Politika dhe pasioni

Politika dhe pasioni

Thirrjen për politikë e ka vetëm ai që është i sigurt se nuk do të shembet kur bota nga pikëpamja e tij do të jetë shumë budallaqe ose shumë e rëndomtë për atë që ai dëshiron të ofrojë. Vetëm ai që përballë gjithë kësaj mund të thotë “S’prish punë, le të vazhdojmë!” zotëron thirrjen për politikë, thotë Maks Ueber

BURIM RAMADANI

Demokracia ofron mbi të gjitha mundësinë për pjesëmarrje të të gjitha shtresave në politikë dhe proceset publike. Nëse kjo do të ishte madje edhe e vetmja e mirë e demokracisë, mund të besohet se do të vlerësohej shumë më lartë se të gjitha sistemet qeverisëse që ka parë njerëzimi deri më tash. Njeriu, qoftë si kafshë politike, qoftë si mbizotërues i tokës, apo edhe si misionar drejt të mirës, ka nevojë dhe të drejtë për të qenë pjesë e asaj që ndodh rreth tij dhe për të. Kjo ndoshta është një prej elementeve kryesore për të cilat njerëzimi ekziston.
Tek e fundit, për çfarë lumturie njerëzore mund të bëhet fjalë në rast kur një autoritet (në këtë rast shtetëror) vendos, zhvillon politika dhe përcakton ardhmërinë e njerëzve pa pjesëmarrjen e tyre në këtë proces. Derisa pjesëmarrja publike është njëra anë e medaljes, ana tjetër ka të bëjë me nivelin e zhvillimit shpirtëror dhe njerëzor të politikanëve (lexo: udhëheqjes), të cilët kanë përgjegjësinë për jetën dhe zhvillimin e qytetarëve të shtetit.
Kosova si shtet i ri dhe shoqëri në zhvillim, ka nevojë para së gjithash njohjen e koncepteve themelore të jetës politikës, pjesëmarrjes dhe zhvillimit shoqëror.
Deri në ngritjen e nivelit të pjesëmarrjes së gjerë në proceset politike në Kosovë janë bërë përpjekje të ndryshme, kryesisht nga shoqëria e pjesshme civile. Porse, ka mbetur jo pak punë drejt ndryshimit të mentalitetit politik dhe përmirësimit të aftësisë së ndarjes së pushtetit midis të zgjedhurve dhe zgjedhësve.
Kur flitet për të zgjedhurit, përkatësisht elitën qeverisëse, është mëse i nevojshëm qartësimi i bazës së duhur për të qenë pjesë e politikës ose për t’u futur aktivisht në politikë. Apo, siç thotë Maks Ueber në “Politika si profesion”, janë dy mënyra për ta kthyer politikën në profesion: ose jeton “për” politikën ose jeton “prej” politikës. Siç vëren Ueber, ai që jeton “për” politikën e shndërron atë në jetën e tij, në një kuptim të brendshëm, e ushqen ekuilibrin e tij të brendshëm me ndërgjegjjen që jeta e tij ka kuptim në shërbim të një “çështjeje” dhe dallimi këtu i referohet aspektit ekonomik.
Autori është i prerë në konstatimin e tij se ai që përpiqet ta bëjë politikën një burim të përhershëm të ardhurash jeton “prej” politikës si profesion, ndërsa ai që nuk e bën këtë jeton “për” politikën. Nëse kjo do të futej në praktikë në Kosovë, kushedi sa i zgjedhuri do të binte në kategorinë ‘prej’.
Domosdoshmëria për qëndrueshmëri ekonomike të politikanit është pjesë e shtjellimit të Ueberit. Ai është i qartë në konkludimin e tij se në kushte normale, politikani duhet të jetë ekonomikisht i pavarur nga të ardhurat që mund t’i sjell politika dhe kjo do të thotë se politikani duhet të ketë një pozitë personale në jetë që i siguron të ardhura të mjaftueshme. Megjithatë, Ueber është i vetëdijshëm për mungesën e ekzistimit të ndonjë shtrese mbizotëruese që nuk ka jetuar “prej” politikës. Ai e thotë shkoçur se nuk ka ekzistuar kurrë një shtresë e tillë, që në një mënyrë apo në një tjetër, nuk ka jetuar kurrë “prej” politikës, porse nënkuptohet vetëm kjo: politikani profesionist nuk duhet të kërkojë shpërblim të drejtpërdrejt për punën e tij politike, ndërsa çdo politikan që nuk ka mjete për qëndrueshmëri të pavarur ekonomike duhet patjetër të pretendojë një gjë të tillë.
Fatkeqësisht, përvoja e shkurtër e demokracisë në Kosovë ka treguar për trende të zhvillimeve jopozitive në këtë aspekt. Ndoshta, jo për shkak të mungesës së ligjeve, por mungesa e presionit edhe social ka çuar këtu. Sidoqoftë, natyra e politikanëve profesionistë ka ndërruar dhe sot ndryshon shumë nga një rast tek tjetri.
Duke ndarë në pesë lloje shtresash politikanët profesionistë, Ueber përmend kerikët; të shkolluarit humanistë; fisnikërinë e oborrit; institucionin anglez të aristokratëve e fisnikë të vegjël rentierë qytetarë që quhet “zotërinjtë”, dhe si shtresë të pestë juristin me arsim universitar, që është karakteristikë për Perëndimin, veçanërisht për kontinentin evropian. Ndërsa, duke folur për mënyrat e bindjes apo sundimit, Ueber përmend tri baza kryesore: tradicionalen (patriarku, princi), karizmën dhe ligjshmërinë ose besimin në vlefshmërine e statusit ligjor.
Përfundimisht, politika, sipas Ueberit, i ngjan një shpuesi të fuqishëm dhe të ngadaltë të pjesëve të forta të drurit. Në të përfshihet edhe pasioni edhe e ardhmja... Thirrjen për politikë e ka vetëm ai që është i sigurt se nuk do të shembet kur bota nga pikëpamja e tij të jetë shumë budallaqe ose shumë e rëndomtë për atë që ai dëshiron të ofrojë. Vetëm ai që përballë gjithë kësaj mund të thotë “S’prish punë, le të vazhdojmë!” zotëron thirrjen për politikë. Niveli i politikanit të tillë në Kosovë mund të përmblidhet në pak numra dhe kjo është fillesa drejt demokratizimit të shoqërisë. Mbi të gjitha, Politika është pasion dhe mision drejt të ardhmes.

Botuar në Koha DITORE, më 16 maj 2011, fq. 11

Komploti, shteti dhe shoqëria civile

Komploti, shteti dhe shoqëria civile

E vërteta e tërë këtyre paranojave për gjoja komplotin e shoqërisë civile ndaj institucioneve të Kosovës është komploti i udhëheqësve të shtetit kundër shoqërisë civile dhe gjithë atyre që mendojnë ndryshe.

BURIM RAMADANI

“Komplot. Puç. Rrëzim i shtetit. Mendime destruktive. Marrje e pushtetit me dhunë. Shoqëria civile deshi të rrëzojë Presidentin dhe Qeverinë”.
Kështu mund të përmblidhen përgjithësisht reagimet qesharake, të marra, të tmerrshme dhe paranoike të udhëheqësve të institucioneve të Kosovës dhe të mediave të tyre gjatë këtyre ditëve, pasi gjoja zbuluan një plan sekret për rrëzimin e qeverisë.
Paranoja e Thaçit nuk ka të ndalur. Kësaj paranoje i është bashkuar edhe Pacolli. Normalisht, duke përdorur mediat që shërbejnë për ta, Thaçi e Pacolli iu vërsulen tashmë shoqërisë civile për të denigruar edhe këta qytetarë e qytetare që duan të kenë një shtet normal dhe demokratik.
Thaçi tha se “pushteti nuk merret me dhunë”, ndërsa Pacolli tha se këto janë “destruktive”. Të dyja këto elemente i përshkruajnë më së miri këta dy liderë partiakë e institucionalë. I pari përdori të gjitha format, pra edhe dhunën, që të merr pushtetin, ndërsa i dyti është personaliteti më destruktiv që ka udhëhequr ndonjëherë institucionet e pas-luftës në Kosovë.

