë apo mësimdhënies. Problemi në atë pjesë të Kosovës është problem që ka të bëjë me mungesën e sundimit të ligjit, forcimit të mekanizmave të sigurisë, vendosjes dhe zhvillimit të sistemit doganor, pikave kufitare, sigurisë publike, sigurisë së rrugëve, invetsmin në infrastrukturë, arsim, shëndetësi dhe shtrirjen e autoritetit shtetëror ligjor. Të gjitha këto përpjekje të shtetit të Kosovës do të mundësonin pa dyshim shuarjen e strukturave paralele ekzistuese në atë pjesë të Kosovës. Jemi dëshmitarë të forcimit ë po ndodh tek strukturat paralele. Serbia është duke vazhduar investimin e vet financiar dhe njerëzor në zhvillimin e strukturave ilegale paralele, duke synuar kështu bërjen jofunksionale të shtetit dhe shoqërisë kosovare. Kjo, normalisht, duhet të ndalohet pa marrë parasysh investimin që kërkohet të bëhet nga qeveria e Kosovës dhe nga komuniteti ndërkombëtar prezent në Kosovë.

IV
E ardhmja e Kroit të Vitakut, Mitrovicës dhe Kosovës duhet të qartësohet. Qytetarët e Kosovës duhet të dinë se cili është vullneti i qeverisë së tyre në raporte me probleme që ata ballafaqohen për çdo ditë. Kthimi në shtëpitë e tyre është një e drejtë e pakontestueshme dhe bazike për zhvillimin e një shteti dhe sistemi demokratik në kohën moderne. Qeveria dhe institucionet tjera të vendit, duke përfshirë kryetarin dhe kuvendin, duhet të jenë më pragmatik, konkret dhe të vullnetshëm për të zgjidhur problemet. Duhet të pajtohemi me konstatimet dhe analizat se veriu i Kosovës nuk është një problem specifik i Kosovës, por është vetë esenca e mosarritjes së autoritetit dhe funksionalitetit shtetëror të Kosovës. Plani gjashtë pikësh i Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Ban Ki-Moon, nuk ofron ndonjë zgjidhje reale për këtë çështje. E keqja më e madhe është se liderët instituiconale të Kosovës e kanë pranuar këtë plan dhe tashmë ne po shohim problemet e mëdha që po ndodhin. Edhe sa i përket zinxhirit komandues të Policisë së Kosovës, edhe sa i përket çështjeve të tjera që kanë të bëjnë kryesisht me sigurinë e vendit, Plani i Ban Ki-Moonit i pranuar nga liderët institucionalë ka nisur të prodhojë problemet e mëdha. EULEX-i, në këtë kuadër, duhet të veprojë sipas mandatit që ka marrë për sipër. Misioni evropian ka ardhur në Kosovë për të vendosur sundimin e ligjit dhe ndërhyrë aty ku Qeveria e Kosovës nuk mundet. Prandaj, e tëra që kërkohet edhe nga banorët e Kroit të Vitakut, edhe nga politika konstruktive në Kosovë është që të ketë ligj dhe rend.

Autori është sekretar i përgjithshëm i AAK-së, shkrimi është bërë enkas për “Zërin”

Botuar në "Zëri" më 31 gusht 2009, fq.

Aventura e Protokollit

Loja pa fitues

Aventura e Protokollit

Reagimi i liderëvve të institucioneve të Kosovës ndodhi, sikurse zakonisht, pas publikimit të këtij procesi në mediat kosovare. Fatkeqësisht, duket se edhe ky reagim ka qenë një lojë politike për konsum të brendshëm të liderëve institucionalë. Së pari, institucionet e Kosovës duket se kanë qenë të njoftuara për këtë Protokoll dhe nuk e kanë ndalur atë më parë. Së dyti, liderët institucionalë e kanë pranuar Planin 6 pikësh të Ban Ki-Moonit, plan që mban Serbinë në lojë