Mungesa e kredibilitetit të institucioneve dhe rreziqet ndaj shtetit

Gjatë këtyre ditëve, nëpër media ka qarkulluar një nismë e tentuar e disa organizatave jo-qeveritare për të shprehur pakënaqësitë për atë që po ndodh në Kosovës, sikurse edhe për të mbrojtur kredibilitetin e institucioneve të Kosovës. Një nismë e qëlluar, e nevojshme dhe, tek e fundit, plotësisht në kuadër të parimeve dhe formave demokratike për të mbrojtur e promovuar vlerat Perëndimore.
Por kur ka pasur Kosova institucione më pak kredibile se sa këto që janë ndërtuar në fund të shkurtit? Që nga zgjedhjet e para pas çlirimit të vendit, institucionet e Kosovës kanë pasur mbështetjen e nevojshme të popullatës, duke i siguruar kështu legjitimitetin e duhur për qeverisje, krahas legalitetit që i siguron sistemi. Ndërsa, tashmë kemi për herë të parë rastin kur pakica e udhëheq shumicën Dhe, kjo ka ndodhur pikërisht për shkak të ambicieve të papërmirësueshme të dy individëve që të kenë pushtetin në duart e tyre.
Popullata shumicë në Kosovë, shqiptarët, janë në opozitë, ndërsa Thaçi ka bërë koalicion me të gjithë të tjerët vetëm që të mbetet në pushtet. Madje, për herë të parë në Kosovë, minoriteteve i është dhënë pushtet shumë më i madh se sa që i takon me Kushtetutë dhe me Planin e Ahtisaarit. Kështu, për shembull, serbët e Kosovës kanë marrë në udhëheqje tri ministri dhe postin e zëvendës-kryeministrit, duke shkaktuar një precedent të pamohueshëm. Në nën tjetër, postet janë ndarë sikur të ishte pazari i veturave, ku shitësit dhe blerësit shtyhen me orë të tëra për të nxjerrë një euro më shumë apo më pak.
Dhe, çka po bëjnë gjatë kësaj kohe këto institucione që u formuan kështu? Qysh në mbledhjen e parë të Qeverisë së Kosovës, Thaçi emëroi njërin prej pesë zëvendësve të tij, Edita Tahirin, për të biseduar me Serbinë. Menjëherë dëshmoi se kjo është një Qeveri e Bisedimeve. Në kohën kur shteti i Kosovës nuk është funksional, kur autoriteti i shtetit nuk është shtrirë në rreth 20 për qind të territorit, kur strukturat paralele të Serbisë vazhdojnë të funksionojnë të papenguara, kur Qeveria e Serbisë i “investon” në Kosovë 250 milionë euro në vit, kur sundimi i ligjit mbetet peng i krimit të organizuar shqiptaro-serb, kur çmimet kanë arritur kulminacionin dhe standardi jetësor i qytetarëve është rrëzuar për tokë, kjo Qeveri e Bisedimeve fillon aventurën e dëmshme për të rehabilituar Serbinë në qëllimet e saj drejt Bashkimit Evropian.
Dhe, në këtë krejt situatë, Thaçi e Pacolli, duke përdorë fuqinë kontrolluese mbi media të caktuara, i vërsulen shoqërisë civile. Pra, atyre që më herët i quajtën edhe pro-sllavë, bijë e bija të komunistëve dhe anti-kombëtarë. Në momentin kur Kosova ka një President të kontestuar në të gjitha aspektet, pra edhe institucional edhe individual, tashmë na dolën aktivistët e shoqërisë civile ata të rrezikshmit për shtetin e Kosovës.
E vërteta është tjetër. Janë pesë rreziqe kryesore ndaj Kosovës gjatë kësaj periudhe, të cilat që të gjitha janë të dukshme, të ditura dhe të qarta.
Së pari, rreziku kryesor i jashtëm ndaj shtetit të Kosovës është Serbia, e cila ka pretendime të qarta dhe publike territoriale ndaj Kosovës. Serbia është rrezik për ekzistencën e shtetit të Kosovës, lirisë së njerëzve këtu dhe të ardhmes së Kosovës.
Së dyti, rreziku i brendshëm më i rëndësishëm përbëhet nga strukturat paralele të Serbisë në Kosovë, të cilat edhe më tutje po vazhdojnë të ngjallin urrejtje ndër-etnike, të pengojnë funksionimin e shtetit dhe normalizimin e jetës në Kosovë.
Së treti, rreziku që po rritet ndaj shtetit të Kosovës është krimi i organizuar rajonal i narkotikëve dhe i trafikimit me qenie njerëzore. Brenda këtij rreziku, hyn edhe funksionimi i organizatave kriminale të tipit të SHIK-ut që punojnë për Thaçin, sikurse edhe tendencat e Pacollit për të krijuar sistem të ngjashëm ilegal të intelegjencës.
Së katërti, lëvizjet e fuqizuara fundamentaliste fetare, kryesisht islamiste, të cilat tashmë identifikohen edhe me qeverinë e Kosovës. Strukturimi i këtyre lëvizjeve është zhvilluar gjatë kësaj periudhe dhe Kosova mund të jetë një vatër e re e këtyre njerëzve të prishur, të vërbuar dhe të drejtuar kundër vlerave themelore njerëzore.
Së pesti, kriza ekonomike që ka kapluar vendin, duke bërë që jeta e qytetarëve të Kosovës të jetë shumëherë më e rënduar se sa ka qenë pak vjet më parë. Për shkak të mungesës së vizionit për zhvillim ekonomik, rritjes së shpenzimeve qeveritare, rritjes së korrupsionit, sikurse edhe për shak të qëllimeve të qarta për pasurim të qeveritarëve, Kosova rrezikohet nga shpërthimi i problemeve sociale.
Mbi të gjitha, unifikuesi i të gjitha këtyre rreziqeve del vetë Qeveria e Kosovës, e cila ka zgjedhur formën më të papranueshme për të orientuar politikat e veta. Pra, kundër të gjithëve brenda vendit, por pa ndonjë projekt për të luftuar rreziqet e jashtme dhe për të zhvilluar e forcuar Kosovën.

Paranoja dhe viktimizimi

Në tërë këtë situatë, Thaçi e Pacolli kërkojnë fajtorë kujdestarë. Ata “gjetën” shoqërinë civile për të drejtuar gishtin. Madje, mediat e afërta me ta, konkretizuan edhe më shumë këtë “komplot”. Klubi për Politikë të Jashtme dhe Veton Surroi “u gjetën” të jenë ata që duan të rrezikojnë shtetin.
E vërteta është se ne të gjithë (besoj!) duam që Kosova të zhvillohet në dy segmente të rëndësishme: në skenën politike dhe në shoqërinë civile. Megjithëse jo në nivel të ngjashëm, të dyja këto segmente edhe më tutje mbeten të brishta, të pa-organizuara mirë dhe me shumë e shumë probleme brenda llojit. Dhe, në rastet kur shoqëria civile synon të luajë rolin e vet, qoftë edhe përmes aksioneve të tubimeve apo protestave, janë institucionet e Kosovës ato që i shpallën të dhunshëm e destruktivë.
Që të dy, pra edhe Thaçi edhe Pacolli, me deklaratat e tyre shkelën Kushtetutën e Kosovës dhe normat ndërkombëtare të Lirive Themelore të Njeriut. Në Kushtetutën e Kosovës, Neni 43, ku përkufizohet Liria e Tubimit, thuhet saktësisht se “Liria e tubimit paqësor është e garantuar. Secili person gëzon të drejtën për të organizuar tubime, protesta dhe demonstrata, si dhe të drejtën për të marrë pjesë në to. Këto të drejta mund të kufizohen me ligj, nëse është e domosdoshme për të siguruar rendin publik, shëndetin publik, sigurinë kombëtare, ose mbrojtjen e të drejtave të të tjerëve.”
E pra, cili është rrezikimi i rendit publik, shëndetin publik apo sigurisë kombëtare në qëllimet e disa organizatave jo-qeveritare për të protestuar?
Kjo tregon qartë dy elemente që i karakterizojnë Thaçin e Pacollin, të cilët tashmë duket se janë të vetëdijshëm për rrugën e keqe që kanë nisur së bashku.
Elementi i parë është paranoja. Të dy duket se janë bërë paranoik dhe kanë përshtypjen se të gjithë të tjerët janë të rrezikshëm për ta. Kjo fare nuk është e vërtetë dhe këtë paranojë duhet hequr përgjithmonë. Njerëzit që kundërshtojnë apo nuk pajtohen me politikat e udhëhequra prej Thaçit e Pacollit nuk kanë çështje personale për të zgjidhur me ta. Në politikë nuk duhet personalizuar gjërat.
Eelementi i dytë është tendenca e tyre për t’u paraqitur si viktimë para popullit të Kosovës. Duke ditur se tradicionalisht shqiptarët si komb janë solidarizuar me viktimën, këta të dy duan që të rrisin mbështetjen e popullatës për ta pikërisht duke u paraqitur viktimë. Por, realiteti është i kundërt. Qytetarët e Kosovës janë viktimë sa i përket standardit jetësor dhe të ardhmes së prosperuar pikërisht nga këta dy njerëz, si politikanë dhe si udhëheqës të institucioneve.

Botuar në Koha DITORE, më 16 mars 2011, fq. 14.

Zotërinj, a mund të fleni natën?

Zotërinj, a mund të fleni natën?

Thaçi e Pacolli po bëjnë komplot. Komplot kundër Kosovës. Dehja në “Zanzibar” ishte vetëm nisja e komplotit. Dhe, goditja më e fuqishme kundër Kosovës ishin zgjedhjet e dhjetorit 2010 dhe të janarit 2011. Normalisht se prej këtyre zgjedhjeve, dalin edhe Presidenti dhe Kryeministri i këtij niveli. Këta që shesin shtetin për pushtetin.

BURIM RAMADANI

Saherë që vë hapin në hyrje të institucioneve të Kosovës, më bien ndërmend sa shumë sakrifica kanë bërë shqiptarët e Kosovës për këtë ditë. I përkulem me nderim atyre që dhanë jetën, gjakun, gjymtyrët për të arritur lirinë. I respektoj të gjithë ata që kontribuan për të ndërtuar shtetin tonë. Ndërsa, sot, shqiptarët janë opozitë.
Tri vjet pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës, tashmë secili tashmë e ka të qartë. Qeveria e kaluar solli një krizë të madhe në Kosovë. Për më shumë se shtatë (7) muaj, Kosova nuk po mund të del nga kriza.
Një pyetje që duhet t’i drejtohet për çdo moment Thaçit dhe klubit të tij: a e ndjeni veten të qetë? Thjeshtë, a mund të fleni natën prej asaj që i keni bërë Kosovës?
Gati tri vjet, ju qeverisët vendin si mos më keq. Me afera të panumërta të korrupsionit. Në bashkë-jetesë me krimin e organizuar. Tendosët skajshëm raportet me secilin njeri apo subjekt që kritikoi qeverisjen tuaj të keqe. Me hetuesit nëpër kabinetet, zyrat dhe serverat e Qeverisë.
Ju që manipuluat me paratë e popullit të Kosovës që në ditët e para të qeverisjes suaj, edhe e përfunduat mandatin në formë të turpshme.
Të gjithëve na kujtohet se si Qeveria e kaluar manipuloi madje edhe fondin për festimin e shpalljes së pavarësisë. Dhe, atë jo më vonë se rreth një muaj prej kur ju morët mandatin. Ka qenë e qartë për secilin që ka sy e vesh, se Kosova duhet të shkonte në zgjedhje të parakohshme. Kjo është dashur të ndodhte qysh para dy vjetësh.
Ndërsa, gjatë vitit të kaluar, vitit 2010, e tëra ndodhi me shpejtësi. E tëra ndodhi me urgjencë. Por, urgjencë të kujt? Kujt i ngutej që në Kosovë të mbahen zgjedhjet e parakohshme pikërisht në fund të vitit 2010? Të pa-përgatitur për mbarëvajtjen e zgjedhjeve dhe me liderin e opozitës jashtë vendit!
Një gjë është e qartë: nuk është dehja në “Zanzibar” arsyeja! Dehja në “Zanzibar” ishte vetëm nisja e komplotit. Komplotit kundër Kosovës.
Dhe, goditja më e fuqishme kundër Kosovës ishin zgjedhjet e dhjetorit 2010 dhe të janarit 2011. Në këtë proces u shkelën të gjitha parimet. Normalisht se prej këtyre zgjedhjeve, dalin edhe Presidenti dhe Kryeministri i këtij niveli. Këta që shesin shtetin për pushtetin.
Dhe, çka po ndodh tash? Po e rrezikoni shtetin. Dhe, po rrezikohet për shkak se disa po e harrojnë shtetin për pushtetin.
Kjo nuk është rruga për të realizuar vizionin tonë që shtetin ta shohim funksional, të orientuar drejt kah Perëndimi e jo nga Lindja, të zhvilluar dhe me demokraci të konsoliduar.
Ne kemi shumë nevojë për të arritur konsolidimin, po aq sa kishim nevojë të krijojmë shtet.
Por, shteti ynë, fatkeqësisht, për shkak të udhëheqësisë së saj të këtyre tri vjetëve: Nuk është shtet ku ka ligj, rregull dhe demokraci. Nuk është shtet ku veriu është Kosovë dhe vetëm Kosovë. Nuk është shtet ku polici, gjykatësi e prokurori mund të kryejnë punën e vet profesionale dhe me pagën e tyre të mbajnë familjen. Nuk është shtet ku mësimdhënësi ka dinjitet, pagë të mirë dhe shkolla të mira. Nuk është shtet ku pensionitët nuk ndihen barrë për familjen. Nuk është shtet ku qytetarët mund të lëvizin lirshëm nëpër Evropë, pa viza. Nuk është shtet ku kompanitë e biznesit nuk shantazhohen, këcënohen apo reketohen. Nuk është shtet që nuk shkel mbi ekonominë e lirë, iniciativën e lirë dhe të drejtat e njeriut. Nuk është shtet ku nuk ka korrupsion dhe krim. Nuk është shtet ku Policia dhe Ushtria janë të fuqishme dhe profesionale. Nuk është shtet ku Kultura e Sporti janë ambasadorë të mirëfilltë. Nuk është shtet ku populli është i lumtur, i lirë për të punuar dhe zhvilluar veten. Thejsht, nuk është shtet që na ka lakmi ndokush.
Të gjitha këto janë të kapërcyeshme. Mund të zgjidhen. Por, duhet ndershmëri për shtetin dhe popullin. Dhe, pikërisht këtë, pra ndershmërinë për shtetin dhe popullin, nuk e keni ju zotërinj që po bëni çmos vetëm për ta shkatërruar Kosovën.
Një gjë për fund: Zgjedhjet do të vijnë shpejtë. Muajt e ardhshëm përbëjnë fundin e Thaçit dhe klubit të tij. Kosova do ta kalojë edhe këtë komplot kundër saj. Ka kaluar edhe shumë të tjerë.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës dhe deputet në Kuvendin e Kosovës.

Botuar në KOHA Ditore, 24 shkurt 2011, fq. 12.

Mos u kthefshi më!

Mos u kthefshi më!

Për gati tri vjet, Kosova nuk u qeveris. Ajo u dëmtua skajshmërisht. Kreu i PDK-së, Hashim Thaçi, nuk arriti të përfundojë as një mandat si kryemistër. Futi vendin në kriza të njëpasnjëshme, duke kulmuar me shkatërrim faktik të institucioneve. A është ky një tregues sa i dobët ka qenë Thaçi në menaxhim të Qeverisë së tij? Sigurisht që po.

BURIM RAMADANI

Qeveria Thaçi përfundoi. Nuk mundi të bëjë as tri vjet. Doli të jetë Qeveria më jostabile e dekadës. Që prej çlirimit të Kosovës, vendi nuk ka pasur qeveri më të dobët. Më të brishtë!
Nëse krahasohet me qeveritë tjera, kjo e Thaçit ishte për t’u dhimbsur. Filloi me megalomani të paparë. Me fjalë të mëdha. U pa që në fillim se do të ketë probleme të dukshme. Pas dy vjetësh, gati gjysma e ministrave u ndërruan. U riformatizua për shkak të korrupsionit. Kështu të paktën pati thënë Hashim Thaçi. Por, nuk u kurua. Edhe më tutje vazhdoi të lëngojë nga korrupsioni, krimi i organizuar dhe jostabiliteti. Në fund të vitit të tretë të mandatit, kolapsoi.
Edhe Qeveria pas zgjedhjeve të para demokratike të pas-luftës kishte jetëgjatësi më të madhe. Të paktën, Qeveria e Bajram Rexhepit të PDK-së e kompletoi mandatin e vet. Me shumë sfida dhe pak punë, por e përmbushi mandatin kohor. Më pas Qeveria LDK-AAK bëri tri vjet. Një mandat të plotë, sipas kornizës së atëhershme kushtetuese. Me shumë vështirësi, pas shkuarjes në Hagë të Kryeministrit Ramush Haradinaj! Bajram Kosumi e Agim Çeku arritën të përfundojnë mandatin sipas periudhës kohore të përcaktuar ligjërisht. Nuk humbën mbështetjen në Kuvendin e Kosovës. Nuk çuan vendin në zgjedhje të parakohshme e as të jashtëzakonshme.
Por, e kundërta ndodhi me Hashim Thaçin, kreun e PDK-së. Ai nuk arriti të përfundojë një katër-vjeçar, sikurse është e përcaktuar në Kushtetutë dhe ligjet për funksionimin e institucioneve të vendit. A është ky një tregues sa i dobët ka qenë kryeministri Thaçi në menaxhim të Qeverisë së tij? Sigurisht që po. Për më shumë, kjo tregon se puna në udhëheqjen e institucioneve është shumë më serioze se sa dikush mund ta mendojë.
Mund t’i fitosh apo t’i manipulosh votat e qytetarëve, por kjo nuk nënkupton se mund edhe të menaxhosh shtetin dhe qeverisjen. Kjo është dëshmuar. Edhe Thaçi mund ta ketë kuptuar këtë. Të paktën, duhet të shpresojmë se e ka kuptuar. Qeverisja nuk është fushatë parazgjedhore. Nuk është qasje për premtime. Është Ekzekutiv. Është menaxhim. Është zhvillim.
Për gati tri vjet, Kosova nuk u qeveris. Ajo u dëmtua skajshmërisht. Edhe imazhi i saj, edhe buxheti i saj. Edhe e tashmja, edhe perspektiva. Kosova mbeti vendi i vetëm në rajon që nuk u përfshi fare në procesin e liberalizimit të vizave. Ndoshta Bajram Rexhepi (si i “gjithëdijshmi” i Qeverisë në shkuarje) mund të akuzojë Komisionin Evropian. Ai, në fakt, e ka bërë këtë disa herë. Ka thënë se evropianët e kanë fajin. Por, e vërteta është ndryshe. Kosovarët nuk përmbushën detyrat. Qeveria e shefit të tij ishte e paorganizuar në përmbushjen e detyrave. Ministria e tij më shumë interesohej për t’u korruptuar me tenderët e pasaportave apo targave të veturave.
Sidoqoftë, duhet të jemi realë. Ta themi hapur. Nga shokët e Nazim Bllacës nuk pritej ndonjë e mirë për Kosovën. Një Qeveri e “Zanzibarit” tregoi se gjithçka mund të shohim prej saj janë krizat. Kosova u katandis në kriza të njëpasnjëshme. Gjatë tërë këtyre muajve, populli i Kosovës u trondit shumë herë. Kishte një qeveri që “vizitohej” nga organet e drejtësisë. Kishte kryeministër dhe ministra që bënë pasuri të pamatshme brenda vitit të parë të mandatit. Kishte udhëheqje që akuzohej për urdhër-dhënie për vrasje, maltretim dhe torturim.
Për të shkuar edhe më tej, të gjithë e panë Kosovën si shembull të keq. Edhe Komisioni Evropian, edhe Departamentit Amerikan i Shtetit, edhe Freedom House, edhe Transparency International, edhe Reporterët pa Kufinj, edhe shumë e shumë organizata e mekanizma të tjerë ndërkombëtarë kritikuan Kosovën. Së fundi, këto ditë, eurodeputetët vetëm sa nuk na shanë me nënë. Na thanë se krimi i organizuar bën çfarë të dojë në Kosovë. Vjedhja e dhomës së dëshmive në Policinë e Kosovës është një tregues i qartë për këtë.
Nuk ishte e lehtë kjo situatë për popullin e Kosovës. Besimi në qeverisje ra në nivel kulminant. Për herë të parë që nga pas-lufta, Qeveria e Kosovës nuk gëzonte as një të tretën e besimit të qytetarëve. Qeveria Thaçi ra më poshtë se sa Qeveria Kosumi. Kjo u evidentua në matjet e opinionit publik që ka bërë UNDP-ja në Kosovë.
Pas gjitha këtyre, Gjykata Kushtetuese konstatoi edhe shkeljen e Kushtetutës nga ana e Presidentit Sejdiu. Kriza e përditshme u thellua. Pas dorëheqjes së presidentit, LDK-ja kontribuoi në kalimin në krizë institucionale. PDK-ja filloi fushatën parazgjedhore. Mbajti Kongresin e partisë, pas presionit opozitar. Edhe atë e mbajti në stilin Enverian. Kryeministri në shkuarje, Thaçi, filloi premtimet e reja. Tashmë universitetet do të bëhen pothuaj në secilin qytet të vendit? Ndoshta, edhe në Shtimje. Atje Instituti ekzistues mund të kthehet në Universitet Publik. Pse jo!
E tash, duhet të jemi të zëshëm. Populli i Kosovës nuk meriton qeverisje të tillë. Shkollë të tillë të qeverisjes së keqe. Dëmtuese. Shkatërruese. Nuk ka nevojë as për ata që i përkrahën vazhdimisht. Që morën tendera nga kjo Qeveri në shkëmbim të përkrahjes në Kuvend. Kosova ka nevojë për një Qeveri krijuese. Elita politike e vendit duhet të jetë e vetëdijshme se katër vjetët e ardhshëm janë vërtetë përcaktues për rrugën e Kosovës drejt NATO-s dhe BE-së. Nuk guxojmë të kthehemi mbrapa. Duhet shumë punë. Shumë angazhim. Punë 24 orëshe. Jo shëtitje në Portorozh, Shkup e Selanik.
Para se të përcaktohemi për zhvillimet e ardhshme, ne të gjithë mund të pajtohemi të paktën në një pikë fillestare: qeverisja e këtillë mos u ktheftë më kurrë!