Shkruan: Burim Ramadani

I
Protokolli i bashkëpunimit midis EULEX-it dhe MUP-it të Serbisë tronditi opinionin publik në Kosovë. Pas një kohe qetësie të publikut sa i përket problemeve midis Kosovës dhe Serbisë në raport me EULEX-in, evropianët provuan edhe një aventurë të re: atë të formalizimit të bashkëpunimit me shtetin fqinj agresor. Misioni i Bashkimit Evropian për Polici dhe Drejtësi, EULEX, pas më pak se një vit prej se është vendosur në Kosovë, ka dëshmuar ndjeshmërinë e vet politike në raport me Serbinë, e cila vazhdon të luajë rol tejet destruktiv sa i përket Kosovës, misioneve ndërkombëtare këtu dhe vet serbëve kosovarë. Reagimi i liderëvve të institucioneve të Kosovës ndodhi, sikurse zakonisht, pas publikimit të këtij procesi në mediat kosovare. Nuk do shumë analizë për të parë se ky reagim ka qenë edhe një lojë politike për konsum të brendshëm të liderëve institucionalë. Së pari, institucionet e Kosovës duket se kanë qenë të njoftuara për qëllimin e arritjes së dakordancës për nënshkrimin e një protokolli për bashkëpunim midis EULEX-it dhe Serbisë. Së dyti, liderët institucionalë e kanë pranuar të ashtuquajturin Plani 6 pikësh i Ban Ki-Moonit, sekretarit të përgjithshëm të OKB-së. Sipas Planit fatkeq të Ban Ki-Moonit, Serbisë i është ruajtur roli i një lloj vendimmarrësi në Kosovë, me theks të veçantë në çështjet që kanë të bëjnë me serbët kosovarë. Kjo ishte pranuar në muajt e fundit të vitit të kaluar nga ana e liderëve kosovarë, të cilët më pas zhvilluan fushatë politike për konsum të brendshëm në kundërshtim të atij Plani.

II
Ushtrimi i kompetencave që ka EULEX-i në detyrën e vet në Kosovë duhet të fillojë për së mbari, ashtu sikurse ka nevojë Kosova, shoqëria kosovare dhe e ardhmja demokratike. Prandaj, EULEX-i duhet të fokusohet në pjesët që kanë rëndësi tejet të madhe për ndërtimin e një sistemi të përparuar demokratik në vend. Dosjet që ka trashëguar për një numër të madh problemesh të rënda në vend, kërkesat publike të Kosovës për një mori çështjesh që duhet të ndërhyjë EULEX-i, sikurse edhe ndihmën profesionale që evropianët është e nevojshme të japin për mekanizma të caktuar për sundimin e ligjit në Kosovë. Përkatësisht, ndihma profesionale në trajnim, profesionalizim dhe pajisje që EULEX-i mund të jep për Policinë e Kosovës është shumë më e dobishme për Kosovën sesa çfarëdo lloj aktiviteti politik që misioni bën në Kosovë. Thjesht, evropianët në Kosovë kanë çfarë të punojnë. Vetëm korrupsioni apo kriminaliteti paraqesin çështje tejet të gjëra për të cilat Kosova ka nevojë për ndihmën profesionale të evropianëve. Apo, tenderomania ka nevojë për shërim me ilaçe të sjella nga Bashkimi Evropian përmes EULEX-Pharm.

III
Serbia që prej kohësh është duke treguar se nuk ka pësuar asnjë zhvillim të vetëm politik në raport me Kosovën. Politika e saj në kontinuitet ka qenë dhe ështëv negative dhe agresive ndaj Kosovës. Kjo është dëshmuar edhe pas të ashtuquajturave ndryshime demokratike në qeverisjen e atjeshme pak kohë pas çlirimit të Kosovës. Në realitet, e njëjta frymë, e njëjta logjikë ka vazhduar edhe gjatë viteve të tjera. Edhe situata e re që u krijua në Kosovë gjatë procesit të pavarësimit të vendit, edhe pas shpalljes së pavarësisë, roli i Serbisë ka vazhduar të jetë në kundërshtim me zhvillimet pozitive të mundshme në Kosovë. Konkretisht, strukturat paralele në Kosovë financohet dhe mbahen në të gjitha aspektet nga Qeveria e Serbisë. Edhe të ashtuquajturat zgjedhje lokale në Kosovë kanë sfiduar në masë të madhe procesin e ndërtimit dhe konsolidimit të demokratizimit në Kosovë. Këtu ka rol dhe duhet të ketë ndikim edhe EULEX-i edhe institucionet e Kosovës, nëse qëllimi i përbashkët vazhdon të jetë zhvillimi i demokracisë dhe jetës normale për çdo qytetar. Për të ndërtuar dhe përmirësuar jetën e kosovarëve, institucionet e Kosovës patjetër se duhet ndërruar qajsen dhe mënyrën e veprimit. Politikat mosvepruese të institucioneve të Kosovës duhet të marrin fund, sepse kjo logjikë qeverisëse ka dëmtuar zhvillimet pozitive në vend.