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës

Botuar në Koha DITORE, më 30 tetor 2010, fq. 11

Regjimi që po përfundon

Regjimi që po përfundon

Nëse dikush mendon se duke vjedhur votën e qytetarit mund të ndërtojë sistemin institucional, le ta harrojë. Është thjesht një komunist i papërmirësueshëm! Kujt po i ngutet që në Kosovë të mbahen zgjedhjet e parakohshme pikërisht tash dhe me shpejtësi? Të pa-përgatitur dhe me liderin e opozitës jashtë vendit. Pra, zgjedhje pa opozitë!

BURIM RAMADANI

Secili tashmë e ka të qartë. Koalicioni PDK-LDK solli edhe një krizë të re në Kosovë. Kush më shumë e kush më pak, gjatë kësaj periudhe shkeli Kushtetutën, ligjet, rregulloret dhe parimet demokratike.
Gati tri vjet, vendi u qeveris si mos më keq. Me afera të panumërta të korrupsionit. Me bashkë-jetesë të qeverisë me krimin e organizuar. Me raportet tepër të tendosura ndaj secilit njeri apo subjekt që kritikoi qeverisjen e keqe. Me EULEX-in nëpër kabinetet, zyrat dhe serverat e Qeverisë.
Këta njerëz që manipuluan me paratë e popullit të Kosovës që në ditët e para të qeverisjes së tyre, edhe po e përfundojnë mandatin në formë të turpshme. Të gjithëve na kujtohet se si kjo Qeveri manipuloi madje edhe me fondin për festimin e shpalljes së pavarësisë. Dhe, atë jo më vonë se rreth një muaj prej kur mori mandatin.
Ndërsa, tash pikërisht njerëzit që proklamonin se qeveria është stabile, dëshmojnë të kundërtën. Kosova duhet të shkojë në zgjedhje të parakohshme dhe kjo është dashur të ndodhte qysh para dy vjetësh. Kur kjo kërkohej nga shumë njerëz në vend, refuzohej me këmbëngulësi nga krerët e qeverisë. Tash, pa një pa dy, ata panë se diçka s’po funksionon.
E tëra po ndodh me shpejtësi. E tëra po ndodh me urgjencë. Por, të kujt? Kujt po i ngutet që në Kosovë të mbahen zgjedhjet e parakohshme pikërisht tash? Të pa-përgatitur dhe me liderin e opozitës jashtë vendit! Pra, zgjedhje pa opozitë!
Nuk është dehja në “Zanzibar” arsyeja! Vitin e kaluar udhëheqja e ngushtë e Partisë Demokratike të Kosovës (parti e pezulluar sipas ligjit), ishte dehur keq në klubin në bodrum afër selisë së partisë. I dhanë një shokim opinionit publik se si dhe ku bëhet politika në Kosovë. Edhe ata që nuk besuan, e panë qartë se cila është nëntoka e bërjes së politikës qeveritare gjatë kësaj kohe.
Tash më shumë se çdo gjë tjetër, Kosovës i duhen mendjet e qeta. Duhet analizuar situatën në tërësinë e saj. Janë katër momente që duhet patjetër të adresohen për të parë se cila është situata e tashme në skenën politike.
Së pari, Kosova është në krizë politike. Nuk ka arritur shkallën e krizës institucionale, por dorëheqja e presidentit të vendit dhe mos-marrëveshjet mes koalicionit kanë shkaktuar krizë politike. Pra, përgjegjësia është tepër e qartë: koalicioni. Nuk e ka shkaktuar opozita këtë krizë politike!
Së dyti, çka po i mungon skenës politike të Kosovës? Definitivisht, lideri i opozitës. Ramush Haradinaj është duke u përballë sfidën e Tribunalit të Hagës, porse bindja e secilit shqiptar në Kosovë është se Haradinaj do të kthehet shumë shpejt në vend për të vazhduar punën. Çdo logjikë për të shfrytëzuar këtë hapësirë për të mbajtur zgjedhje të shpejta parlamentare është jo tjetër, por e sëmurë. Është paranoja që dikë e ka kapur. Dhe, kanë të drejtë, sepse kthimi i Haradinajt nënkupton fundin e kësaj qeverisje të keqe. Këtij mentaliteti komunist të udhëheqjes së Qeverisë. Dhe, kjo do të ndodh.
Së treti, përgatitjet për zgjedhje duhet të jetë serioze. Në situatën e tashme, zgjedhjet e papërgatitura kthejnë Kosovës disa dekada mbrapa. Jo të mira ishin zgjedhjet e vitit 2007, ndërsa edhe më të rënda dolën zgjedhjet e vitit 2009. Nëse futemi në zgjedhje të papërgatitura në muajt e ardhshëm, Kosova do të përballet me shumë rreziqe. Tek e fundit, kjo nuk është rruga jonë për integrime evro-atlantike. Nëse dikush mendon se duke vjedhur votën e qytetarit mund të ndërtojë sistemin institucional, le ta harrojë. Është thjesht një komunist i papërmirësueshëm! Nuk guxojmë të lejojmë përsëritjen e Klinës, Vushtrrisë e Kaçanikut të vitit 2009. Apo edhe shumë komunave tjera.
Së katërti, askush nuk duhet të ketë iluzion se duke shkaktuar krizë politike mund t’i shmangen veprimeve të drejtësisë për korrupsion dhe krim të organizuar. Edhe EULEX-i nuk duhet të ndikohet fare nga improvizime të këtilla. Bastisjet e Qeverisë dhe komunave duhet të japin rezultatet e pritura. Tërë ky grumbull i keq-përdorimeve duhet të ndëshkohet qartë dhe fuqishëm. Të mashtruar janë ata që mendojnë se në situatë zgjedhore, drejtësia duhet të heshtë. Drejtësia ka punën e vet dhe duhet të veprojë në secilin rast dhe në çdo kohë.
Të përballur me shumë skandale të llojeve të papara në historinë demokratike të Kosovës, si dhe me frikën nga ajo që mund të ndodh së shpejti, PDK-ja ngutet të shfrytëzojë secilën sekondë për të ruajtur atë që ka grumbulluar. Pa përgatitje a me përgatitje, dëshiron të futet në zgjedhje. Normalisht, këto do të ishin zgjedhje të improvizuara. Sepse, nuk ka zgjedhje fer, të lira dhe demokratike pa përgatitje të mira.
Klubi i Thaçit brenda PDK-së dëshiron t’i shpëtojë edhe një procesi brenda partisë së tij. Zgjedhjeve të brendshme. Pakënaqësitë e shumta aty dëshmojnë për një gjendje të rëndë të mungesës së demokracisë së brendshme. Disa kryetarë komunash mbahen me imponim në postet e tyre, derisa një numër i aktivistëve të kësaj partie po tërhiqen për çdo ditë. Edhe deputetë në Kuvendin e Kosovës të kësaj partie po largohen. Prandaj, një situate të rëndë të brendshme, udhëheqja e ngushtë e kësaj partie tenton ta vendos në tërë Kosovën.
Por, llogaria e klubit të Thaçit është e gabuar! Partia e tij është ligjërisht e pezulluar. Rregulla e KQZ-së 01/2008, Neni 6, pika 1 (a) çon në mos-certifikimin e PDK-së për pjesëmarrje në zgjedhje. Nuk ka mbajtur zgjedhjet e brendshme gjatë 36 muajve të fundit. Për më keq, kjo parti nuk po i bën pesë (5) vjet që nuk ka mbajtur zgjedhje. Thejshtë, nuk mund të marrë pjesë në zgjedhje.
Kosova nuk mund të mbetet peng i problemeve brenda një partie të caktuar. As proceset në Kosovë nuk mund të bëhen urgjente dhe të improvizuara për shkak të një partie politike. Zgjidhja e situatës së tashme bëhet me maturi dhe përgatitje serioze. Procesi zgjedhor pret të gjitha afatet kushtetuese dhe pranvera është periudha e duhur.
Zgjedhjet do të presin përfundimin e procesit në Hagë dhe ky mentalitet i qeverisjes së tashme do t’i takojë historisë. Ky është fundi. Sikurse ka thënë Haradinaj, “çdo regjim shkon për të mos u kthyer më kurrë. Edhe ky regjim do të shkojë shpejt dhe s’do të kthehet më”.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës

Botuar në Koha DITORE, më 4 tetor 2010, fq. 11.

Pensionimi politik

Pensionimi politik

Ka filluar periudha e fundit më e përshtatshme për të parë ‘pensionime’ të figurave të ndryshme që kanë mbajtur nën ankth skenën politike kosovare. Dikush duhet të kuptoj se i ka ardhur momenti të thotë: “Zonja dhe zotërinj, unë shkova!”

BURIM RAMADANI

Kush ka menduar se skena politike kosovare do të sillet e pështillet nga të njëjtin emra për një kohë kaq të gjatë rreth 20 vjeçare? Për më keq, disa prej këtyre emrave kërkojnë edhe më tutje të marrin përgjegjësi të reja. Normalisht, stili pothaujse i vetëm që përdorin është: përçarja e elitave, drejtimi i gishtit për fajësi, luajtja e rolit të të shenjtit dhe dhënia e sinjaleve për përshtatje sipas ofertës.
Ndoshta pak kohë më parë qytetarët e Kosovës kanë filluar të shohin qartë se diçka nuk po funksionon në jetën tonë politike. E tashmë, është e vërejtjshme kërkesa për ndërrime esenciale. Nuk besoj se dikush në vend e konteston nevojën për koncept të ri të të bërit politikë në shtetin e pavarur. Por, e tërë dilema mbetet se si të bëhet kjo.
Zhvillimet e brendshme të partive politike kryesore të vendit domosdoshmërisht se kanë ndikim në rrjedhat e përgjithshme politike. Madje, ndikimi i proceseve në secilën parti veç e veç ka shtrirje edhe në partitë tjera. Patjetër se subjektet politike serioze bëjnë llogaritë e tyre jo vetëm sa i përket ndodhive dhe gjendjes në strukturën e vet, por edhe mbi ngjarjet që zhvillohen në subjektet tjera. Tek e fundit, në politikë është e pafalshme të mos bësh llogaritë për të gjitha proceset që ndodhin brenda vendit, e në shumë raste edhe më gjerë.
Kështu, javëve të fundit Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) është kthyer në arenën e re të zhvillimeve të brendshme, temë kjo e cila nuk mund të kalojë pa u ndier në të gjitha anët e Kosovës. Dikush mund të argumentojë se proceset demokratike kanë filluar aty, e dikush tjetër se LDK-ja po hyn edhe në një fazë tepër të rëndë të saj. Sido që të jetë, askush nuk mund të qëndrojë indiferent për atë që shohim gati për çdo ditë në LDK.
Por, si mund të konstatohet kjo që është parë deri më sot? Kandidimi i Bujar Bukoshit apo mbetja pezull e qartësisë së pozicionit të presidentit Fatmir Sejdiu? Tashmë është e kuptueshme se Gjykata Kushtetutese mund të ndikojë direkt në atë që do të ndodh më tutje në procesin e brendshëm zgjedhor të LDK-së.
Ta marrin si shembull për shkak të analizës se Gjykata Kushtetuese nuk ekziston! Çfarë po i serviret anëtarësisë dhe strukturave të LDK-së që të zgjedhin për katër vjetët e ardhshme?
Ajo që presidenti Sejdiu ka bërë dhe po bën është e dukshme. Është provuar. Janë vetë anëtarësia dhe strukturat e LDK-së që duhet të vlerësojnë nëse konsiderojnë se kanë pasur përfitime apo humbje si subjekt politik gjatë kohës së udhëheqjes së tyre nga presidenti Sejdiu. LDK-ja ka rënë në nivel të partisë së dytë në vend dhe ka vazhduar të jetë në koalicion qeverisës, tashmë me ish-konkurrentin “jetësor” të saj, Partinë Demokratike të Kosovës të udhëhequr nga Hashim Rahoveci (zyrtarisht ende me mbiemrin Thaçi).
E gllabëruar në një formë brenda koalicionit me PDK-në, LDK-ja ka vazhduar debatet e brendshme (por publike) për rrugën që duhet ndjekur dhe rolin që duhet luajtur. Fushata për zgjedhjet komunale të vitit 2009 ka vënë në pah pakënaqësinë e elektoratit të LDK-së me këtë formë të pozicionimit të udhëheqjes së saj. Madje, ata që kritikuan më së shumti qeverisjen e Hashim Rahovecit, morën më shumë vota. Kështu u krijua momentumi politik brenda LDK-së. Prandaj, opsioni i vendosjes së një polizioci ekstrem ndaj PDK-së u mbajt i hapur. Për më shumë, disa figura politike në dhe rreth LDK-së morën flamurin në “luftën” kundër PDK-së.
Por, çka ndodhi menjëherë pas zgjedhjeve lokale? Të tillët filluan të tregojnë se vërtetë kanë luajtur me emocionet e anëtarësisë dhe strukturave të LDK-së. Disa u bënë ministra menjëherë. Disa vazhduan punën sikur asgjë të mos ketë ndodhur. Disa të tjerë mbetën pa fjalë e pa vesh. Dhe, kjo dëshmon mentalitetin e rëndë politik të tyre. Mentalitetin: “Shfrytëzo momentin, shfrytëzo trendin”. Thjesht, panë se kjo po kërkohej nga elektorati i LDK-së dhe e bënë. Kur kaluan zgjedhjet, u kthyen në qëllimin e vet: “Ministër? Po, menjëherë!”.
Kjo zgjedhje i është ofruar deri më tash anëtarësisë dhe strukturave të LDK-së, si alternativë ndaj presidentit Sejdiu. Ministri i Shëndetësisë, Bujar Bukoshi, ka shpallë kandidaturën e vet në publik dhe menjëherë ka filluar të saktësojë se kush është me të e kush kundër tij. Element shumë i rëndësishëm që spjegon formën e të menduarit politik.
Fuqizimi i Bukoshit mund të thuhet se është bërë për shkak të një pozicioni kundërshtues që ka mbajtur ndaj partnerit të LDK-së në qeverisje, PDK-së, gjatë periudhës së fushatës për zgjedhjet komunale 2009. Porse, ai ka dëshmuar menjëherë “fleksibilitetin” e tij politik për t’u përshtatur për shkak të ofertës. Dhe, oferta ishte të bëhet Ministër. U bë. Tha se do ta luftojë korrupsionin, por tash brenda Qeverisë. Dhe, vazhdoi shkeljet e Ligjit, njëjtë sikur kolegët-et e tij në Qeveri. Rezultati i parë është i dukshëm. Ai është Ali Sadria.
Edhe tash, ministri Bukoshi bën politikën e tij me të njëjtën armë: kundërshtimin. Vërtetë është e vështirë të kuptohet se çka kundërshton ai. Njihet si kundërshtar i fortë! E vetmja pyetje që duhet shtruar menjëherë është: çka kundërshton ministri Bukoshi? Ka kundërshtuar fuqishëm presidentin Ibrahim Rugova për vite të tëra. Pas luftës në Kosovë, Bukoshi tingëllonte sikurse urrente Rugovën. Ka kundërshtuar partitë e udhëhequra nga komandatët e UÇK-së. Ka kundërshtuar qeverisjen e kaluar. Ka kundështuar qeverisjen e tashme. Kundërshton çdo gjë dhe çdo kënd. Por, përballë ofertës, ndërron kursin.
A është kjo fytyra dhe koncepti i LDK-së? Të jetë kundërshtuese e fuqishme dhe për një moment fleksibile nëse ka ofertë. Kjo sigurisht është në dorën e anëtarësisë dhe strukturave të LDK-së. Nuk duhet ndërhyrë.
Sidoqoftë, diçka do të duhej të ndodh menjëherë pas zgjedhjeve të brendshme të LDK-së. Ka filluar periudha e fundit më e përshtatshme për të parë ‘pensionime’ të figurave të ndryshme që kanë mbajtur nën ankth skenën politike kosovare. Dikush duhet të kuptoj se i ka ardhur momenti të thotë: “Zonja dhe zotërinj, unë shkova!” Pse mos ta bëjë këtë Bujar Bukoshi?