IV
Iniciativat e EULEX-it për të siguruar bashkëpunim me MUP-in e Serbisë duhet të ndërprehet për të paktën tri arsye. Së pari, EULEX-i nuk mund të negociojë dhe nënshkruajë në emër të Kosovës me asnjë shtet tjetër për çështjë të karakterit biletaral, pa marrë autorizimin politik dhe publik të institucioneve të Kosovës. Pavaraësisht interpretimeve të mundshme, kjo nuk ndikon aspak pozitivisht në zhvillimet e brendshme dhe të të jashtme të Kosovë. Thjesht, EULEX-i duhet të ketë të qartë se koha e UNMIK-ut ka kaluar dhe nuk mund të kthehet në këtë formë. Së dyti, nuk mund të ketë asnjë lloj bashkëpunimi të vërtetë dhe korrekt me Qeverinë e Serbisë, sepse politika e saj nuk ka ndryshuar asnjëherë nga politika e udhëhequr nga Millosheviqi. Prandaj, në këtë pozicion, që nuk njeh pavarësinë e Kosovës, Serbia do të bëjë vetëm obstrukcione në raport me çfarëdo mundësie zhvillimi në Kosovë. Së treti, e ardhmja e Ballkanit nuk është në vendosjen e pozicioneve barrikaduese midis shteteve dhe popujve. Realisht, zhvillimi i demokracisë, sigurisë dhe bashkëpunimit rajonal dhe fqinjësisë së mirë nuk mund të ndodh pa njohjen e secilit për secilin në bazë të aktualitetit politik në terren. Raporti i forcave në Ballkan ka ndryshuar në masë të jashtëzakonshme gjatë viteve të fundit, sidomos në vitin 1999 me çlirimin e Kosovës, dhe në vitin 2008 me shpalljen e pavarësisë së Kosovës dhe hyrjen e Shqipërisë në NATO. Kjo duhet kuptuar nga të gjithë. Kjo duhet kuptuar edhe nga vet lidershipi institucional i Kosovës.

Autori është sekretar i përgjithshëm i AAK-së, shkrimi është bërë enkas për “Zërin”

Botuar në "Zëri" më 24 gusht 2009, fq. 9

Riprovokimi përmes zgjedhjeve

Loja pa fitues

Riprovokimi përmes zgjedhjeve

Organizimi i të ashtuquajturave zgjedhje lokale të parakohme në ‘dy komuna serbe’ në Kosovë është dashur të parandalohet nga komuniteti ndërkombëtar prezent në Kosovë dhe nga qeveria e vendit. Mbrojtja e qytetarëve serbë të Kosovës duhet të bëhet edhe në raport me Serbinë. Kjo është detyrë e shtetit të Kosovës dhe detyrë e misioneve ndërkombëtare në vend

Shkruan: Burim Ramadani

I
Para pak më shumë se një viti, Serbia organizoi zgjedhjet lokale të saj në territorin e Kosovës. Më 11 maj 2008, qeveria e Serbisë mbajti zgjedhjet për të ashtuquajturat komuna të Kosovës. Atë kohë, u nxitën reagime të shumta, kryesisht duke e vlerësuar këtë veprim si provokimin më të rëndë të Serbisë ndaj Republikës së Kosovës pas shpalljes së pavarësisë së saj rreth tre muaj më parë. Situata e atëhershme ishte sfiduese për shtetin e sapoformuar, duke dëshmuar kështu për problemet dhe vështirësitë e vazhdueshme që do të ballafaqohej Kosova për shkak të politikave të papërmirësuara të Serbisë. Kjo edhe ndodhi. Gjatë tërë kësaj kohe, Serbia ka provokuar në mënyra të ndryshme Kosovën, me qëllim të vënies në pikëpyetje autoritetin dhe sovranitetin shtetëror të Kosovës. E ashtuquajtura Bashkësia e Komunave Serbe të Kosovës, pas zgjedhjeve ilegale të 11 majit 2008, u formua në frymën e njëjtë të sfidimit të Prishtinës zyrtare. Vendosja e misionit evropian për drejtësi dhe polici ishte sfida e radhës, duke treguar kështu se roli i Serbisë në zhvillimet brenda Kosovës nuk kishte përfunduar. Sidoqoftë, rreth një vit më vonë, Serbia vazhdon provokimin e situatës në Kosovë, përmes organizimit tashmë të ‘zgjedhjeve të parakohshme komunale’.

II
Reprizra e këtij provokimi, në të njëjtën mënyrë dhe me të njëjtën metodë, ndodh pak javë para mbajtjes së zgjedhjeve lokale në Kosovë. Po ashtu, ky ripropovikim përmes organizimit të zgjedhjeve lokale ndodh pak ditë pas shpalljes së emërimit të Ekipit Përgatitor Komunal për Komunën e Graçanicës, komunë kjo që pritet të krijohet bazuar në dispozitat Kushtetutese dhe ligjore të Kosovës së pavarur. Sikurse është e qartë, përcaktimet ligjore për projektin e decentralizimit dhe krijimit të komunave të reja me shumicë serbe është derivat i Planit të Ahtisaarit, në bazë të të cilit është shpallur edhe pavarësia e Kosovës. Duke ofruar një gamë të gjerë të kompetencave për vetë-qeverisjen lokale në duar të popullatës së këtushme, projekti i decentralizimit prentendon të përmirësojë raportet ndër-etnike në Kosovë. Kjo përmes involvimit dhe integrimit të elitës politike dhe popullatës serbe të Kosovës në ndërtimin e sistemit të decentralizuar të shtetit të Kosovës. Sidoqoftë, që prej fillimit ishte e qartë se pozicioni i serbëve kosovarë është vështirë të ndryshohet nëse nuk arrihet përmirësim i politikës së Beogradit zyrtar ndaj Kosovës. Kjo edhe po tregohet të jetë e vërtetë për shkak të ndërhyrjes së fuqishme që politika destruktive e Beogradit po bën në zhvillimin e jetës së serbëve lokalë të Kosovës.

III
Organizimi i të ashtuquajturave zgjedhje lokale të parakohme në ‘dy komuna serbe’ në Kosovë është dashur të parandalohet nga komuniteti ndërkombëtar prezent në Kosovë, si dhe nga qeveria e vendit. Normalisht se në këtë kuadër nuk duhet të mendohet menjëherë
në metodën e përdorimit të forcës, por janë disa mënyra përmes të cilave institucionet vendore dhe ndërkombëtare në Kosovë kanë mundur të ndikojnë dhe të moslejojnë mbajtjen e tyre. Për shembull bllokimi i të gjitha hapësirave ku mendohet se do të organizohen zgjedhjet, apo moslejimi i kalimit të fletëvotimeve nga Serbia në Kosovë dhe lëvizjes së kutive nëpër Kosovë. Kjo nuk është aspak metodë e përdorimit të forcës, por është thjesht ndalim i kontrabandës me vota. Por, për këtë duhet pasur vullnet politik dhe institucional, sikurse edhe pajtueshmëri me misionet ndërkombëtare që kanë për detyrë ndihmën në zhvillimin dhe funksionalizimin e mekanizmave të sundimit të ligjit në Kosovë. Një politikë e tillë nuk duhet të shihet si e pamundshme, sepse rezultati i saj do të mund të ishte i dobishëm për zhvillimin normal të shtetit të Kosovës. Mbrojtja e qytetarëve serbë të Kosovës duhet të bëhet edhe në raport me Serbinë, pavarësisht nëse kjo duket paradoksale në shikim të parë. Kjo është detyrë e shtetit të Kosovës dhe detyrë e misioneve ndërkombëtare në vend.

IV
Vendosja e shtetit të Kosovës para akteve të tilla që shkelin në mënyrë të fuqishme sovranitetin shtetëror nuk është ndonjë risi. Që prej shpalljes së pavarësisë së vendit, autoritetet qeveritare nuk kanë arritur të shtrijnë kontrollin ligjor në tërë territorin e Kosovës. Pikat dogonare dhe kufitare në kufirin verior me Serbinë u dogjën nga ana e ekstremistëve serbë pak ditë pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës. Pjesa e shtetit kosovar mbi urën e lumit Ibër në Mitrovicë ka mbetur plotësisht jashtë kontrollit ligjor të shtetit të Kosovës, derisa jeta atje nuk i gjason me asgjë jetës në pjesët tjera të vendit. Krimi i organizuar dhe kontrabanda, në anën tjetër, kanë gjetur hapësirën më të nevojshme për t’u zhvilluar në nivelin më të lartë të parë ndonjëherë në Kosovë. Mund të vlerësohet se veriu i Kosovës është bërë tash sa kohë një ‘planet’ i krimit të organizuar dhe kontrabandës. Sa për ironi, ky aspekt i bashkëpunimit nuk dëmtohet fare nga politika dhe etnia, respektivisht shqiptarët dhe serbët janë mjaft të afërt në bizneset e tyre joligjore. Por, situata nuk është me e mirë as në disa pjesë tjera të Kosovës. Enklavat e popullatës serbe në qendër dhe në lindje /të Kosovës janë zhvilluar edhe më tutje gjatë kësaj kohe, duke mos pasur kontrollin e duhur ligjor të shtetit të ri. Kufiri i Kosovës është bërë lehtë i tejkalueshëm për kontrabandistët jo vetëm në veri, por edhe në pjesët tjera, sidomos në lindje. Kjo dëshmon Serbia është duke vazhduar politikën e aktivitetet e veta në dëm të shtetit të Kosovës, duke ballafaquar autoritetet e këtushme me sfida të rënda që kërkojnë qasje gjithëpërfshirëse të bazuar në sundim të ligjit.