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës. Qëndrimet janë personale.

Botuar në Koha DITORE, më 20 shtator 2010, fq. 14.

Hashim Rahoveci

Hashim Rahoveci

Shkelja e demokracisë, Kushtetutës, Ligjeve dhe normave morale nga ana e Hashim Thaçit në rastin e Rahovecit nuk është ndonjë risi. Kjo mund të pritet nga Thaçi, sikurse edhe shumë gjëra tjera të rënda. Logjika e këtij mentaliteti është: "Nuk ka kush që ngatërrohet me mua!"

BURIM RAMADANI

"Mos fol kurrë-send!". Ky është formulimi që përshkruan më së miri mentalitetin e kryeministrit aktual të Kosovës. Kjo është demokracia e Hashim Thaçit.
Kreu i Qeverisë i tha ish-kryetarit të Rahovecit, Qazim Qeska, të kthehet në zyrën boshe të të kryetarit të komunës dhe të mos thotë asnjë fjalë. Qeska pati dhënë dorëheqje disa javë më parë, duke thënë se përballej me presione të ndryshme, si pasojë e të cilave ai vendosi të jepte dorëheqje të parevokueshme. Këtë ia konfirmoi edhe Qeverisë së Kosovës, përkatësisht Ministrisë së Administrimit të Pushtetit Lokal, dhe Komisionit Qendror Zgjedhor. Këtë dorëheqje ia kishte drejtuar qytetarëve të komunës së Rahovecit, të cilët e patën zgjedhur për herë të dytë në detyrën e kryetarit të komunës në dhjetor të vitit 2009. Normalisht, ai kishte informuar edhe partinë e tij për vendimin që pati marrë.
Të gjitha këto ndodhën një kohë pas hedhjes anonime të një eksplozivi të caktuar në oborrin e shtëpisë së Qeskës në Rahovec. Porse, problemet sigurisht kanë qenë të mëhershme. Opozita e atjeshme pati ngritur zërin qysh më herët se Qeska nuk paraqitej fare në objektin e Komunës dhe kështu kishte shkelur Ligjin për Vetë-Qeverijse Lokale, duke humbur edhe mandatin për shkak të përcaktimeve shprehimisht të thëna në këtë Ligj. Mirëpo, këtyre zërave nuk ia vuri veshin askush në institucionet relevante. Tek e fundit, nuk është rasti i parë që ekzistojnë probleme të theksuara me kryetarët e komunave dhe askush nuk interesohet. Tashmë jemi mësuar me këtë lloj të qeverisjes në vend! Hiç më mirë nuk janë edhe një numër komunash, as Gjilani, as Skënderaj, as Kaçaniku. Ferizaj, Prizreni, Drenasi, Mitrovica e Vitia janë tregim tjetër i rëndë.
E tërë kjo tregon për një situatw tejet të palakmueshme me të cilën përballen qytetarët e vendit. Tash populli i Kosovës nuk di as nga kush të ruhet më shumë, nga cila anë është kërcënimi më i madh për të ardhmen e tyre.
Në Kosovën e vitit 2010, rreziku kryesor vjen nga vetë Qeveria e vendit. Bash sikur disa dekada më herët, kur Shqipëria është rrezikuar nga udhëheqja e vet e kthyer në diktaturë. Kur Enver Hoxha kishte filluar rrugëtimin e tij të fuqishëm drejt shkatërrimit të vlerave morale dhe demokratike të shqiptarëve. Drejt ruajtjes me forcë dhe vetëm me forcë të asaj që kishte ndërtuar ai për veten e tij dhe vetëm për veten e tij. Rrugëtim i ngjashëm kishte ndodhur me pothuajse të gjithë dikatorët gjatë historisë së popujve në shekullin e kaluar. Pothuajse të gjithë kishin marrë pushtetin me një formë të demokracisë, përmes zgjedhjeve formale. Porse, pak kohë pas ardhjes në pushtet filluan të tregonin qartësisht qëllimet e tyre.
I njëjti rrugëtim po ndodh sot në Kosovë. Kryeministri aktual dhe kreu i Partisë Demokratike të Kosovës (parti kjo që nuk ka mbajtur zgjedhjet e brendshme për pesë vjet me radhë) mori mundimin të shkojë deri në Rahovec për t'i bërë me dije përfaqësuesit të tij atje se nuk mund të "luajë" me fatin e tij dhe partisë së tij. Nuk mund të jep dorëheqje askush! Si është e pranueshme që të jepet dorëheqje dhe ta nxjerr partinë para një sfide? Zot, ruana!
Ndërkohë që i kishte thënë presidentit të Kosovës, Fatmir Sejdiu, se çështja e Rahovecit duhet të menaxhohet vetëm nga aspekti i brendshëm partiak, Thaçi nuk deshi fare të dijë nëse Kushtetuta dhe Ligjet përcaktojnë diçka tjetër.
Logjika e këtij mentaliteti është: "Nuk ka kush që ngatërrohet me mua!". Kështu mund të lexohet mesazhi që ka dhënë Hashim Thaçi pas veprimit skandaloz diktatorial që ka bërë gjatë kësaj jave në komunën e Rahovecit. Ai, në njëfarë mënyre, ka thënë se askush s'ka çka i bën atij pavarësisht se si sillet, çfarë vepron dhe cilën logjikë qeverisëse e përfaqëson.
Por, shkelja e demokracisë, Kushtetutës, Ligjeve dhe normave morale nga ana e Hashim Thaçit në rastin e Rahovecit nuk është ndonjë risi. Kjo edhe mund të pritet nga Thaçi, sikurse edhe shumë gjëra tjera të rënda. Skandaloz është mos-reagimi i faktorit ndërkombëtar në Kosovë, të cilët kështu lejojnë kthimin e Kosovës në një shtet diktatorial. Si është e mundur që përfaqësuesit e shteteve model për Kosovës, pra shteteve Perëndimore, të mos bëjnë zë, të mos dënojnë këtë veprim dhe këtë logjikë? Fatmir Sejdiu e Sadri Ferati duket qartë se kanë mbetur të pafuqishëm të reagojnë ndaj kësaj që po ndodh në Rahovec. Pafuqia e tyre tregon po ashtu për gjendjen në të cilën ndodhet qeverisja qendrore. Por, situata të tilla do të mund të ketë edhe në komuna të tjera dhe Rahoveci mund të shërbejë më pas si një precedent i keq për praktikën qeverisëse në vend.
E ardhmja e afërt vazhdon të karakterizohet me rrezikim të demokracisë. Hashim Thaçi do të vazhdojë rrugën e tij prej diktatori.


Botuar në Koha DITORE më 20 gusht 2010, fq. 11.

Një pasqyre për kryeministrin

Një pasqyre për kryeministrin

Kur të shohësh veten në pasqyrë, para teje janë dy opsione: të kuptosh dhe të bindesh se je i gatshëm, ke virtytet, aftësitë, bindjen dhe karakteristikat për t’u vënë në krye të luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar; ose të shtiresh se je i duhuri dhe si pasojë të tentosh t’i mashtrosh të tjerët

BURIM RAMADANI

Të jesh në krye të luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, për kushtet e Kosovës së sotme, do të thotë të jesh misionar i së mirës. Jo vetëm kaq, kjo do të thotë edhe të udhëheqësh projektin e këndelljes së shtetit më të ri të botës. Kjo nënkupton identifikimin e plotë me konceptin e zhvillimit të pastër të qeverisjes dhe jetës institucionale. Do të thotë të kesh guxim, vendosmëri të palëkundshme, vullnet të pamatshëm, aftësi për të dalluar të keqen nga e mira, bindje të thellë të nevojës për demokratizim, qëndrueshmëri, kredibilitet personal e familjar, pastërti të dëshmuar, orientim të drejtë, të duash vendin, popullin tënd, dhe të punosh drejt dhe fort për të.
Edhe më shumë, të udhëheqësh vendin drejt pastrimit nga të korruptuarit dhe bosët e krimit të organizuar do të thotë të jesh i bindur se nuk do të bësh asnjëherë pazare me ta. Të mos futesh në kornizat e mënyrës së punës së tyre. Të mos biesh pre e kurtheve të tyre. Të mos jesh mik i ngushtë i tyre. Të kesh shpinën e pakërrusur. Të jesh me popullin dhe për popullin. Të jesh nga populli. Të jetosh me popullin dhe jo në kurriz të tij.
Mbase, kjo mund të jetë vetëm pjesa hyrëse për përshkrimin e atij që mendon të shpall veten (apo e bën këtë) udhëheqës i luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar në Kosovës e këtyre ditëve. Këto karakterisika janë vetëm për të qenë i bindur se mund të jesh në krye të kësaj lufte tepër të nevojshme në Kosovë. Elemente të këtilla të duhen për të shikuar veten para pasqyrës. Pastaj, të vendosësh se çfarë do të bësh.
Dhe, kur të shohësh veten në pasqyrë, para teje janë dy opsione: të kuptosh dhe të bindesh se je i gatshëm, ke këto virtyte, këto aftësi, këto bindje dhe këto karakteristika për t’u vënë në krye të luftës kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar; ose të shtiresh se je i duhuri dhe si pasojë të tentosh t’i mashtrosh të tjerët.