Autori është sekretar i përgjithshëm i AAK-së, shkrimi është bërë enkas për “Zëri”

Botuar në "Zëri" më 17 gusht 2009, fq 1 dhe 11

PDK dhe Internacionalja Socialiste

PDK-ja dhe Internacionalja Socialiste

Të shpallësh dhe të mbrosh me arrogancë shkeljen e konkurrencës së lirë përmes ‘tenderit të mishit’, të shtypësh fjalën e lirë, të angazhohesh për ‘drejtësi sociale’, dhe të marrësh pjesë e të aplikosh për anëtarësim në Internacionalen Socialiste, nuk të lë të jesh i djathtë. PDK-ja e sotme nuk ka pse të mohojë orientimin dhe traditën e majtë. Nëse dikush aty nuk ndihet i majtë, është mirë të rishqyrtojë pozicionin e vet

Shkruan: Burim RAMADANI

Politika kosovare, sikurse edhe Kosova në tërësi, ka hyrë në një fazë të re. Si shoqëri dhe si shtet, ne tashmë jemi përballë prioritetizimit të nevojave ndryshe nga vitet e kaluara.
Sikurse është e qartë, zhvillimet shoqërore dhe politike mund të jenë të shpejta, konstante dhe të ngadalshme. Kjo varet në masë të madhe nga rrethanat, koha dhe vendi, por në mënyrë përcaktuese varet nga njerëzit. Kosova ka nevojë të madhe për zhvillim të përgjithshëm, pra në të gjitha fushat e jetës. Realisht, parakushtet bazike janë të volitshme për zhvillimin e gjithëmbarshëm të shpejtë të Kosovës. Këtu sigurisht përfshihet ndërtimi i shtetit funksional, sundimi i ligjit, demokratizimi i shoqërisë, profilizimi dhe modernizimi i partive politike, konsolidimi i shoqërisë civile, zhvillimi ekonomik dhe integrimin euro-atlantik të Kosovës. Të gjitha këto kërkojnë dije, mund, energji, angazhim dhe substancë, por mbi të gjitha kërkojnë vullnet politik të elitës.
E njëjta ndodh edhe me partitë politike, si organizime vullnetare me mision ndërtimin dhe udhëheqjen e qeverisjes së niveleve të ndryshme. Kosova, tashmë rreth një vit e gjysmë pas pavarësisë, duket se është drejtuar kah një proces tejet i rëndësishëm i zhvillimit dhe përparimit shoqëror. Ky proces është profilizimi dhe modernizimi i partive politike. Duhet thënë qartë se ky do të jetë një proces jo i lehtë dhe i kushtueshëm në aspektin e investimeve të burimeve njerëzore, përvojës dhe konsulencës së jashtme. Por, sigurisht se do të pajtohemi të gjithë se kjo është e domosdoshme nëse duam që të ndërtojmë ardhmërinë tonë Perëndimore.
I dukshëm është fakti se disa parti politike në Kosovë do të kenë vështirësi më të mëdha në konceptimin, modelimin dhe zbatimin e profilizimit dhe modernizimit të brendshëm të tyre, derisa disa parti të tjera kanë premisa më të mira të këtij drejtimi.

Është, po ashtu, e dukshme se ka parti politike që kanë vendosur tashmë linjat e qarta të rrugës që duan ta ndjekin dhe po bëjnë veprime konkrete në atë drejtim, sikurse është Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK). Cili është në të vërtetë orientimi i AAK-së?
Si parti politike, AAK-ja është duke kaluar me sukses fazën e reformave të brendshme kuadrovike, pas atyre strukturore. Ndryshimi dhe zhvillimi ka ndodhur në AAK, prandaj kjo parti është e përgatitur për të ndryshuar dhe zhvilluar Kosovën. Si parti e orientuar kah qendra e djathtë, AAK-ja ka vendosur katër aspekte domethënëse përcaktuese konceptuale në të cilat bazon vizionin e saj: 1) zhvillimi i demokracisë dhe besimi në vlerat e saj; 2) ekonomia e tregut të lirë dhe konkurrenca e lirë; 3) afirmimi i vlerave kombëtare, shtetërore dhe të traditës; si dhe 4) integrimi euro-atlantik i Kosovës.
Të katër këto aspekte, paraqesin bazamentin e fuqishëm për zhvillimin e AAK-së në drejtim të familjes së madhe të partive të djathta tek shqiptarët dhe Perëndimi. Planet qeverisëse të AAK-së, që janë hartuar e po avancohen për çdo ditë e më shumë nga ekspertë të njohur vendorë e ndërkombëtarë, nuk shkelin asnjëherë dhe në asnjë mënyrë parimet përcaktuese konceptuale partiake, të bazuara në orientimin e djathtë. Aspekti i përcaktimeve në kuadër të ekonomisë, normalisht, është prijës në politikat dhe vizionin e konsoliduar tashmë të AAK-së.
Si parti dinamike që është, AAK-ja nuk ka qasje statike ndaj probleme. Në krahasim me qeverinë e tashme nacionale, AAK-ja dallon në parim nga qasja se si duhet zhvilluar proceset, përmirësuar jetën e përditshme të qytetarëve dhe zgjidhur problemet.

Por, përderisa AAK-ja me vizionin e ri dhe ndryshimet që kanë ndodhur është në orientim të qartë ideologjik të djathtë dhe po ashtu ka arritur marrëveshje bashkëpunimi me Partinë Demokratike të kryeministrit të Shqipërisë, Dr. Sali Berisha, dhe me tri parti tjera shqiptare të djathta (në Maqedoni, Preshevë dhe Kosovë), disa parti tjera kosovare ende nuk kanë qartësuar as për veten e vet se cili është orientimi që do ta marrin.
Madje, ka edhe aso parti politike që kanë kontradikta tepër të mëdha mes asaj që ndjejnë se janë dhe asaj që synojnë të jenë. Për më tepër, ka edhe aso parti politike që kanë probleme të mëdha konceptuale mes individëve që përfaqësojnë partinë në publik. E tërë kjo tregon për një gjendje jo të lakmueshme të shumë partive politike në Kosovë, të cilat kanë dëshmuar deri më tash se janë udhëhequr dhe qëndrojnë bashkë vetëm mbi interesin për të qenë në pushtet.
Për modelin e fundit, më së miri mund të merret shembull Partia Demokratike e Kosovës (PDK). Njerëzit kryesorë të saj tashmë kanë hyrë në një fazë ku duket se pos interesit të pushtetit nuk i mban më asgjë tjetër afër njëri-tjetrit. As vlerat, as koncepti, as ideologjia, as e ardhmja.
Për shkak të kësaj gjendjeje, tashmë ka filluar që edhe në opinion të shihet përplasje e fuqishme konceptuale të njerëzve të partisë. Disa në PDK thonë se “ne jemi të majtë dhe angazhohemi për drejtësi sociale”, ndërsa të tjerët thonë se “jemi të djathtë, sepse po privatizojmë çdo gjë”, derisa të tjerët marrin pjesë në Interancionalen Socialiste (në Panel të njëjtë me Edi Ramën dhe Boris Tadiqin) që në vitin 2006.

Për ata që kanë harruar (apo edhe bëhen si të tillë), duhet ritheksuar faktin se lideri i PDK-së, Hashim Thaçi, ka marrë pjesë në takimin e Internacionales Socialiste, mbajtur më 30 dhe 31 janar 2006 në Athinë. Përpos faktit se vet pjesëmarrja ka treguar qartë orientimin e kësaj partie, zëdhënësja e atëhershme e PDK-së, Vlora Çitaku, më 6 shkurt 2006, në gazetat e përditshme kosovare, pati thënë: “Programi dhe koncepti ideologjik i PDK-së është shumë i përafërt me përfaqësueset më të denja të socialdemokracisë evropiane… PDK në këtë drejtim i ka intensifikuar hapat e bashkëpunimit me këto parti, por edhe me vetë Internacionalen Socialiste, në të cilën edhe ka aplikuar për t’u pranuar si anëtare me të drejta të plota”. Ky konstatim asnjëherë nuk është përgenjështruar nga PDK-ja, as kur ka qenë në opozitë, as sot në qeveri.