NËSE JE I DUHURI, shumë punë të pret. Angazhim të pandalshëm ke përpara, sfida, probleme, vështirësi. Por, nuk do të ndalesh. Nuk do të zbrapsesh. Sepse, je i duhuri. Ke për të filluar nga rrethi i ngushtë i bashkëpunëtorëve. Prej atyre që ke kaluar shumë kohë me ta, të gëzueshme e të rënda. Porse, ata kanë vënë interesin dhe lakminë e tyre në prioritet pasi kanë marrë pushtet! Këtu kërkohet të kesh vendosmërinë që po e proklamon. Për më tepër, dukuritë negative i vëren që në fillim. Në muajt e parë të punës aty ku je. E vëren kush po e ngatërron të mirën me të keqen. Kush po vendos të keqen si standard. Kush po merr në qafë të tjerët, por edhe ty bashkë me ta. Edhe nëse janë shumë të afërt, nuk do të ndalesh së vepruari. Madje, do të kesh fuqinë për të mos-ndalur veprimet e duhura. Nëse je i duhuri, nuk do të mbetesh asnjëherë pa mbështetje. Nga të gjitha anët. Njerëzit e duan të mirën, por ngatërrojnë atë në situata të ndryshme. Nganjëherë janë të hutuar për shkaqe të shumta. Nëse je i duhuri, me ty janë të gjithë. Nëse je i pandalshëm, me ty do të vijnë. Nëse je i palëkundur, ty do të të forcojnë. Nëse dora e pastër që ke do të godas secilin që dëmton Kosovën tonë, dora e Kosovës është e zgjatur për ty. Nëse je i duhuri, ti e di fare mirë se në gjendjen që është sot Kosova, atdhedashuria e ka emrin: anti-korrupsion. Dashuria ndaj atdheut sot tregohet edhe me luftën kundër krimit të organizuar, strukturave të ndryshme ilegale, dëmtuesve të shtetit.

NËSE SHTIRESH SE JE I DUHURI, atëherë je një gënjeshtar ordiner. Je një mashtrues i përditshëm. Je dëmtuesi më i madh i të sotshmes dhe të ardhmes së popullit tënd. Ke dalë nga ky popull, mos e harro asnjëherë! Je në detyrë për të udhëhequr këtë popull drejt zhvillimit, jo drejt shkatërrimit. Je i thirrur për të mbrojtur interesat e popullit tënd, jo interesat e njerëzve tu kundër popullit. Nëse shtiresh se je i duhuri, gabon rëndë. Kjo kuptohet nga të gjithë. Ndoshta dikush afër teje nuk ta thotë të vërtetën. Njerëzit të lexojnë. Edhe në fytyrë, edhe në lëvizje, edhe në diskutim, edhe në veprime. Nuk mund të mashtrosh. Populli e di kë e ke shok, me kë punon, me kë shëtitesh jashtë vendit. Ata supozojnë edhe pse shëtitesh. A ka kush ta thotë? Sigurisht se po. Nëse nuk ta thonë të afërmit, ta thotë populli. Në mënyrën e vet. Nëse shtiresh se je i duhuri, nuk dallon të mirën prej të keqes. Në fakt, vendos të keqen mbi të mirën. Nuk i sheh të tjerët derisa dëmtojnë popullin tënd. Nuk ke se si t’i shohësh. Edhe vetë je dëmtues i popullit tënd. Për më shumë, të tjerët po të imitojnë ty. Ata po bëjnë të njëjtën gjë që po bën ti. Ti dëmton, ata dëmtojnë. Ti mashtron, ata mashtrojnë. Nuk do të kesh fuqi. Je i luhatshëm dhe nuk do të forcohesh më tutje. Nëse shtiresh se je i duhuri, do të thotë se nuk je i pastër, prandaj edhe nuk mund të godasësh. Si i tillë, lejon dhe zhvillon dukuritë negative në vend, dëmtimin e shtetit dhe popullit tënd.
Prandaj, kur të shkosh te pasqyra, mendo: a je i duhuri dhe a ke këto virtyte? Bëj shumë pyetje dhe kërko përgjigjet prej vetes. Por, mos thyej pasqyrën për shkak të asaj që kupton. Nuk duhet fajësuar pasqyrën. Je vetë fajtor. Je shtirë dhe po shtiresh se je i duhuri.
Sot, në vitin 2010, thua se korrupsioni dhe krimi i organizuar janë fuqizuar për 11 vjet, dhe se këto nuk janë luftuar asnjëherë! Por, për 11 vjet që nga çlirimi i Kosovës, vetëm 3 vjet ke qenë në opozitë. Në të tjerat, ke udhëhequr vendin. Në Qeverinë e Përkohshme ke qenë kryeministër. Në koalicionin e gjerë, ke pasur në dorë Qeverinë. Nga viti 2008 je kryeministër. Mos harro, kur të shkosh para pasqyrës, pyet kush është përgjegjës për këtë. Pyet pse po të kritikojnë! Nuk të mban askush inat pse udhëheq vendin. Njerëzit nuk pajtohen se si po e udhëheq vendin. Bëj sa më shumë pyetje, dëshmoja vetes të vërtetën dhe vetëm të vërtetën.
A do ta bësh këtë kryeministër?

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës

Botuar në Koha DITORE, më 11 korrik 2010, fq. 14.

Kushtetuta, a mendon kush për të?

Kushtetuta, a mendon kush për të?

Me dhjetëra fakte të çështjeve të ndjeshme mund të listohen dhe të forcohet argumenti se Kushtetuta e Kosovës është larg zbatimit të saj. Kështu shënohet dyvjetori i hyrjes në fuqi të Kushtetutës së Republikës. S’ka se si më keq! Prandaj, nëse dikush atje lartë në institucione fillon të paktën një proces të të menduarit për këtë, do të fillonte një “epokë” e re në sjelljen e tyre

BURIM RAMADANI

Në dy vjetorin e hyrjes në fuqi të Kushtetutës së Republikës, secili duhet të ndalet të mendojë të paktën disa minuta. Të mendoj për atë se çfarë na solli Kushtetuta jonë dhe për atë se si u sollëm ne në raport me Kushtetutën. Tek e fundit, nuk është ndonjë gjë e papërballueshme. Nevojitet vetëm të mendohet, si fazë fillestare.
Nuk duhet të jetë e habitshme për askënd pse kërkesa e këtillë është kaq modeste dhe direkte. Është një kërkesë krejt e përzemërt, e thjeshtë, por e domosdoshme. Në fakt, nuk do të duhej fare as të diskutohej kjo. Porse, “siç është vendi, bëhet kuvendi”. Kur merret parasysh sa pak mendohet në politikën institucionale kosovare dhe për çfarë mendohet (në rastet kur megjithatë ka një proces të të menduarit!), nuk ka sesi të mos bëhen kërkesa të tilla. Ndoshta edhe qesharake, ndoshta shumë të avancuara!
Shteti i Kosovës, katër muaj pas shpalljes së mëvehtësisë së mbikëqyrur, shënoi hyrjen në fuqi të aktit më të lartë politik dhe juridik vendor, përkatësisht Kushtetutën e Republikës. Si dokument me vlerë të pakontestueshme për secilin shtet dhe si grumbullim rregullash për ndarjen e pushtetit, Kushtetuta e Republikës është (apo duhet të jetë) pikënisja dhe përfundimi i secilës politikë institucionale, secilit veprim institucional apo secilës agjendë institucionale.
Por, si po e gjen Kosovën shënimi i dy-vjetorit të hyrjes në fuqi të Kushtetutës së re dhe çfarë e karakterizoi vendin gjatë kësaj kohe në raport me Kushtetutën e parë pas shpalljes së pavarësisë? Nëse analizohen shkurtimisht tri fakte të rëndësishme, është e qartë rruga të cilën duhet ndjekur gjatë periudhës së ardhshme, nëse duam që rendi Kushtetues i Kosovës të jetë funksional dhe të mos vihet në pikëpyetje. Ajo është rruga e ndryshimit të sjelljes institucionale e politike ndaj Kushtetutës, sigurimit të zbatimit të plotë të saj, respektimit të secilës dispozitë dhe rritjes së nivelit të kulturës politike për Kushtetutshmërinë dhe Ligjshmërinë në shtetin e ri.
Më 14 qershor 2008, shefi i të ashtuquajturit Shërbimi Informativ i Kosovës (SHIK), Kadri Veseli, bëri të ditur se ky Shërbim po e mbyll misionin e tij kombëtar. Sipas fjalëve të tij, SHIK-u ka qenë legal dhe transparent. Nejse! Dy vjet pas kësaj paraqitjeje, është e qartë për të gjithë se ky Shërbim i një grupi të caktuar brenda Partisë Demokratike të Kosovës (PDK-së) vazhdon të funksionojë. Në të vërtetë, vetëm sa është fuqizuar, rritur dhe zhvilluar. Madje, Komiteti Kombëtar për Politikën e Jashtme Amerikane, në raportin e tij të 1 majit 2010, konstatoi se “shërbimi i nëntokës i PDK-së merr 200 milionë dollarë në vit përmes ryshfetit, zhvatjes, reketimit dhe shërbimeve mbrojtëse”. Sa keq!
Kryetari i Republikës, si simbol uniteti i kosovarëve, nuk arriti që gjatë këtyre dy vjetëve të luajë rolin e tij kushtetues. Për më shumë, ai u bë shkelësi i parë i Kushtetutës dhe si i tillë do të ruhet në kujtesën institucionale të Kosovës. Megjithëse Kushtetuta i ndalon kryetarit të shtetit ushtrimin e çfarëdo funksioni tjetër publik, kryetari i tashëm herë u “ngri” e herë u “shkri” në detyrën e tij të kryetarit të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK-së). Emëroi e shkarkoi zyrtarë në pozita të ndryshme brenda LDK-së, emëroi e shkarkoi Ministra në Qeverinë e Kosovës, bëri fushatë në vende të caktuara dhe për kandidatë të caktuar të partisë së tij, u përzi shpesh në debatet partiake duke mbrojtur dhe promovuar partinë që udhëheq, sikurse u kujdes që kabinetin e tij ta LDK-izoj plotësisht. Madje, edhe t’i bëjë vend zyrtarëve që nuk mund të gjendeshin mirë në situatën e re të krijuar brenda LDK-së.
Integriteti territorial është një fakt tjetër që karakterizon analizën për zbatimin e Kushtetutës së Republikës. Kushtetuta dhe ligjet e Kosovës së pavarur nuk kanë vend në pjesë të ndryshme të territorit të Republikës dhe gjendja më e rëndë është në veri të shtetit. Qytetarët e Kosovës në atë pjesë nuk duan fare të dinë se çka shkruan në Kushtetutën e Kosovës dhe për këtë ndihen dukshëm në komoditet. Shteti nuk ekziston atje. Kushtetuta e Kosovës është term i panjohur në mesin e tyre. Institucionet e shtetit kosovar nuk kanë shtrirje atje. Një Strategji që u bë në fund të vitit 2009 për të integruar veriun e Kosovës në sistemin politik dhe autoritetin kosovar, duket se do të zbatohet vetëm pas zgjedhjeve të ardhshme nacionale. Dhe, atë me kushtin e ndërrimit të qeverisë së tashme. Përndryshe, edhe kjo Strategji do të mbetet në letër, si një dokument për analiza të instituteve dhe OJQ-ve të ndryshme.
Normalisht se me dhjetëra fakte të çështjeve të ndjeshme mund të gjenden dhe kështu të forcohet argumenti se Kushtetuta e Kosovës është larg zbatimit të saj. Kështu shënohet dyvjetori i hyrjes në fuqi të Kushtetutës së Republikës. S’ka se si më keq!
Prandaj, të paktën nëse dikush atje lartë në institucione mendon për këtë, do të fillonte një “epokë” e re në sjelljen e tyre.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës

Botuar në Koha DITORE më 15 qershor 2010, fq. 10.

Mjerimi i shtetit tek ura

Mjerimi i shtetit tek ura

Pamjet që karakterizuan të dielën Mitrovcën në dy anët e urës kryesore të qytetit treguan për mjerimin institucional të shtetit të Kosovës. Dallimi më paradoksal është se grupi i atyre të veriut e bëjnë ligjin në atë pjesë të Kosovës, ndërsa këta në jug nuk po mund të bindin qeveritarët e tyre (“shokët” e tyre të luftës) të zbatojnë një ligj për familjet e tyre të përvuajtura!

BURIM RAMADANI

Kosova e këtyre ditëve vazhdon të dëshmojë të kundërtën e asaj që qeveria ka thënë dhe po thotë për dy vjet me radhë. Nuk janë të pakta ngjarjet e rënda që po ndodhin në Kosovë gjatë kësaj periudhe.
E këtillë ishte situata këtë të diel, më 30 maj 2010, në qytetin e paralizuar të Mitrovicës. Në fakt, kjo ngjarje tejet negative nuk ishte shenjë e keqe vetëm për Mitrovicën dhe mitrovicasit në të dy anët e Ibrit, por për Kosovën dhe kosovarët në tërë territorin e vendin. Ishte, tek e fundit, një tregues tejet i qartë se shteti i Kosovës nuk ekziston në një pjesë të territorit të vetë, nuk shtrin ligjin tek një pjesë e shtetasve të vet, nuk ka kapacitet për të të plotësuar standardet e kërkuara për shtet funksional, dhe mbi të gjitha ka një kastë politike udhëheqëse të institucioneve që nuk e dinë as vetë se çfarë duhet bërë apo kur duhet bërë diçka.
Pamjet që karakterizuan të dielën Mitrovicën në dy anët e urës kryesore të qytetit treguan mjerimin institucional të Kosovës. Ato pamje treguan sa mbrapa ka mbetur Kosova gjatë kësaj periudhe. Treguan çfarë nuk është bërë deri më tash. Treguan sa të paskrupulltë janë udhëheqësit e institucioneve qendrore në raport me qytetarët e vendit dhe më të ‘vërtetën’ e gjendjes në Kosovë. Sa e sa herë deri në ditët e sotme kemi dëgjuar udhëheqësit e shtetit të thonë se situata në veriun e Kosovës është më e mirë se asnjëherë më parë. Sa e sa herë deri në ditët e sotme kemi dëgjuar premtime të lloj-llojshme për të ardhmen e sigurt “dumuraktike” edhe të veriut të vendit. Madje, dëgjuam edhe premtime 120 milionëshe për Mitrovicën. Nejse, kjo ishte më 18 tetor 2009, gjatë fushatës elektorale të kryeministrit aktual.
Kishte deklarata edhe më të pamatura, më naive dhe më të pavërteta. Rreth dhjetë ditë pas shpalljes së pavarësisë së vendit, kryeministri aktual pati thënë se “çdo pjesë e Kosovës është nën kontroll të plotë”. Ndoshta edhe ka pasur të drejtë apo jo? Nën kontroll është, por të kujt se? Të Prishtinës apo Beogradit? Të misioneve ndërkombëtare apo të grupeve ekstreme serbe? Kjo, megjithatë, nuk kërkon ndonjë koment të veçantë.
Veriu i Kosovës është nën kontroll të plotë të krimit të organizuar, Serbisë dhe miqve të saj në udhëheqjen e Kosovës. Megjithë shpalljen e pavarësisë, Kosova është sovrane vetëm në mënyrë të kufizuar dhe është faktikisht e ndarë në veriun e banuar me serbë dhe jugun e dominuar nga shqiptarët. Pavarësia nuk ka ndryshuar asgjë në situatën katastrofale ekonomike dhe sociale dhe në faktin se shoqëria kosovare vuan nga korrupsioni i rëndë dhe krimi i organizuar.
Rrjetet e krimit të organizuar kanë ekzistuar ne Kosovë edhe para vitit 1999 dhe ato kanë shënuar rritje gjatë periudhës fillestare të zhvillimit të Kosovës pas konfliktit. Përveç kësaj, tensionet etnike që përshkojnë jetën politike në Kosovë nuk pengojnë fare aktivitetin e krimeve. Elementet kriminale të serbëve dhe të shqiptarëve të Kosovës punojnë lirshëm njëri me tjetrin edhe përkundër ndarjeve etnike. Për më keq, këto elemente kriminale arrinë nivele tejet të larta qeverisëse në Kosovë. Rrjetet e krimit të organizuar të Kosovës kalojnë përgjatë vijave të “Linjës se Ballkanit”, e cila paraqet një linjë tradicionale për kontrabandën e heroinës, dhe ky rrjet shtrihet prej Afganistanit nëpër Pakistan e deri brenda në Ballkan e më pastaj tutje në Evropë.
Por, kjo nuk ka qenë dhe vazhdon të mos jetë fare në agjendën e tkurrur politike të kryeministrit aktual Thaçi. Agjenda dhe prioritetet e tij janë tkurrur vetëm në përfitime sa më të mëdha materiale dhe aspak në luftimin e dukurive negative dhe shtrirjen e autoritetit kushtetutes të shtetit të Kosovës në tërë territorin. Qëllimi i tij i vetëm duket sheshazi të jetë mashtrimi publik për të vërtetën në Kosovë. Kështu, pak ditë para përfundimit të vitit të kaluar, më 5 dhjetor 2009, ai ka thënë se “veriu i Kosovës tashmë është më e sigurt”. Ëhë, bash!
E diela tregoi një pamje krejt tjetër prej asaj që po na thotë kryeministri aktual. Në njërën anë të urës ishin ish-ushtarët e UÇK-së të cilët me të drejtën e tyre qytetare kërkuan të ndalet shkelja e sovranitetit të shtetit të Kosovës. Në anën tjetër të urës ishin disa grupe ekstremistësh serbë të kohës së Millosheviqit. Nuk mund të numërohen dallimet e mëdha edhe konceptuale midis këtyre dy masave të njerëzve të mbledhur të dielën në dy anët e Mitrovicës. Por, dallimi më paradoksal është se ata të veriut e bëjnë ligjin në atë pjesë të Kosovës, ndërsa këta në jug nuk po mund të bindin qeveritarët e tyre të zbatojnë një ligj për familjet e tyre të përvuajtura! Çfarë mjerimi po e përcjell vendin.

Autori është Sekretar i Përgjithshëm i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës

Botuar në KOHA Ditore, më 2 qershor 2010, fq. 11.