Madje, gjatë kohës së qeverisë së tashme, kanë ndodhur veprime që të fusin frikën e të jetuarit në një shtet normal demokratik (edhe nëse qeveria është e majtë). I tillë është vendimi për monopolizimin e importit të produkteve me origjinë shtazore, i njohur në opinion si ‘tenderi i mishit’. Realisht thënë, për njerëzit e formuar dhe të informuar shqetësimi më i madh nuk ka qenë vendimi për të shpallur një tender të tillë, sado që ka shkaktuar dridhje tek mijëra familje dhe dhjetëra biznese kosovare. Tepër shqetësues ka qenë fakti se në Kosovë ende (edhe në vitin 2009) ekziston mentaliteti i tenderit të mishit, logjika e qeverisjes së monopolit, logjika e shkeljes të të gjitha standardeve dhe kritereve të ekonomisë së tregut të lirë, kurajo për të mbytur konkurrencën, logjika e dhunimit të të gjitha të arriturave të deritashme të Kosovës në bashkëpunim me vendet perëndimore. Kjo logjikë është tmerruese, jo vetëm shpallja e tenderit si veprim.

Madje, për të ofenduar inteligjencën e qytetarëve të Kosovës, njerëz që marrin këso lloj vendimesh komuniste dhe që mbrojnë me arrogancë ato, deklarohet se bëjnë politika të djathta. Kjo, dukshëm, nuk është mënyra më e mirë e të bërit politikë.
Të shpallësh dhe të mbrosh me arrogancë shkeljen e konkurrencës përmes ‘tenderit të mishit’, të shtypësh fjalën e lirë, të angazhohesh për ‘drejtësi sociale’, dhe të marrësh pjesë e të aplikosh për anëtarësim me të drejta të plota në Internacionalen Socialiste, nuk të lë të jesh i djathtë.
PDK-ja e sotme nuk ka pse të mohojë orientimin dhe traditën e majtë. Nëse dikush aty nuk ndihet i majtë, është mirë të rikonsiderojë pozicionin e vet.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës

Botuar në Koha DITORE, më 14 gusht 2009, fq.11.

E ardhmja integruese

Loja pa fitues

E ardhmja integruese

Politika e udhëhequr mbi parimin e territoreve ka sjellë gjenocid, spastrim etnik dhe deportim në Ballkan. Agjendat integruese janë treguar më shumë të dobishme. Rajoni ballkanik duhet të drejtohet kah e ardhmja evropiane dhe agjendat integreuese zhvillimore.

Shkruan: Burim Ramadani

I
Efekti i propozimit publik për një mënyrë tjetër të zgjidhjes së konfliktit në Ballkan ka nxitur një dilemë jo të re: a është zgjidhja e problemeve në Ballkan ndërrimi i kufijve në bazë të parimit etnik? Kjo është dilemë që duket se ka ekzistuar një kohë të gjatë në mentalitetin e vendimmarrësve të ndryshëm të popujve të caktuar në Ballkan dhe si e tillë deri më tash nuk ka sjellë ndonjë zhvillim pozitiv në rajon. Për më tepër, sikurse është e qartë, Ballkani është përcjell me luftëra të gjata, gjenocide dhe spastrime etnike me qëllim të zgjidhjes së konflikteve midis kombeve. Së fundmi, vitet e 90-ta të shekullit të kaluar kanë dëshmuar për dhunë të pakontrollueshme të udhëhequr nga një politikë e bazuar plotësisht në kundërshtimin e ekzistencës së etnive dhe kombeve tjera në fqinjësi. Kjo politikë, e ideuar dhe udhëhequr për dekada të tëra nga kasta e politikës gjenocidiale të Serbisë, ka shkaktuar dhmibje të mëdha në rajonin e Ballkanit, duke përdorur metodat më të rënda të gjenocidit, spastrimit etnik dhe deportimit. Këto metoda dhe ky mentalitet është dëshmuar si jo i dobishëm për bashkë-ekzistencën e kombeve në fqinjësi, ndërsa ka kthyer Ballkanin në një rajon të trazuar nga ndjenja nacionaliste e manipuluar me vite.

II
Territori pa diskutim se është një prej elementeve më të rëndësishme të ekzistencës së kombit dhe ekzistencës së shtetit. Por, qëllimi politik nga territorit gjatë historisë është treguar të jetë një prej pikave më të ndjeshme të jetesës ndërmjet fqinjëve. Dhe, në pothuaj të gjitha kohërat e zhvillimit të njerëzimit, një prej arsyeve kryesore që ka sjellë dhunë dhe luftëra ka qenë pikërisht qëllimi i zotërimit të sa më shumë territoreve. Kjo sado që duket të ishte një politikë e tejkaluar, vazhdon të ekzistojë edhe më tutje në qarqe të ndryshme. Madje, jo vetëm elita politike nacionaliste të kombeve të ndryshme në Ballkan argumentojnë se këto lloj politikash janë të nevojshme për zgjidhjen e konfliktit të stërgjatur nacional në Ballkan. Ditëve të fundit, propozimi i një kongresmeni amerikan ka shkaktuar reagime të ndryshme, herë herë emocionale. Kongresmeni propzoi se zgjidhja më e mirë e konfliktit midis Kosovës dhe Serbisë është shkëmbimi i territoreve, përkatësisht shkëmbimi i një pjesë të veriut të Kosovës me luginën e Preshëves në jug të shtetit serb. Menjëherë reaguan elitat politike të vendeve të ndryshme. Ata që janë në gjendjen më të rëndë ekzistuese e përkrahën, por të tjerët e kundërshtuan atë. Madje, disa thanë se kjo na largon nga Bashkimi Evropian dhe integrimet ndërkombëtare në përgjithësi.

III
Natyra e shkëmbimit të territoreve si zgjidhje konflikti ka treguar rezultate të ndryshme në pjesë të ndryshme të botës. Por, kohët moderne nuk japin ndonjë shembull të pastër suksesi. As në Evropë, as në pjesë të ndryshme të Afrikës e as në Azi nuk ka ndonjë shembull suksesi të kësaj kohe. Madje, edhe zhvillimet në Gjeorgji paraqesin konflikt të pastër etnik për territor. Në kontekstin e Ballkanit, një metodë e tillë e zgjidhjes së konfliktit është e tejkaluar dhe minon arritjet e deritashme në modernizimin e rajonit. Zhvillimi i këtij koncepti në të vërtetë shkatërron të gjithë konceptin dhe modelin e ndërtuar deri më tash. Gjatë këtyre dy dekadave të fundit, investimi i madh i bashkësisë ndërkombëtare, vendeve perëndimore dhe elitave politike është bërë në drejtim të gjetjes së zgjidhjeve integruese si në aspektin lokal dhe atë rajonal, duke i hapur kështu rrugë integrimeve euro-atlantike. Po ashtu, investim i rëndësishëm është bërë edhe në ndërtimin e modelit qytetar të zgjidhjes së konflikteve me qëllim të shmangies së parimit etnik të bërjes së politikës. Rasti i Kosovës është i bazuar në një model të këtillë. Shteti i Kosovës është i bazuar në ekzistencën e komuniteteve të ndryshme brenda shoqërisë, të cilat kanë të garantuara ligjërisht të drejtat dhe identitetin e tyre.

IV
Interesi nacional i secilit shtet në Ballkan në kohën e tashme lidhet me politikat e mira fqinjësore, bashkëpunimn rajonal dhe integrimet euro-atlantike. Kjo në realitet do të duhej të ishte edhe agjenda e elitës së secilit shtet ballkanik. Agjendat e tilla nuk janë të etabluara ende mirë brenda elitave politike të kombeve të ndryshme. Si pasojë e kësaj qasjeje, edhe më tutje rajoni ballkanik nuk ka të zgjidhur konfliktin etnik për territor midis Serbisë dhe shumicës shqiptare në Kosovë. Madje, kjo politikë e udhëhequr nga parimet etnike për territor dëmtojmë edhe më tutje rrugën e zhvillimit të shtetit të Kosovës. Dhe, duhet thënë qartë në të gjitha rastet se politika e tillë e udhëhequr nga elitat nacionaliste të Serbisë janë të të njëjtës frymë me politikat gjenocidiale që ka zbatuar Millosheviqi. Politika e udhëhequr nga parimi i kontrollit të territorit ka sjellë gjenocid, spastrim etnik dhe deportim. Me një fjalë, dhimbje të pakontrollueshme ndër kombe. Prandaj, ushqimi i ambicieve të këtilla nacionaliste të Serbisë nuk ndikon në zhvillime pozitive në Ballkan. Edhe po të merrej si i qëlluar propozimi për shkëmbim territoresh, zhvillimi i tij në praktikë do të kërkonte edhe një valë të re dhune, deportimi dhe dhimbjeje. Rajoni ballkanik duhet njëherë e mirë të drejtohet kah e ardhmja evropiane dhe agjendat integreuese zhvillimore.
Autori është sekretar i përgjithshëm i AAK-së, ky shkrim është bërë enkas për “Zërin”

Botuar në "Zëri", më 10 gusht 2009, fq. 11